leygardagur 25. apríl 1998síða 27

Nr. 77 — 25. APRÍL 1998 tíðindablaðið = Tjóðveldisflokkurin — Hildur Patursson: Tjóðveldisflokkurin veit, at mentanin eigur lívið í okkum. Fer siðmenn- ingin, verður einki eftir uttan reyp og kradd. Tað er mentanin, sum er brennievni til nýskapan á egnari grund, og tí er listin ein grundleggjandi fortreyt fyri, at vinnu- lívið geisar. Eisini um- sorganin fyri børnunum og teimum ungu er mentamál. Geva vit teimum menningarlík- indi heima, í barna- gerðum og í skúlunum, villast tey ikki á leiðini Tí vilja vit birta upp undir mentanarlívið alt tað, ið vit orka. Vit vilja syrgja fyri, at listafólk fáa líkindi at mennast og liva í Føroyum. Ti er fremsta mål okkara at skapa karmar fyri mentan- arlívinum, og einki er so umráðanndi, sum at lista- fólk okkara fáa møguleika at útbúgva seg, bæði her heima og burturi í øðrum londum. Vit vilja stríðast fyri, at settur verður á stovn lista- og listahandverkaskúli í samvinnu við líknandi skúlar aðrastaðni. Utlendsk listafólk og lærarar úr gðr- um londum kundu tá starv- ast eitt skifti her hjá okkum og givið íblástur á okkara útbúgving, og okkara fólk kundi farið til teirra, at givið teimum íblástur og at ment seg og lært sergreinar í londum, har hesar sergrein- ar eru í bestu hondunum. Soleiðis kundu vit fingið eitt nú designarar, sum mill- um so nógv annað aftur kundu gjørt Føroya ull til tað gullið, sum hon einaferð var. Mentamál eiga heiður pláss í stevn Leiklistin er í menning, men ikki minst leiklistin til børnini og ungdómin eigur at fáa allar tær sømdir, sum til ber. Einki annað sømir seg. Tað er her grundarlagið verður lagt, og verður væl sáðað, fæst tað margfelt aft- ur. Vit eiga heldur ikki at gloyma, at útflutningur okkara ikki einans nýtist at vera fiskur, frímerki, ull- u okkara vørur og teldutænastur. Mentanargkið hevur ótaldar møguleikar eisini í so máta Myndlistin og tónleikurin hava ongar málsligar trupulleikar, tey kunnu fara um allan heim Og so eiga vit at gera alla barnaumsorgan til menta mál, bæði barnagardsøkid og skúlagkið. Enn væntar lóggáva og almenn inni haldslýsing á barnagarðs- økinum. Á fólkaskúlagkin um hava.vit fingið ein virði- ligan karm inn í komandi øldina. Eftir er at geva um støður at seta hann í verk Grundleggjandi gransking er alneyðug. Tað fer Tjóðveldisflokk- urin at syrgja fyri komandi árini. Hildur Patursson, valevni Tjóðveldisfloksins Loysing uttan dramatikk >Loysing< er vorðið ræðu- mynd. Fyri tjóðveldisflokk- in er stovnsetan av før- oyskum fullveldi ein stór avgerð, men fullkomuliga uttan dramatikk. Føroyar og Danmark hava førkad seg so langt frå hvørjum ødrum buskaparliga og politiskt, at åhugamålini er 6sameinilig. Hetta hevur havt og fer at hava við sær, at tå ið før- oysk og donsk áhugamál standa mótvegis hvørjum ðrum, so fara danskir em- bætismenn og danskir po- litikarar at taka donsk á- hugamál fram um og ofra tey fóroysku. Vit sóu tað í grindaspurninginum, vit síggja tað í ES-spurningin- um, vit síggja tað í banka- málinum og vit fara at síggja tað í oljumálinum. Sjálvandi gera danir tað! Sjálvt um eitt greitt av- gerðar- og ábyrgdarbýti í eini sjálvstýrislóg kann fáa mangt og mikið at rigga betur, so kann tað ikki forða fyri, at