leygardagur 13. juni 1998síða 2

byrjjreindsdór | Blaðfólk: Ljósmyndari: ST: uppseting og prent: Telefon: 311820 Jan Miller | Dagny Joensen, Jens Kristian Vang Sosialurin hú Telefax. 314720 | Aki Bertholdsen, Blaðstjóri: | Emil L. Jacobsen Lýsingar og sela: ið 26, Argjum e-mail: . Eirikur Lindenskov | Sveinur Tróndarson Jonhard Hammer Postadr: Postsmoga 76, post Gsosialurin.fo internet: www.sosialurin.fo Turið Kjølbro 110 Térshavn Moralsk skylda hjå løgmanni Oddagrein TANN føroyski fólkaflokkurin hevur eitt forklårings problem Tí hvussu kann hesin flokkur, um sama mundi bæði biðja danir ikki blanda seg uppí føroyskan innanríkispolitikk, samtíðis sum stavnamaður floksins leggur seg út í danskan innanríkispolitikk? Nú avtala er undirskrivað við danir hevur fólkatingsmaðurin hjá Í fólkaflokki num sagt, at hann fer - men bara í hesum ia førinum - at lata vera við at atkvøda ímóti uppskoti ni danskari sosialistastjórn. Tá Hvítusunnupakkin er avgreiddur er alt við tað gamla aftur sigur fólka tingsmaðurin og vísir á, at tá verður hann aftur tann g Óli Breckmann, sum sær tað sum sina høvuds- uppgávu at „bekempa“ sosialistar. Tvs. at hann fer tá aftur at atkvøda ímóti eini danskari javnaðarstjórn og gera alt fyri at tella hana frá er um sama mundið sum starvsfelagi nn Kallsberg, løgmadur fær eina av hvers reyði tráður jú er, at danir skulu ti løroysk vidurskifti hereftir. Allar uldu burtur løgmadur undan samrødu vid Sosialin i dag roynir ja roykslør yvir og lutvist rættvisgera n hjå OB å fólkatingi Hann sigur, at r í stóran mun eru galdandi i Førovum er skiljandi, at ein føroyskur tólka i atkvødur á fólkatingi. Men, legg sgu r må metast frå måli til mål segði ALVARAT OS harr Tu veit væl, at talan verð ur ikki um nakra meting. Oli Breckmann fer tå avtornar møguliga vid løgmansins fulla samtykki - at halda fram vid at leggja fordingar fyri eini danskari tit tabe 'r jú tað, sum alt hansara politiska Men her eigur a logn raður soOslalis Uskar stiorn nýr tv STIVT Tað ER hansara liv Tí hver metingin SR hjå formann »rOuTr VEI u seg um borðið at fanga løg Manni áhugavert at fylgja við í Hóast eee er veren er tað ein moralsk skylda hjá Anfinn Kall Ísberg at um hann meinar nakað við at danir ikki skulu blanda seg upp í foroysk innanríkismál »g førovingar heldur ikki upp í donsk - at geva sínum loksfelaga greið boð um ikki brúka fólkatingssessin at arbeiða ímóti eini danskari stjórn í reinum donsk um málum. Tað er greitt, at Anfinn Kallsberg her hevur eitt problem. Hann kann ikki sum legmaður loyva sær bara at standa og hyggja at, meðan hansara egni Óli Breckmann aftur fer at leggja seg út í danskan innan- ríkispolitikk. Eftir Hvítusunnupakkan er jú alt aftur við tað gamla hevur OB sagt, og harvið meinar hann, at hann aftur er partur av tí konservativa flokkinum ogð ein neiatkv eða til eina sosialistiskari stjórn ur, so síggja Ul TAÐ er sera umrådandi, at øll tann føroyska pressan fylgir væl við nú. Anfinn Kallsberg, løgmadur má ikki sleppa undan at svara - og til deils eisini standa til svars - um og tá OB aftur fer at leggja seg út í danskan innanríkispolitikk. Anfinn Kallsberg sigur, at líka mikið hvat tú ger á fólkatingi leggur tú teg út í danskan politikk. H er ikki rætt harra logmaður. Ti tekur Óli Breckmann somu steðu sum Jóannes Eidesgaard um ikki at leggja