mikudagur 20. mai 1998síða 5

Nr. 93 — 20. MAI 1998 tidindabladid SOS Leivur Hansen, býráðsformaður í Havn: -Sund er best egnað til oljuútgerðarhavn -Hvørki løgting ella landsstýri eiga at leggja seg út í, hvar føroyska oljuút- gerðarhavnin skal liggja. Tað mugu vera oljufeløgini og utgerdarfeløgini, ið avgera, hvórja havn tey halda vera best egnaða til framtíðar útgerðarhavn sigur býráðsformaðurin í Havn, Leivur Hansen. Hann sigur samtíðis, at øll útlendsk feløg, sum teir hava verið í sambandi við, peika á Sund sum besta øki til útgerðarhavn. Ílógan liggur har, nú er at geva henni bein at ganga á. JAN MØLLER Tórshavnar Kommuna og vinnulívið í miðsteðargk- inum ætla sær ikki at standa og hyggja at, meðan suðr- ingar saman við danska A.P. Møller felagnum Danbor Service í Esbjerg fyrireika seg til at gera Brelnes til oljuútgerðarhavn. Eftir tí Sosialurin skilur, so hava myndugleikar og vinnulív í miðsteðargkinum leingi arbeitt við ætlanum at brúka Sund til útgerð- arhavn umframt at troyta veitingarmøguleikarnar, sum eru bæði í Havn og á Skålafjørdinum í hesum sambandi. Útlendingar áhuga fyri Sundi Býráðsformaðurin í Havn, Leivur Hansen er ikki serliga fegin um at tosa ov ftøkiliga um hetta nú, men hann viðgongur, at arbeitt verður við ymsum ætlanum. Hann sigur tó, at tað eru útlendsk feløg, sum eru áhugað fyri at leggja útgerð- arhavn á Sundi. -Allar tær åbendingar, sum vit hava fingid frå oljufeløgum og åtgerdarfeløgum og teirra umboðsmonnum, sum hava vitjað í Føroyum, visa, at miðsteðargkið tvs. Sund, Havnin og Skålafjørdurin eru best egnað til at arbeiða út frá. Allir peika á Sund sum besta havnin til enda- málið. Herfyri vóru umboð fyri skotska felagið ASco í Før- oyum. Tey høvdu fingið sum uppgávu frá oljufeløg- um at hyggja eftir egnaðum plássum í Fgroyum til kom- andi útgerðarhavn. Uppá fyrispurning um Tórshavnar kommuna hev- ur havt samráðingar við hetta felagið sigur Leivur Hansen, at eitt ávíst felag hevur hugt eftir umstødun- um á Sundi men hann ynsk- ir ikki at upplýsa, hvgr tað er. Borgarstjórin í Havn dyl- ur ikki fyri, at hann óttast, at politikararnir skulu fara og leggja seg út í, hvar út- gerðarhavnin skal liggja. -Eg meini ikki, at hetta er nakað, sum føroyska sam- felagið skal stýra. Eg ræðist, tá poliukkur kemur uppí slíkt. Tað mugu vera olju- feløgini og útgerðarfelgg sum saman við møguligum partnarum í Føroyum, ið gera av, hvat plássið í Før oyum er best egnað til út- gerðarhavn. Hann vísir í hesum sam- bandi á orðini hjá fyrrver- andi norska fiskimálaráð- harranum, sum vitjaði i Før- oyum herfyri. Hesin segði, at størsta mistakið norð- menn gjørdu, tå oljuvinnan tók seg upp, var at stýra útviklinginum soleiðis, at fløgur vórðu gjørdar í fleiri útgerðarhavnir úti kring landið. Hann mælti avgjørt føroyingum til at læra av norsku mistøkunum. Ein útgerðarhavn Eftir teimum úttalilsum, sum hava verið frá serfrød- ingum, er bert brúk fyri eini útgerðarhavn í Føroyum. Veruligur tørvur verður ikki á henni fyrr enn leiting og seinni framleiðsla fer í gongd um nøkur ár. Spurningurin er so, hvar útgerðarhavnin skal liggja og hver skal gera tað av. - Vit hava gjørt eina íløgu á Sundi, sum kann fáa bein at ganga á, um ein komandi útgerðarhavn verður løgd har. Og tá eitt stórt útlendskt felag hevur áhuga fyri tí, fara vit ikki at vísa tí aftur. Hvat viðvíkur ætlanunum á hjá AP Møller á Drelnesi so kundi býráðsformaðurin hugsað sær at vita, hvussu seriøst