føroysk áhugamál verða ofrað, tá ið týðandi donsk áhugamál verða gingin ov nær. Og slíkum ótryggleika livst ikki við í einum framkomnum sam- felag. Tað, sum vit siga eigur at verða gjørt, er: * Lat okkum í morgin sum ein annan dag yvirtaka alla politiska ábyrgd av hvgrjum einasta málsgki, so vit sleppa undan tí fløkju, sum veri Øhevur * Latum okkum fáa eina avtalu við Danmark um eina búskaparliga skiftis- skipan, sum gevur okkum skotbráð til at laga okk- ara búskap til tær nýggju fortreytirnar Tann spurningurin, sum skal svarast í eini avtalu, verður sostatt: Hvussu kann hetta gerast sum best? Tá tagnar alt prát um kapitali- sering og alt prát um at rokna blokk ímóti skuld; í báðum fórum verður gingið út frá, at vit hava krav uppá eina árliga veiting úr Dan- mark. Tað hava vit ikki. Men vit hava rætt til — 8 Hvat kann tjóðveldisflokkurin bjóða teimum ungu? Tjóðveldisflokkurin vil ar- beiða fyri, at tey ungu fáa fleiri fjáltáttaðar útbúgv- ingarmøguleikar bæði her heima og úti í heimi. Fyri at røkka hesum máli, mugu Føroyar gerast ein sjálvstóðug tjóð, so vit sambært ST-sáttmálanum — júst ta hjálp úr Danmark, sum skal til fyri at koma burtur úr bindini til Dan- mark! Ein máti kundi verið, at vit fingu eina javnt mink- andi veiting yvir td. 15 år úr Danmark eins og td. Malta á sinni. Hendan veit- ing fer so í umfar eins og í dag, m.a. til afturgjalding av uttanlandskuld; lán skal koma læandi aftur, og hver króna skal rindast aftur. Ein slík loysn er eingin kunnu fara í lond kring um í heiminum at gera avtalur við hægri lærustovnar. Í hesum sambandi ætlar tjóðveldisflokkurin eisini at menna Fróðskaparsetrið og møguliga tað tað til ein granskingardepil fyri smá- tjóðir, har ein partur av okkara lesandi — saman við skomm, sum onkur hevur hildið. Tey lond, sum hava góðkent ST-sáttmálan, ásanna, at ein binding til eitt annað land ávirkar búskap- arliga karmin í hjálandin- um; og tey ásanna sam- stundis, at tað kemst kki burtur úr bindingini eftir einum degi, men krevur eina tillagingartíð. Hin flokkarnir stúra fyri, at tjóðveldisflokkurin ikki kvettir å stokkinum. Og teir stúra við góðar grund. Sjálvandi ger tjóðveldis- flokkurin seg til talsmann fyri eini gongd frá sambandi til fullveldi, ið verður í tráð við altjóða fyriskipanir. Ein atkvgða fyri tjóðveldis- flokkinum er ein atkvøda fyri eini skipaðari loysing! Ólavur Waag-Høgnesen Tjóðveldisflokkurin lesandi úr øðrum londum — kunnu samstarva. Tjóðveldisflokkurin tekur útbúgvingarpolitikkin í størsta álvara, ti við at menna og fjøltåtta útbúgv- ingarmøguleikarnar, vil m.a. okkara vinnulív gerast meira fjøltåtta, og lættari verður eisini at finna fleiri Hvar var Enn einaferð útmerkaði Al- mannastovan seg við frá- veru, tá MBF skipaði fyri fundi um viðkomandi evni. MBF skipaði leygardagin fyri fundi á Læraraskúlan- um, har evni sum bústað- armøguleikar, atkomiligheit og viðgerðarmeguleikar vóru á skránni. Við pall- borðið sótu umboð fyri allar flokkar, sum eru uppstillaðir til valið. Og tað kom sjálv- sagt fyri, at fundurin bar brá av, at val er í hond, men nógv munnu vera samd við mær í, at fundurin eisini helt seg til evnið. Og nógv fund arfólk hildu, at hesin fund urin var ein av teimum frægu av sínum slagi