mikudagur 29. apríl 1998síða 41

42 tíðindablaðið Nr. 79 — 29. APRÍL 1998 Tjóðveldisflokkurin Heini O. Heinesen, formaður Tjóðl disfloksins á tingi, skrivar: Økisfridingar hava skapt økismenning Tað var umboð Tjóðveldis- floksins í fiskivinnunevnd- im, sum legði fyri við heil- ársfriðingunum. Hetta var løgtingsmål nr. 149/93, 4 trolfri eki á landleiðini Uppskotið varð framlagt 24 mars 1993 av undirritaða vegna Tjóðveldisflokkin Samtykt á Foroya legtingi 10. mai sama år Urslitið av hesum upp- skoti gjørdist kunngerðin um hetlársfriðingarnar frá 6 januar 94 Hetta var eftir. at málið hevði verið hjá vinnuni. sem stórt sæð var samd við uppskoti Tjóðveldisfloks- ins Hesar økisfridingar hava skapt økismenning runt um í landinum. kanska serliga i Norðoyggjum og bygdunum norðanfvri Evsturov og og út á djúpt. sum er friðað fyri trolveiði alt árið. Hetta hevur gjørt tað. at húkaflotin hevur fingið frið at royna. Tá ið so náttúran hevur verið við okkum eis- imi, er tað hetta, sum hevur gjørt og. sum onkur hevur tikið til, at Klaksvíkin hevur reist seg úr vinnuloysinum eins og fuglurin Fønix Hetta er tað. sum hevur skapt framburðin, serliga her í Klaksvík og útróðrar- bygdunum í Norðoyggjum annars Tað er so nógv fiskað í hesum økjunum, bæði norð- anfyri og vestanfyri, sum ongantíð áður í søguni. Hetta hevur eisini gjørt, at fiskurin stødist á grunninum inman- fyri 12 fjórðingar, tí eitt vita vit, at fiskurin kemur ikki oman úr fjøllunum! Tað eru sterkar kreftir á Føroya løgtingi og innan- fyri peningaverðina í Før oyum. sum vilja avtaka hesi Bygdirnar vøllurin undir samfelagnum 3 eg sum valevni å óðveldislistanum í Suður- strevmoy, 1 veljarunum í utjåagaraøkjunum hesum at min åhugi røkkur út í andinum. Tó íkki soleiðis at skilja, at eg ikk: havi áhuga fyri lands- politikki. tað havi eg sjálv- sagt. men seinastu nógvu ånm hava sagt mær, at verður bygdunum og útoyggjunum kring landið ikki víst forstá- isl og rætt em hjálpandi hond. verður heilt skjótt gal- n endi Sudurstreymovar valdømi fevnir um meir enn Tørs tavn. har flestu almennu tænasturnar og arbeiðspláss- m eru Uttanfyri høvudsstadin eru bygdir « ggjar, sum eis- ) Suðurstreym. men sum eru gloymdar av landsins kosnu monnum í øllum meldrinum. sum verið hevur seinastu árini Tey fólk. sum búleikast í bygdunum í Sudurstreym- oyar valdømi, sum liggja uppat hevuðsstaðnum og hava vegasamband. hava tí- betur rímiliga góðar møgu- leikar at arbeiða og annars njóta tær tænastur, sum eru í midstadarøkinum. Truplari er hjá teimum. har fjørður skilir oyggjarnar frá høv- uðsstaðargkinum. Hesar eru Nólsoy og Hestur Sum valevni. ið bjóðar seg fram til løgtingsvalid, ásanni eg tann alstóra tydning tað hevur, at vit íkki gloyma útjaðaragkini. hvorki í Suð- urstreymoyar valdømi ella kring kandið annars I valskrá Tjóðveldisfloks- ins verður ásannað, at bygd- irnar og útjaðaragkini í land- mum eru grundvøllurin und- ir einum frælsum og sjålv- bjargnum Føroyum. har arb- eiði og tryggleiki eru sjálv- søgd rættindi hjá øllum Vit ásanna, at økismenn- ing er landsmenning, og verið eg valdur á løgting. fari eg við stuðli frá Tjóð- veldisflokkinum og vónandi ødrum flokkum við at virka fyri. at útjaðaragkini í Suð- urstreymoyar valdømi og øki og lata tey upp fyri trol- inum. Men vit eiga at hava i huga, at hesi øki gera ikki bara tað, at húkaflotin fær meiri. Hetta hevur eisini gjørt, at trolararnir hava havt betri fiskari, serliga tí fiskurin fær frið at stødast. Tá ið vit so fingu nýggja stýrisskipanarlóg. fór und- irritaði at berjast fyri at fáa hesi øki inn í lógina um vinnuligan fiskiskap. Her var stór mótstoða á Føroya løgtingi, kanska serliga frá fólkafloksmanninum, An- finni Kalsberg og sam- bandsmanninum, Bjørn á Heygum og ødrum. Hóast hesa mótstøðu, eydnaðist at fáa hesar friðingar settar inn í lógina, undir grein 9a. Hetta var staðfest og kunn- gjørt 20. mai 1996. Nú kunnu hesi økir ikki broyt- ast. uttan at tey fyrst skulu fyri í løgtinginum Tá ið lógin um vinnuligan grund- kring landið annars verða hoy rd. Verða hesi øki tagd í hel, er avtoftingin vís. Sum dómi kann nevnast, at fólka- talið í Nólsoy er minkað við næstan einum triðingi, síðan eg flutti úr bygdini og fór til Havnar í skúla. Hvat er tað so, sum veru- liga er hent í hesum bygd- um? Er fólkið fallið í fátt í hesum krepputíðum og hev- ur mist vónina um at vinna uppundan aftur? Um so er. hava