leygardagur 30. mai 1998síða 16

GR 7 —— Ek ke ———— Nr. 100 - 30. MAI 1998 tikkinum hjá MNR. So afturat mótstoðuni hjá oll- um teimum ríku, sum MNR hevði tikið alt frá, fingu teir nú somuleiðis andstoðu frá limum í sin- um egna flokki, sum vóru énøgdir við politikkin. En- tenssoro leitaði sær hjálp frá herinum, sum hevði styrkt seg rættiliga aftur, og hetta kom at vera eitt stórt mistak. tí tað var júst herurin, sum gjørdi hern- aðarkvettið í "64, sum setti Entessoro frá. Og so var kósin stungin út í kortið við hernaðarkvettum og einaræðisharrum oman á hvønn annan inntil '82 Mundi Tá slakar herurin og slepp- ir takinum eitt sindur, so kongressin aftur verður sett á stovn. Hernán Siles Zuazo, høgra hondin hjá Entenssoro, áðrenn hesin leitaði til herin, kom til valdið, og Bolivia fekk fyri fyrstu ferð í nærum 20 ár menningarhjálp aftur Heiminum dámdi væl, at tað endiliga sá út til, at Bolivia var á rættari kós Men tað gekk illa. Byrðan var ov tung at lyfta, og Siles dugdi illa at stýra landinum. Uttanlanda- skuldin, sum var 3 milli- ardir dollars í "82, tá hann av við pengarnar skjótast gjørligt. Lon varð utgoldin í stórum bundum fleiri ferðir um dagin, og tað var í vónloysi farið yvir til nat- uraliuumbyting folk millum Vend i Inflasjónin toppaði i "85 vid 24.000% (1). Hetta ånd var val aftur og dysturin st6d millum 77 åra gamla Entenssoro Paz og hernað- arleidaran og fyrrvendi einarædisharran Hugo Banzer. Tann seinni fekk meinlutan, men kongress- in valdi hin fyrra framum, ti hon vildi sleppa undan enn einum hernaðarstýri Entenssoro setti føturnar í buskaparligt spenni. Nyt- sluskattir. lønarskerjingar, steðgan av seðlaframleiðs- lu og statsstuðli o.s.fr fordu til. at tað aftur fór at ganga rættan veg búskap- arliga Eftir hetta gekk tað spakuliga framá. Demo- krat'sering, búskaparligur vokstur (inflasjónin var í "86 farin niður á minni enn 100%). altjóða viður- kenning og fíggjarligur stuðul. Prisurin er livistød- ið hjá ti vanliga mannin- um, sum lækkar munandi, orsakað av ollum skerjin- gunum Vit vóru nú í 3000 metra hædd, og luftin var frisk og rein. Serliga tíðliga um morgunin og luftin ótrúlig. allari vinnuni á fremman- dum hondum Tað kundi gingið heilt galið, um stjórnin íkki hevði sett eina lóg í gildi, sum kravdi, at 50% av akt- iunum i einhvorjari fyri- toku skuldi hava bolivian- skar ánarar Fyrsta fótin á land Vit 5 komu til landið sein- ast í '97. og tá hevði val At vit vóru komnir til fåtækradømi sást allastaðni. Vit máttu ansa væl eftir reinførinum - serliga við matinum. kom til, bara vaks. Hann gjørdi, sum aðrir høvdu roynt við óhepnari hond og fór at prenta seðlar Stødan líktist ikki sort henni í Týsklandi undan seinna heimsbardaga, tå tað ráddi um at sleppa sær Ein onnur stór avleiðing av ”Ti nýggju búskapar- ligu ætlanini", sum Enten- ssoro kallaði sína umvelt- ing, var pmvatiseringin Bolivianar sjálvir hovdu ongan iløgukapital, so í dag er bróðumpartunn iv aftur beint vend i land- inum. Í august mánað varð Hugo Banzer fyrrverandi hernaðarleiðarin og eima- ræðisharrin, sum fyrr var blivin vrakaður fyn Emen- ssoro Paz. valdur til for- seta Hann hevði brúkt eina umfatandi = valkampanju fyri at sleppa framat. Vit sóu longu fyrsta dagin í Bolivia, á túrinum við bussinum úr marknaðar- býnum Villazón til Potosi, valplakatir við smílandi dåmliga abbanum við navninum Banzer undir sær. Boðskapurin var heilt greiður: "Eg geri ongum nakað meir. Eg eri púra broyttur” Vit hava longu merkt eitt sindur til avleiðingarnar, ti fyri tveimum vikum síð- ani, tá vit vóru komnir til virkandi hovuðsstaðin í Bolivia, La Paz, sóu vit eina kravgongu mannað av pensiónistum. Tað vil siga, at tað er tvasamt, um teir yvirhovur kunnu seta tað heitið á seg. tí orsøkin til kravgonguna var just, at Bonosol - fyrsta pensions- skipanin nakrantíð í Bo- livia - sum Entenssoro hevði sett í verk, varð avtikid uttan åvaring, so skjótt Banzer slapp framat Burtursæð frá hesum tvkj- ast fólk her tó at hava ljósar vónir fyri framtíðin hjá sínum landi. Buskap- urin heldur á fram at gera framstig, og sjålvt indi- anarnir langt úti í útjaðar- anum eru farnir at lita á demokratiið og fara á val Tað er ongantíð hent fyrr “Vit hava fyri fyrstu ferð í søguni moguleika at gera mun", segði ein indiana- rahovdingi í eini samroðu sum vit lósu í einum blað Sjálvt tað. at kravgongur verða hildnar - og so enntá av gomlum veikum fólki - bar ðiliga bod um, at nýggja fólka- ræðið hevði fest rotur í landinum. Tað hevør verið púra óhugsandi fyri fáum árum síðani at síggja mót- mælisgongur í gøtunum Politiið, sum fyrr var so tiltikid hardrent og spreid- di ótta millum fólk. bara teir sóust á gøtuni, stóðu nú kvirrir og hugdu at gonguni, sum fór framvið Onkur av mótmælarunum rópti enntá okkurt eftir tei- mum Myndir: Dånial Hoydal Teldusnillingur: Svein W. Rasmussen