seg út í danskan innanríkispolitikk, so uppviga teir hver annan sitandi ávikavist til vinstru og høgru í fólkatingssalinum.Vónandi fer AK at siga OB at hann skal ikkiatkveða í málum á fólkatingi uttan so, at hesi hava nakað beinleiðis við Føroyar at gera. Sam- hetta: Tad vil løgmadur vera noralskt og politiskt forkastiligt um í framtíðini bara fer at hyggja at, meðan ein av hansara næstu politisku feløgum, Óli Breck mann í fólkatinginum fer at atkvøda ímóti eini sosia listiskari stjórn i Danmark. Kennir løgmadur ábyrgd og tað halda vit hann ger í øårum málum - so átti tað at verið skylda hansara longu nú at givið Óla Breck- mann boð um at liva upp til landsstýrisins politikk, nevniliga ikki at blanda seg upp í danskan innanrík- ispolitikk. Alt annað vildi verið at stungið somu menn, sum tit báðir hava biðið halda fingrar sínar burtur frá føroyskum politikki, í ryggin. Tað vita vit, at Óli Breck- mann ikki fýrir fyri, men Anfinn Kallsberg er annar maður. Nú fáa vit so at síggja. Sosialurin Anfinn Kallsberg, I ogmaður eftir avtaluna við danir: Heimaarbeiðið gerast til sjálvstoðugar Føroyar Avtalan við danir er eitt stig á leiðini og ein týðandi partur av tí búskaparliga fundamenti, sum er ein fortreyt fyri einum sjálvstóðugum Fóroyum. Nú er at gera heimaarbeiðið til komandi samráðingar við danir um ríkisrættarligu viðurskiftini sigur Anfinn Kallsberg, lógmaður heimafturkomin úr Danmark. JAN MØLLER -Tað er ikki talan um, at danir fara niður í penga- kassan og slongja tvær mill- iardir á borðið. Eg haldi, at stórur partur av donsku pressuni yvirreagerar, er óserigs og ikki serliga fair, tá tað nú verður lagt eftir stjórnini fyri at hava forerað okkum fleiri milliardir. Her er talan um eina samlaða loysn, sum fevnir um 20 ár sigur Anfinn Kallsberg, løg- maður og vísir á, at í mun til ta avtalu vit hava havt, so merkir henda nýggja av- talan eina minni útreiðslu fyri føroyska samfelagið uppá góðar 2 milliardir yvir 20 ár Løgmaður vísir øllum at- finningunum í donsku fjøl- miðlunum aftur, sum verð- andi púra burturvið. -Vit hava fingið eitt annuitetslán úr danska statskassanum, sum ger, at vit kunnu kal- kuera við eini útreiðslu á fíggjarlógini uppá 323 mill kr. í rentum og avdráttum um árið yvir 20 ár. Hvat viðvíkur rentuni, so vita vit, at hon kann fara upp og niður. Vit hava so fingið fyrimunin av, at rentustýðið er sera lágt í dag, og haraftat hava vit fingið eina ávísa kompensatión í mun til tað, sum danski staturin kann læna pengarnar á marknað- inum í dag og tað hann lænir til okkum fyri. Tí er sera torført at rokna hesi tingini neyvt. Men taka vit stødi í skuld- ini vit hava og tí rentu, sum er galdandi í dag og siga, at vit skulu rokna við at gjalda eitt annuitetslán av tí virð- inum í 20 ár í mun til tað, sum nú liggur fast, so er tað eitt gott hál og haraftrat sera stabilierandi fyri búskapin. Vit kunnu bara ímynda okkum, hvat hevði hent, um rentan fór nøkur fá prosent upp. Tað hevði verið nokk til at taka grundarlagið und- an fíggjarlógini. Við hesi nýggju avtaluni hava vit fingið eina kurstrygging Anfinn Kallsberg sigur, at avtalan er ein roynd at fáa skipað viðurskifu millum Føroyar og Danmark og eis- ini á okkara egna búskapi eftir, at vit eru komin burtur úr teimum ringastu trupul- leikunum. Hetta er grundar- lagið undir at kunna