tað er. Vit spurdu Leiv Hansen, um tad ikki er ein politisk uppgåva at gera av, hvar ein føroysk útgerðarhavn skal liggja. Hann sigur, at vilja útlendingar gera stórar fløg- ur her í eina útgerðarhavn, so mugu teir eisini sleppa at gera av, hvar hetta skal gerast, tó í neyvum sam- starvi við føroyingar. Sjålvur heldur Leivur Hansen, at tad var óneyðugt at seta í oljulóggávuna, sum varð samtykt herfyri, at myndugleikarnir kunnu seta í loyvini, hvgrja útgerðar- havn felggini skulu brúka. -Tað stendur íkki í nakrari lóg, hvar flakavirki og onnur virki skulu liggja, og tí dugi eg ikki at síggja, hví hetta skal galda fyri eina oljuútgerðarhavn. Býráðsformaðurin í Havn ber ótta fyri, at ávísir polit- ikarar vilja gera alt fyri pol- itiskt at forða fyri, at nakrar vinnuiløgur verða gjørdar í miðsteðargkinum. Sjálvur heldur hann, at ein útgerðarhavn í miðstað- argkinum kann fara at styrkja ætlanir at gera í fyrsta lagi helioport á Glyv- ursnesi og seinni minni flogvøll. -Men eiga vit ikki polit- iskt at royna at varðveita og menna útjaðaragkini og ikki bara vaksa um Havnina og miðstaðar- økid? -Halda útgerðar- og olju- feløgini, at tad er best, at útgerðarhavnin er á Drel- nesi, so er tað í lagi. Men hetta eru sum sagt ikki tey signalini vit hava fingið. Tað er heldur beint tvørt- urímóti. Allir, sum vit hava tosað við, peika á Sund. Eg kenni ikki argumentini hjá AP Møller at vilja gera fløgur í eina útgerðarhavn á Drelnesi. Teir hava so ongantíð tosað við okkum. -Kann tað ikki henda, at oljufeløgini vilja boyggja seg fyri einum politiskum ynski i Føroyum um, at útgerðarhavnin skal liggja t.d. í Suðuroynni fyri at varðveita búsetingina og arbeiðspláss har? -Tað er møguligt. Men tað er í hvussu er ikki í sam- svar við teirra ynski um at sleppa at etablera seg í mið- steðargkinum Havnin ongan góðan á tingi Býráðsformaðurin í Havn er annars vónsvíkin av, at um- boðini á tingi, sum umboða Havnina, gera so lítið fyri hetta økid. -Tað er ein sann- roynd, at vit verða mótar- beidd av tinginum. Ein skal heilt aftur til Kjartan Mohr ”- sa tíð fyri at finna tingmenn, sum vildu Havnini væl. Leivur Hansen sigur, at vinnuiløgur, sum verða gjørdar í midstedarøkinum hava so stórar ringvirkn- ingar við sær, at tær koma at gagna øllum tí føroyska samfelagnum At skula gera íløgur úti á bygd fyri einhvønn pris bara við tí fyri eygað at fáa fólk at vera verandi har, gevur ikki ringvirkningar til sam- felagið. -Vit kunnu ikki kunstiga halda lív í útjaðaranum, men mugu til at hugsa meira samfelagsbúskaparliga Tá vit vísa til, at nærum allir tann almenni sektor- urin er í midstedarøkinum svarar býráðsformaðurin: -Tórshavnar Býráð hevur gingið á odda til tess at sannføra hinar kommunur- nar um at desentralisera al- mennu umsitingina - við at fáa tær at skipa seg í færri Leivur Hansen, býráðsformaður í Havn heldur ikki tað er uppgávan hjá hvørki løgtingi ella landsstýri at koma við peikifingrinum og siga, hvar ein oljuútgerðahavn skal vera Tað má vinnan her saman vid útlendsku feløgunum sum vilja gera iløgur, gera a men stórri kommunur. Tá fær tú flutt stóran part av umsitingini á Almanna- stovuni og Toll- og Skatt út til nakrar kommunalar fyri- sitingar og harvið skapt eitt umhvervi fyri fólk við út búgving, so tey kunnu stød ast uttan fyri Havnina. Sum nú er koma tey bara til Havnar, tí her er umhvørvid og her eru størvini Sum vælegnad til utgerdarhavn Utgerðarskip eru ikki óvanligir gestir