leygardagur 2. mai 1998síða 6

Katrin Dahl Jakobsen, nýggjur tinglimur: I—- sån Ovart å meg — Hevdi ikki roknað vid at verði vald, sigur nýggi tinglimurin hjá Javnaðarflokkinum í Suðurstreymoy, Katrin D. Jakobsen TURIÐ KJØLBRO Við 167 persónligum at- kveðum varð Katrin Dahl Jakobsen úr Havn vald inn á ting fyri Javnaðarflokkin — Tað kom óvart á meg, ti hetta er fyrstu ferð eg havi stillað upp. Hóast eg hav: verið virkin innanfloks, er hetta ein spildurnýggj verð, sigur Katrin, sum arbeiðir sum lærari í Eysturskúla- num Í valstríðnum hevur Katrin serliga lagt dent á trupulleikarnar á barna- ansingarøkinum, og á eldrarøktina, sum hon sigur er í eini kreppu. Men at hon er útbúgvin sum lærari speglar eisini hjartamál hennara, og eitt teirra er barnamentanin, sum ong- antíð hevur fingið høga raðfesting í Føroyum — Tað er serliga innan fólkaskúlan, eg kundi hugs- að mær, at barnamentanin verður tengt at. Vit hava musikkskúlan og eg ímyndi mær, at hann kann taka sær av ødrum eisini, tað vil siga av ødrum skapandi við børnum og ungum. Barna- mentan er bæði tonleikur og sangur, sjónleikur, list og bókmentir og eg vildi ynskt, at vit kundu fingið hesi viðurskifti inn í skúlan, sigur Katrin D. Jakobsen — Íwóttin er serliga frammi og hon er ógvuliga týdningarmikil, men sum lærari síggi eg so nógvar aðrar dygdir hjá børnum sum vit eiga at leggja dent á. Tað ber sum er ikki til at menna tær rættiliga, tí andin er ikki til tað — Fólkaskúlin eigur at fáa hægri Mið- námsútbúgvingarnar hava verið nógv frammi og stórur dentur er lagdur á tær, men fólkaskúlin er dottin burtur raðfesting ímillum. Vit hava fingið nýggja fólkaskúlalóg, men okkum vantar efurút- búgving av lærarum. Lógir verða settar í gildi, men restin fylgir ikki nóg væl við, sigur Katrin D Jakobsen Kvinnur ov varnar Í løgtinginum sita nú fýra kvinnur av 32 tinglimum, ein færri enn seinast. — Tað er keðiligt, at kvinnurnar eru so fáment- ar. Vit áttu at verið fleiri og satt at siga hevði eg væntað, at gongdin var hinvegin. Tað kann vera tí konufólk halda seg aftur, tí prátið hevur í so stóran mun snúð seg um vinnulív. Konufólk halda, at tær skulu halda seg til tey bleytu málini, men tað er tvætl. Kvinnur eru ov varnar og trúgva ikki at tær duga líka væl. Kanska hugsa tær ov lítið um, hvussu umráðandi tað er, at man hevur eina breiða fjøld. Viðurskiftini mugu gerast soleiðis, at tað ber til hjá kvinnum at vera við. Umsorganargkið hevur altíð hingið á kvinnum og tað síggja vit aftur Í hesum døgum síggja vit, at pengar verða játtaðir til at veita foreldrum pengar at ganga heima hjá børnum sínum ? — Tað er óheppið, tí tað kann føra við sær, at konu- fólk verða hildin heima. Tað fær ikki fleiri konufólk út í samfelagið. Vit mugu spyrja okkum sjálv, hvat fyri samfelag vit vilja hava. Vilja vit hava konufólkini við at mynda samfelagið, so mugu vit leggja viðurskift- ini soleiðis til rættis, at tað ber til og ikki rinda teimum pengar fyri at halda seg heima, sigur Katrin Dahl Jakobsen tíðindablaðið Sy Nr. 82 — 2. MAI 1998 Inga Ellingsgaard, forkvinna i Kvinnufelagnum i Havn: Vonbrot, at so fåar kvinnur vórðu valdar