fara undir meira langtíðar plan- legging í Føroyum. Løgmadur er fegin um, at allar bindingar nú eru slept- ar mótvegis Føroyum. Hes- ar eru beinleiðis skaðiligar. Hetta at tú ikki kanst med- virka til at fáa eina skila- góða loysn fyri kommun- urnar er ikki serliga skila- gott, tá ein veit, at tær flestu kommunurnar gjalda 9% í rentu, meðan landskassin við síni skuld nú er komin niður á 5% -Tí er tað sera gott, at vit nú fáa eisini fyri tann partin gjørt nakrar langsiktadar skilagóðar fíggjarligar loysnir. Men sjálvandi skulu vit alla tíðina minnast til at hava fyri eygað stabiliser- andi búskaparlig viðurskifti Stór ábyrgd Løgmaður viðgongur, at tað fer at liggja sera stór ábyrgd á landsstýrinum ikki at geva leyst aftur fyri veðhaldum ol. Landsstýrið má ikki undir nøkrum umstødum fara út á eitt skråplan á tí økinum. Tað skal ein ómetaliga stór- ur politiskur fastleiki til frameftir. Og tað vónar hann, at politikarnir klára. Anfinn Kallsberg vid- gongur, at tað við hesi av- taluni verða einar 80 mill. kr. meira tøkar á figgjar- lógini, men tær skulu ikki undir nøkrum umstødum út til forbrúk. Tær mugu brúk- ast til at konsolidera før- oyska samfelagið við. Hann vísir á, at vit eisini hava aðra skuld. Tað er heldur einki forgjørt í at hava eitt yvirskot á fíggj- arlógini, og harvið eisini kann leggja penar til síðis. Vit hava eisini nakrar iløg- ur, sum vit verða noyddir til at gera. Men ein skal ansa ómetaliga væl uppá, at tær fløgurnar verða gjørdar eis- ini við atliti til tað virksemi, sum annars er í samfelagn- um. Vit mugu ikki fáa eitt økt ílóguvirksemi bæði á tí privata, tí vinnuliga og tí almenna sektorinum. Men hvussu verður, tá teir ymsu landsstýrismenn- inir fara at biðja um fleiri pengar? -Tað er einki óvanligt í tí, men har er tað umráðandi, at landsstýrið vísir fastleika í sínum fíggjarpolitikki og ger teir karmar, sum hóska til tann samlaða føroyska búskapin. Ein má tí syrgja fyri at leggja til rættis lóg- gávu, um tað er trupulleikin, soleiðis at hesir karmar kunnu haldast. Avtalan hevur við sær, at tað verður lættari at gera langtíðar ætlanir. Eg vóni, at tann tíðin er farin, tá vit verða tikin á bóli Kredittvirðið hækkað Hvat kreditvirðinum við- víkur, so heldur løgmaður, at tað við hesi avtaluni átti at verið hægri, í og við at okkara uttanlandsskuld eftir eini nátt í prinsippinum minkar so mikið nógv, at tað er ein spurningur, um ikki føroyska samfelagið er komið niður á null í uttan- landsskuld. -Tað er í hvussu er eitt positivt figgjarligt baromet- r. Alt annad lika åtti kre- ditvirðið at hækka, og tað at ein hevur møguleikar við hesi avtaluni at gera lang- siktaðan figgjarpolitikk, skuldi eisini bøtt um kred- ittvirðið. Men tað merkir ikki, at vit skulu út at læna pening. Men ai tær íløgur sum eru gjørdar við út- lendskum og kanska eisini føroyskum kapitali skuldi verið bíligari at forrenta í framtíðini -Nú vita vit, at ílógu hugurin í politiskt og bú- skaparliga óstabilum økj- um vanliga ikki er so stør- ur. Kann ein siga, at Før- oyar undir kreppuni og teimum turbulentu við- Framhald á síðu 3 * Trådleysur * Sera følsamur, upptekur øll ljóð frá barninum * Brúkar A ig battari back-up £ make tings better. SBC SC 362 BABYSITTARI * BABYSITTARI ELDING SMS tel 318662 - 318663 + Saltangarå tel 448762 e-mail: eldingeolivant fo an