Floksumboðini kanska ikki við so nógvum nýggjum, men áhugaðu á hoyrarnir settu lív bæði so og so, og gjørdu sítt til, at hann bleiv so frægur, sum hann bleiv. Fólk settur bæði almennar og itøkiligar spurningar. Fólk bóru sína persónligu søgu fram, og serliga ein teirra mundi geva nógvum nakað at hugsa um. Eisini kom ein viðkomandi áheitan um, at vit eiga at hugsa meira um tey fjaldu brekini. komu a- í fundin, Einki almannastovu- umboð Leygardagur var og hartil gott veður, eini 70 fólk á fundi, men einki alment al- mannastovuumboð. Eingin frá leiðsluni, eingin frá for- sorgardeildini og eingin frá pensionsdeildini. Og ein má tíverri ásanna og siga - held- ur ikki hesaferð. Og har var tí eingin, sum umboðar játt- aninar á fíggjarlógini til Al- mannaverkið, og har var heldur eingin, sum kundi greiða frá grein 18 og ann- ars hvussu umbyggingar- mál hanga sama løgfrødis- liga- og á aðrar mátar. Tað er vónandi eingi loyndarmál | í hesum. Og annars greiða | frá grein 17, grein 32, og | annars frá Almannastovuni, | sum øll tosa so nógv um, | men eingin rættiliga veit nakad um. Eg sigi als ikki, at al- | mannastovuumbod skulu møta upp å fundi og skifta orð um persónlig mål, og tad er eingin åhugadur i. Almannastovuumboðið skal greiða frá, hvussu rætta málsviðgerðin eigur at vera, tá stødan er tann ella tann. Hvørjar reglur eru galdandi og hverjar ikki. utflutningsmøguleikar. Ein slik skipan fer at kosta pening, inen tjóðveld- isflokkurin vil rinda kostn- aðin, tí fjøltattaðir vinnu- møguleikar v.m. fara eftir fáum árum at geva sam- felagnum stórar ágóðar við t.d. nýggjum vinnum og nýggjum utflutningsmøgu- S- Almannastovan? Um Almannastovan hevð gjórt sær tann ómak senda fólk á fundir, so hevå starvsfólkið ut spart fyri eitt ótal av telefon samrødum og 4 skifti um misnøgd, misskil ingar lýsing fundum tað vælsignilsi við sær viðkomandi starvsfólka bólkar á Almannastovuni høvdu bæði fingið neyvari innlit í viðurskiftini hjá brekaðum, og harvið eisini ein nógv sunnari hugburð at leggja í máls- og játt- anarviðgerðina. Og eg skal heilsa, at sosialráðgevarar í ðrum norðurlendskum londum, sum arbeiða við brekøkinum, hava eina ótrúliga servitan. Ja, mang- an gevur ein verið bæði ov- farin og bergtikin av ser- vitan teirra. Eg haldi, at eis- ini okkara sosialrådgevarar eiga at fara undir at gerast ímyndin av servitan innan tey ymsu økini, almanna- verkið snýr seg um. Um tað er soleiðis, at al- mannastovuumboð ikki tor at meta á slíkar fundir, su er neyðugt at gera nakað við tað, kanska í samráð við MBF. Er tað soleiðis, at almannastovuumboð ikki tíma at meta, so eigur tað at fáa avleiðingar beinanveg- in. Eg havi fyrr víst á, at sosialrådgevarar á Al- mannastovuni sita ov nógv inni á skrivstovuni, og at samskiftid við brúkaran í alt ov stóran mun er telefoniskt og pappíriskt. Tað er í mín- um hugaheimi so sjálvsagt, at sosialráðgevarar í hópa- tali møttu á MBF fundinum leygardagin og annars á øllum fundum, sum feløgini hjá MBF skipa fyri. g beri vani Og uppmøting €1SINni na hevði Finnur Helmsdal, tjóðveldismaður leikum, og tí vilja tey ungu eisini hava okkurt at koma heim aftur til, eftir at lestrar- tíðin er farin Sunniva Foldbo, valevni tjóðveldis- floksins í Norðstreymoy