fleiri kvinnur vóru á tingi. M ikki at tosa um pengarnir, sigur Inga í Havn í viðmerking til, at so fáar kvinnur vórðu valdar inn á ting Turm» KJØLBRO Rákið alla aðra staðni og serliga í Norðurlondum er, at fleiri og fleiri kvinnur verða valdar á ting. Hóast nógv fleiri mannfólk vórðu uppstillað til Fólka- tingsvalið í Danmark her- fyri, varð fimta hver upp- stillað kvinna vald, meðan áttandi hver maður varð valdur. Hetta rákið letur ikki til at hava nomið við Føroyar, tí bert fýra kvinn- ur sita nú á løgtingi — Tað er eitt stórt vón- brot, at fleiri kvinnur ikki vórðu valdar. Eg havi ringt við at skilja, hví tað Vit eru afturút á nógvum økjum, men gongur tað við hesi ferð- ini, er ikki stór vón fyrr framman. Eg hevði vónað, at kvinnur komu longri fram og at tær hugsaðu meiri kvinnuligt. Kvinnur mugu taka seg saman. Kanska hongur tað saman við tí, at eitt land sum er so lítið sjálvbjargið sum okkara, at kvinnur av tí | sama eru so lítið sjálv- | bjargnar, sigur Inga | Ellingsgaard. — Eg dugi ikki at síggja, at evnini, sum hava verið frammi í valstríðnum, er so hava verið ein forðing fyri, at fleiri kvinnur vórðu valdar. Tær hava verið við, men tær eru nógv færri enn menninu Og tað eru altíð menninir, sum verða fokuseraðir. At tosa um størri sjálvræði forðar ikki kvinnum at vera við. Vit hava líka góðar fyritreytir at tosa um tað sum um alt annað Vit skulu bara halda okk- um framat. Tað hevur eis- ini nakað at gera við, at politikkur og alt í sam- felagnum er tengt at ngkr- um viðurskiftum, sum er gjørd av monnum. Uttan mun til, hvar tú fert, so hava menninir sett treyt- irnar. Og tað er kanska ikki tær treytirnar sum til- tala kvinnur. Skulu kvinnur so ikki bara fylgja við og gera líka sum menn? — Nei, avgjørt ikki. Skulu vit hava eitt betri samfelag skulu vit skapa okkara egna fyritreytir, og tí hevði eg vónað, at fleiri kvinnur komu inn. Tað er trupult at broyta nakað, um kvinnurnar eru so fáar. Tær bjóða seg fram í øll- um flokkum og tí er tað umráðandi hjá kvinnum at velja kvinnur. — Tá ið tíðirnar eru ringar kunnu kvinnur brúkast til at rudda upp men ikki í tíðum. tå ið tað gongur væl. Samfelagið hevði verið nógv ødrvist um álini hóvdu verið raðfest á heilt annan máta — fyri Ellingsgaard, forkvinna í Kvinnufelagnum Vantandi álit Valúrslitið vísir, at kvinn- ur velja menn. Hava kvinnur ikki álit á kvinn- um? — Tað dugi eg ikki at siga, men tað havi eg so avgjørt. Nakrar hava klár- að seg væl í valstríðnum, ikki allar, ti so hevði úr- slitið verið ødrvisi, sigur Inga Ellingsgaard Til seinasta løgtingsval heitti Kvinnusamfylking- in á allar kvinnur í Føroy- um um at velja kvinnur — Valtglini eftir løg- tingsvalið í 1994 vístu, at kvinnur fingu væl fleiri atkvgður enn til undan- farna val. Sjálvstýris- kvinnurnar loftaðu bein- anvegin teirri áheitanini og komu út við einum blaði. Tað hjálpti væl, men hesa ferð var ikki semja um at gera eitt slíkt tiltak tvørpolitiskt. Myndin hevði ivaleyst sæð gðrvísi út. Vit síggja, hvussu Jóannes Eidesgaard er borin fram í sínum flokki og tað er at gera mismun at taka eitt valevni so nógv fram. Ein flokkur nýtist ikki at