hósdagur 30. apríl 1998síða 9

Nr. 80 — 30. APRÍL 1998 Javnaðarflokkurin Fax login Fíggjarlógin eftir loysingina víst seg at verða tað, vit søgdu. Fortreytin er øktur stuðul úr Danmark Tá Fólkatingsvalið var av, lovaði ein sjefideologur Tjóðveldisfloksins at undan Løgtingsvalinum — tå skuldi Føroya Fólk greitt fáa at vita, hvussu tey ætl- aðu at fíggja loysingina. I øllum valstríðnum hava vit spurt eftir hesi uppset- ing. Valevni og veljarar hava spurt eftir lovaðu fíggjarlógini. Men hon kom ikki. Tó — seinnapartin 28. apríl — fáar tímar undan seinasta valfundinum - hava nøkur fingið eitt telefax, har á 31 reglum fíggjarlógin eftir loysingina skal verða lýst. Hví Tjóðveldisflokkurin hevur bíðað so longi við hesum svari, sum so mong hava spurt so nógv eftir, kann hvør í sínum lagi gita um. Men illgrunin um, at ynski tjóðveldismanna er at hinir flokkarnir ikki skulu fáa stundir at viðgera upp- skotið — hesin illgruni er nærliggjandi. Í hvussu er, er tað púra greitt, at Tjóðveldisflokk- urin hevur ikki hildið lyfti sítt um at fíggjarlógarupp- skot teirra skuldi viðgerast í valstríðnum. Hetta man vera størsta kanin, sum nakrantíð er drigin upp úr hattinum í evstu løtu. Men ein skjót gjøgnum- lesing av hesi telefaxlóg av- dúkar týðuliga, hví Tjóð- veldisflokkurin hevur bíðað so longi. 350 mió eyka Tí uppskoti avdúkar, at alt tað, sum vit hava sagt um stóðu Tjóðveldisfloksins er rætt. Grundleggjandi for- treytin fyri loysing teirra er framvegis stuðulin úr Dan- mark — nú skal tað bara eita mótrokning og skiftis- stuðul. Tó ein munur er — studulin frá dønum skal vaksa. Tí umframt mótrokn- aða blokkin, hava tey sett 350 milliónir á fíggjarlóg- ina undir heitinum skiftis- stuðul. I viðmerkingunum verður sagt at "allur blokstuðulin fer til rentur og avdráttir av rikiskassalånum”. Og har- afturat verður sagt "Her er roknað við einum skiftis- stuðli úr ríkiskassanum uppá 350 mió kr". Also — fortreytin fyri loysingini er ikki einans tær 922,6 milliónirnar, ið blokkurin er, men harafturat 350 milli- ónir ella tilsamans 1,3 milliardir kr. Okkum lysti at frætt, hvert danski skattgjaldarin sær mun á blokkstuðli og mótrokning + skiftisstuðli. Ein víðari gjøgnumgongd av hesum valbluffi vísir beinanvegin, at onki er sett av til tey øki, sum nøkur av valevnum Tjóðveldisflok- sins í valstríðnum hava lov- að at betra. Ongin hækking á eldrargktini. Ongin hækk- ing á skúlagkinum. Ongini hækking á heilsugkinum. Og ongin hækking á ment- annarøkinum. Holini ; Onnur øki eru horvin: Ur rúgvuni kann nevnast Rikis- umbodsstovan, ið kostar 6 mi6 kr — meginparturin av teirra arbeiðsorku verður brúkt til Føroya Háyvirvald — Le. øll familjurættarligu vidurskiftini. Tad synist sum skulu vit ikki hava nøk- ur familjurættarlig vidur- skifti eftir loysing Tjóð- veldismanna. Somuleiðis er sjóverjan - 177 milliónir - burtur. Í 1996 flugu Golf- stream flogfarið og sjó- verjutyrlan tilsamans 619 tímar — harava ein partur var til tær 78 hjálparveit- ingar, sum sjóverjan danska stóð fyri. Eisini framdi danska sjóverjan í 1996 81 reiðskaps- og veiðikann- ingar umborð á útlendskum skipum í føroyskum sjógvi. Ætlar Tjóðveldisflokkurin at hetta eftirlit og hesar hjálparveitingar skulu nið- urleggjast? Ætla tey at hesar knøppu 200 milliónirnar bara skulu hvørva? Og um ikki, hvat merkir tað so fyri fíggjarlógina? Kanska skift- Longjan av flogvølli bidar til eftir valið JAN MÚLLER Pengar eru ikki settir av á donsku fíggjarlógini fyri tidindabladid S0S'2 hækkast vit spyrja isstudulin skal uppaftur meira? og undrast Minstalønin burtur Og tó vísir uppskot teirra eitt undirskot uppá 131 mió kr — hetta er við hækkaðu veitingunum. Tað sigst, at eitt annað uppskot bleiv gjørt, men smiðirnir fingu tað aftur í høvdi, tí tað javnvigadi og javnvágin kom í, tí 60 milli- ónir vóru skarvaðar av al- mannaverkinum og inn- tókutrygd fiskimanna uppá knappar 80 milliónir var tiknar av. Hesi bæði tól geva júst 140 milliónir, sum er á leið tað sama sum undir- skotið. At hetta ikki er tikid úr leysum lofti, bendir ein onnur viðmerking í upp- skotinum á. Har verður sagt at undirskotið má fáast burt- ur við "sparingum á fíggjar- lógini og øktum inntøkum, sum verða fingnar til vega við einum betri, fjølbroytt- ari og effektivari vinnulivi”. At gkja inntøkurnar við einum "betri , fjølbroyttari og effektivari vinnulivi” er ikki nakað, sum kemur eftir einum degi. Tað verður ikki í 1998 ella 1999 