myndugleikarnir skyldu til at skapa karmar fyri nýggjum vinnum. Vit mugu ásanna, at tíðin setti krøv, og við hesum fór nógv gott fyri bakka. Fyrr var fiskakjallari næstan í hvørjari bygd, og seiðapláss á hverjum tanga. Menn róðu út og seldu fiskin til hand- ilsmenninar. Tað gav arbeiði til nógvar hendur. Nógvar familjur vóru sjálvforsýn- aðar við eplum, eggum, fiski, fugli og grind. Í dag verður so gott sum alt keypt í handlunum, helst innflutt. Smáídnaður av ymiskum fiskiskap varð gjørd, var eis- ini ásett eitt býti millum veidihættirnar, sum tryggjar ymisku veiðihættunum rætt til ein ávísan part av til- feinginum, grein 28, stk. 2. Her er staðfest, hvor hevur rættin til tilfeingið á for- oysku landleiðini, men hetta býtið hevur samgongan, sum nú sitir, saman við Kristiliga Fólkaflokkinum, gjørt ul eitt vegleiðandi prosentbýti. Nær hevur ein lóg verið vegleiðandi? Hetta var bert byrjanin til at niðurbróta tær skipanir, sum hava roynst sera væl, síðan tær vórðu settar í gildi. Hetta er stórt spell, tí økis- friðingarnar hava so sanni- liga skapt økismenning. Vilt tå tryggja eina fram- haldandi skilagóða stovns- røkt á Føroyagrunninum., so velur tå Tjóðveldisflokkin tann 30. apríl, tí flokkurin er trygdin fyri framhaldandi framburði i Føroyum. slag, útróður, framleiðsla úr fiski, landbúnaður, góð havnaviðurskifti og góður skúli er tað, sum saman við góðum samferdslumøguleik- um og tryggleika á staðnum kann bjarga útjaðaragkjun- um í Føroyum undan av- tofting. Moguleikarnir eru nógvir, men teir verða kanska ikki fult troyttir, fyrr enn vit semjast um. at føroyska tjóðin skal standa á egnum beinum. Verða neyðugir karmar skaptir, eri eg sann- førdur um, at tað aftur fer at næla í hvørjum króki í land- inum. Eins og onnur valevni Tjóðveldisfloksins, bjóði eg meg fram at vera tann sum politiskt slóðar fyri vinnu- ligari endurreisn. Vilmund Jacobsen, valevni Tjóðældisfloksins í Suðurstreymi Er tað ikki nú aftan á fimti ár undir heimastýrisskipan- ini, at vit skulu taka í egnan barm og í felag fara at byggja hesa ruinina upp- aftur til eitt vælferðarsam- felag? Fólkaveldið Feroyar Í grein 9 stendur: Tað verður farið undir dyggiligt endur- reisingar- og uppbyggingar- starv á øllum økjum sam- felagsins, so at fólkið alt, sum her veksur upp, fær lík- indi til at liva við sømd í fødilandi sínum. Aftan á hesa hålvu eld er tað burt- urvið at hoyra ein føroying ella ein, sum rópar seg for- oying, siga, at nú skulu vit fara at eftirhyggja heima- stýrisskipanina og laga hana eftir føroyskum viðurskift- um. Nei, sambandsflokkar, Tjóðveldisflokkurin hevur einsamallur hildið fast við fólksins vilja um at loysa Allir flokkar ásanna, at itøkiligar broytingar mugu gerast í politisku viðurskift- um millum Føroyar, Dan- mark og umheimin. Sam- bandsflokkurin vil eftir øll- um at dóma bert dagføra heimastýrislógina (eru ong- an veg komin). Javnaðarflokkurin vil seta eina stjórnmálanevnd at greina okkara statsrættar- ligu viðurskifti og koma við uppskotum, (men tykist hava ilt vid at siga, hvørjar broytingarnar skulu vera). Fólkaflokkurin sigur seg vilja hava búskaparligt frælsi, áðrenn politiskt frælsi. (?) Sjálvstýrisflokkurin vil hava eina fólkaatkvoðu um 4-6 ár, men ógreitt er, hvat atkvødast skal um. (?) Tjóðveldisflokkurin bjóð- ar øllum hinum flokkunum til samstarv um eina itøki- liga nýskipan, sum er í tveimum stigum: 1.Løgtingid samtykkir lóg um at seta eina grundlóg- rn arnevnd við tí eina enda- máli, at gera uppskot til eina grundlóg fyri For- oyar. „Tá løgtingid hevur sam- tykt eina grundlóg. verður hon alt fyri eitt løgd fyri fólkið á einari fólkaat- kvødu Samstundis tJ verður ein verkætlan sett í verk í tveimum stigum. l.Farið verður undir at byggja føroyskar skipanir á øllum samfelagsøkjum. Herundir verða politiskar semjur gjørdar, um itøki- ligar menningarætlanir fyri alt tað føroyska sam- felagið. Síðani verða sam- ráðingar við donsku stjórnina, um hvussu ný- skipaninar skulu fremjast í verki. Samráðingar verða um framtíðarsamstarv við Danmark og onnur lond um uttanríkis-, sjúkrahús- og útbúgvingarmál. „Farið verður undir at gera fíggjarliga og búskapar- liga upp við Danmark. Samráðingar verða um, hvussu uttanlandaskuld og blokkstuðul kunnu av- greiðast yvir eitt ávíst ára- mál. ÞJ Við tjóðveldinum inn í 21. old. Billy Petersen, valevni Tjóðældisfloksins í Norðoyggjum i —T1TTTTTAR—Ái—— sf j