missa nakað um eitt konufólk verður tikid meiri fram. — Kvinnur mugu verða og vaska, hesa ferð meiri tilvitaður um tað, at tær eru kvinnur og at tær | eiga at stuðla kvinnum. Vil man hava broytingar mugu fleiri kvinnur koma | til og eg trúgvi, at vit fingu | eitt nógv betri samfelag | um so var. — Vit skulu gledast um | tær sum eru komnar inn | og kanska stendur onkur kvinna so frammalaga, at hon kemur inn i landsstyr- id, sum nå verdur skipad. — Hvussu tad politiska arbeiðið verður skipað i teim ymsu.flokkunum veit eg ikki. Men tað sýnist sum man roynir at pynta vallistan upp undir val við kvinnum Flokkarnir | kundu tilvitað arbeitt mið- | vísari við, at fingið fleiri | kvinnur við. Tað er mikið | heppið við nógvum kvinn- um í ringum tíðum, tí tá kunnu tær brúkast til at | rudda upp og vaska, men ikki í tíðum, tá ið tað gongur væl. Samfelagið hevði verið nógv ødrvisi um nógv fleiri kvinnur vóru í tinginum. Málini høvdu verið raðfest á heilt annan máta fyri ikki at tosa um pengarnar, sigur Inga Ellingsgaard, for- kvinna í Kvinnufelagnum í Havn. Lasse Klein, fyrrv. tinglimur: Verri enn roknað við — Fjólmiðlarnir hava stýrt valstríðnum og hava lagt dent á nókur ávís mál. Vit hava ikki megnað at fylgt nóg væl við, sigur Lasse Klein, sum nú eftir 14 ár í politikki, er fallin Turm K:9LBRO Bjartskygnið hjá Kristiliga Fólkaflokkinum helt íkki. Flokkurin var í fleiri veljarakanningum spáddur lítla og onga framtíð, men kortini var Lasse Klein, tinglimur fyri flokkin, bjartskygdur til tað síðsta. — Hóast vit høvdu roknað vit eini afturgongd um nærum alt landið, gekk væl verri enn væntað. Í Norðoyggjum hevði eg væntað eina framgongd. Á kommunuvalinum fyri tveimum árum síðani fingu vit ein mann valdan og tað var um reppið, at vit fingu tann næsta. Bjartskygnið bygdi eg uppá, at vit hava eitt sterkt felag i Norðoyggjum, men tað hevur eftir øllum at dóma ikki verið nóg mikið, sigur Lasse Klein. — Orsøkin til, at vit ikki komu inn um tinggáttina kann vera, at fjølmiðlarnir í ov stóran mun hava stýrt orðaskiftinum og hava valt nøkur serstøk evni út. Teir hava í stóran mun lagt politikarum orð í munnin, skilt á tann hátt, at teir hava sett spurningarnar soleiðis, at valevnini ikki hava havt adrar møguleikar enn at svara jú og nei. Eg trúgvi, at tað framvegis er brúk fyri smáum flokkum, men orsakað av fjølmidlastyringini endaði tað sum tað — gjørdi Fjølmidlarnir hava víst á nøkur mál sum tey tydningarmestu. Høvdu teir hinvegin fokuserad uppå nøkur mål, sum vit standa fyri, so var flokkurin til enn Tað er ikki fyri at lasta fjølmidlarnar, slíkt hendir eisini aðra staðni. — Teir smáu flokkarnir hava ikki gjørt nóg væl vart við seg í málinum um ríkisrættarligu stóðu okkara. Nú kunnu vit so siga, at vit áttu at tikið eina greiðari stóðu. Ert tú liðugur í politikki nú? — Eg kann bara ásanna, at eg havi íkki fingið undirtøku og at eg ikki longur eru tngmaður. Veljarin hevur talað og tað er einki meir at gera við tað. Tað politiska stóðið undir flokkinum er burtur og eg fari ikki at taka stig ul at endurreisa flokkin, sigur Lasse Klein, sum hevur verið virkin politikari í 14 ár