ella 2000 at tær neyðugu iløgurnar fara at síggjast aftur á fíggj- arlógini. So annahvørt mugu tjóðveldisfólkini fremja umrøddu sparingar- nar å almannaøkinum og i inntøkutrygdini, ella mugu tey økja skattabyrdarnar samsvarandi. Ivist ikki í, at ein neyvari gjógnumgongd hevði av- dúkað uppaftur fleir hol, hevði avdúka uppaftur fleiri øki, sum eru burtur og hevði avdúka uppaftur fleiri spar- ingar. Tað stutta av tí langa er, at lovada provførslan fyri skipaðu loysingini vísti seg at verða ein såpublødra. Ein såpublødra sum brast, áð- renn hon kom úr fax tólin- um. Tað er framvegis danski skattaborgarin, sum skal gjalda. Tjóðveldis- flokkurin vit hava eitt glans- pappír, ið tey kunnu skíra grundlóg, men danir skulu gjalda. Bergur P. Dam, valevni hjå Javnadaflokkinum i Sudurstreymoy eini longjan av flogvøll inum i Vågum ella til nyggj innflúgingartól. Hetta sigur Sonja Mikkelsen, ferðslu- málaráðharri í einum svari Kjeld Magne Bondevig, forsætisráðharri Noregs: Nýggi løgmadur boðin til Noregs Norska stjórnin bjóðar komandi løgmanni og einum møguligum oljuráðharra á vitjan í Noregi seinni í ár Norðmenn ynskja, atfóroyingar skulu hava avgreitt val og landstýrissamráðingar, áðrenn ein vitjan verður dagfest. Úr Oslo: Jógvan Hugo Gardar Norska stjórnin ynskir tætt- ari samstarv vid føroyingar i samband vid menning av eini føroyskari oljuvinnu, og tey vóna, at ein vitjan úr Føroyum seinni í år kann vera vid til at leggja lunnar undir einum tættari sam- bandi landanna millum. Edmund Joensen, løg- maður, skuldi havt vitjað í Noregi seinasta heyst hjá fyrrverandi norsku stjórnini undir leiðslu av Thorbjørn Jagland, men veðurlíkindini í Føroyum steðgaðu hesi vitjan. Stjórnarskiftið í No- regi gjørdi, at tað tók nýggju leiðsluni nakað av tíð at seta seg inn í øll viðurskifti. Men nú er norska stjórnin klár til at taka ímóti umboðum fyri Føroya Landsstyri. — Vegna norsku stjórnina hevur Marit Arnstad, olju- málaráðharri, eina innbjóð- ing liggjandi klára, sum før- oyskir myndugleikar kunnu taka. Best er at bíða til aft- aná valið í Føroyum, áðrenn vit leggja nærri ætlanir. Eg rokni við, at løgmaður kann koma til Noregs einaferð í summar, ella kanska nærri heystinum. Vit gleða okkum til at verða vertir fyri løg- manni og hansara ferðalag. Vit gleða okkum til at fáa uppí lag eitt orðaskifti um tað at vera vertsland fyri olju- og gassvirksemi, sigur Kjell Magne Bondevik, for- | sætisráðharri | Hjálpa gjarna | Kjell Magne Bondevik sig- ur, at Noreg meir enn gjarna hjálpir føroyingum og grøn lendingum í samband við, | at hesi oyggjalondini standa frammanfyri einum tíðar- skeiði, har oljuvirksemi er við at gerast veruleiki. — Søgulig bond knyta Føroyar, Grønland og No- reg saman. Tí er naturligt at bædi Føroyar og Grønland royna at faa uppi lag eitt til Jóannes Eidesgaard, fólkatingslim um støðuna hjá stjórnini til umrøddu spurningar. Sonja Mikkelsen sigur í svari sínum, at samráðingar hava veirð um hesi mál við landsstýrið, men orsakað av fólkatingsvalinum varð málið skotið út. -Nú tað er skrivað út løgtingsval haldi eg tað vera rætt at bíða við víðari tingingunum um málið til eftir valið sigur Sonja Mikkelsen. samstarv við Noreg í sam- band við, at oljulóggáva og umsiting skal byggjast upp, ið skal umsita menningina av råevnunum. „-Ynskja norðmenn at vera við í hesum arbeid inum, og hvat kann Noreg eitt nú gera fyri fóroyskan ungdóm ? - Noreg ynskir at vera við í arbeiðinum sum verður gjørt i Føroyum og í Grøn- landi í samband londini fyrireika seg til at gerast oljutjóðir. Vit vilja sjálvandi gera tað vit kunnu fyri at uppfylla tey ynski, sum koma. Hetta er gald- andi yvirhøvur, og sjálvandi eisini ynski, sum koma um at vera við til, at ungdómar úr bæði Føroyum og Grøn- landi kunnu fáa útbúgving- við at oe Gistinsá FHote úr einans. —. ar, sum gera tey betri fyri í samband við tær arbeiðs uppgávur, sum fylgja við oljuvirkseminum, sigur Kjell Magne Bondevik Hann leggur afturat, at tey norsku oljufeløgini longu eru virkin bæði í Føroyum og í Grønlandi, og at hesi sjálvandi eisini kunnu vera við til at stuðla vertslond- unum við síni vitan — Hesi feløgini kunnu vera til hjálp hjá føroying- um við sínum kunnleika og royndum innan landafrødi og tøknifrødi, men ikki minst kunnu tey vera við til at læra føroyingar, hvussu råevni og umhvørvi kann umsitast í samband við eina oljuvinnu, sigur Kjell Magne Bondevik 00 e-mail: dd booking smvril-linefo