leygardagur 13. juni 1998síða 4

4 tíðindablaðið SOS UT Nr. 109 — 13. JUNI 1998 Marita Petersen, fyrrverandi Lógmaður: Hetta var yvirhøvur ein góð avtala: Nú hevur Lykketoft viðgingið at føroyinga — Eg haldi, at tað var rætt at gera eina avtalu við danir. Og eg eri nøgd vid, at tað stendur heilt greitt í avtaluni, at vit fáa endur- gjald fyri banka- málið og at vit vórðu snýtt, táið vit yvirtóku Før- oya Banka, sigur Marita Petersen. Tad var hon, sum var løgmadur, tå id danir snyttu Jøroyingar at yvirtaka Føroya Banka Vit kunnu altid kjakast um, hvør vann, og hvør tapti. Tad eru smådreingir »E politiKarar olørir til Men eg haldi, at vit yvirhøvur hava fingid eina g iða avtalu maður frá januar 1993 til sept e 1994, táið danir sny yingar at yvir ak: va Banka a spurt hana, um h ø eg stunen IKKI 18 í avtaluni, hvussu stort endurgjald, vit fáa fyr bankamálið Vit hava eisir spurt hana, um hon heldur, at tað er at sleppa donsku stjórnini undan allari ábyrgd í banka maáalinum n avis end avtaluni vid dar un a ge K K3 €s n on Sjá po SK KK! ha g uppr n fyrr bank X Ju kir he € } vg ur LP ug al I au Sjaálvar | evo ið bet kk virðing, og stað € akkurá u í endurgjaið mMái Men hvat eg personiiga hevur onga helst tydning fyr: før samfelagið Tað hald: e; fyri meg sjálva, tí tað kanr ikk: brúkast til nakað. So vorðið luksus kann eg ikki loyva mær sigur hon Men eg má kortin: við --Hvat eg sjálv fóli kann ikki brúkast til nakað, so tað haldi eg fyri meg sjálva. Men eg haldi, at danir viðganga nógv í avíaluni — Men verið betri fyri okkara sjálvs virðing, og fyri tað hevd SJG VS- virðingina hjá dónum, um tað stóð greitt í avtaluni hvussu stórt endurgjald. vit fáa fyri bankamálið fy ri Sé g ganga, at tað nívir meg, at hin parturin í samráðingun- um vist: meir enn vit - og IKKI Virdu okkum so fræg iga okkum tað og Beiskt at sveigja hjá Lykketoft Men sjálv er tad ein spurnir ) við- k xU n Og eg terkt mær ið ster € ga týði g y þ Kí r bankamálinum og at vit fáa endurgjald fyri tað Hinvegin fáa danir endurgjald Hvaðar ikki yKuidu danir faa Fr endurgjald frå? — Tað stendur i avtaluni, at sakarmálið ímóti Den Danske Bank stendur vid, og fáa vit nakað endurgjald fyri tað, skal tað fella til danska Statin Tvs, at vit eru tryggjað endurgjald fyri at hava yvir- tikið Føroya Banka á skeiv- um grundarlag. Hinvegin er tað óvist um danski lands- kassin fær eitt oyra — Eg haldi, at tað liggur eitt rættililiga stórt jåttilisi í hesum Men tað stendur eisini í avtaluni, at eisini danska stjórnin arbeiddi undir fortreytum ! bankamálnun Ja, Mogens Lykketoft helt einaferð fyri við meg, at tað var okkara lítla em bætisverk sum ikki megn- aði at fáa føroyska lands stýrinum allar upplýsingar til vega Men eg kundi so bara skeivum svara, at vit mugu eisini 1 at tað stóra, „eff lanska embætis verkið heldur ikki megnað at útvega donsku stjórnin allar teir réttu upplýsing arnar, og at tað mátt verið beiskt hjá einum donskum ráðharra at svølgt Hetta er eitt strid, sum vit kunnu Stridast um í allar ævir, men sum ongan veg førir Ordavalid verdur litad Marita Petersen sigur skuldu vit lagt sak ímóti dønum, høvdu vit ivaleyst fingið at vita svart uppá hvítt, hvør hevdi gjørt seg sekan í hvørjum — Men gera vit eina semj- u, má semjan vera so, at báðir partar kunnu liva við henni — Og tað verður orðalagið í semjuni sjálvandi litað av Marita Petersen heldur, at vit við hesari semju hava kanska fingið eitt betri úrslit afturfyri at lata danir hava eitt lítið sindur ullint orða lag — Og tað kann væl vera, at orðalagið í hesi avtaluni er eitt sindur gruggut. Men tað eru treytirnar fyri eini og hvgrjari avtalu — Báðir partar fáa sitt við Annars er avtalan meinings leys - So kunnu vit vit aftaná hvør í sínum lagi trætast un tað, sum serliga smádreingir »olitikara til. Og tad er hvør vann « hvør tapti Tad heldur Marita Peter- sen tænir ongum endamål- ið u so oførir Tað, sum hevur týdning, r vórðu snýttir er, um føroyingar hava fing- ið eina avtalu, sum vit kunn- u brúka til nakað, og sum vit kunnu liva við. Hevdi væntað hetta Og tað heldur Marita Pet- ersen at vit hava fingið — Eg haldi, at yvirhøvur hava vit fingið eina góða avtalu — Men so må eg leggja afturat, at avtalan er heldur ikki betri, enn eg hevði roknað við. Tí er hon als ikki samd við teimum sum siga, at av talan er so nógv betri, enn tey høvdu roknað við — Eg vil tverturímóti siga, at tað hevði verið illa sam- ráðst, um okkara fólk komu aftur við eini verri avtalu enn hesari Marita Petersen heldur nevniliga, at tað er einki 6 væntað gott í avtaluni — Tí hendan avtalan bygg ir í rættiliga stóran mun á tær avtalur, sum áðrenn vórðu gjørdar ímillum Dan mark og Føroyar — Og eg haldi, at tað hev- ur alla tíðina ligið í kort- unum, at hetta var nøkun- lunda tað, sum fíggjarliga uppgerðin ímillum Føroyar og Danmark í kjalarvørr- inum á kreppuni skuldi enda við — Tann varhugan hevði eg alla tíðina í samskiftunum við danskar politikarar — Eg haldi, at úrslitið av samráðingunum meiri ella minni var greitt framman- undan. Tú heldur altso ikki, at samráðingarnar hava verið so hardar, sum vit hava skilt? —Lat teir bara hava havt tað eitt sindur hart. Rætt at gera avtalu Men skuldu vit so heldur havt stevnt enn at samráðst um eina semju? — Nei, eg haldi at tað var rætt at gera eina avtalu. Og eg haldi eisini sum sagt, at vit yvirhøvur hava fingið eina góða avtalu — Sumt í avtaluni er heilt gott. Td. tað, at 500 mill- tónir av skuldini fella bara til gjaldingar um vit fáa oljuinntøkur tey komandu 20 árini Eg kundi tó hugsað mær, at hetta talið varð | milliard. Tí so hevði aftur- gjaldstíðin ikki verið so long og tung Men tað er sjálvandi, ein spurningur um, hvussu langt vit koma í eini sam ráðingarstóðu Marita Petersen sigur, at tað, sum hevur eyðkent hes ar samráðingarnar afturí- móti samráðingunum í 1992 og 1993, er, at hesuferð fóru føroyingar til samráðingar uttan at vera í dyrastu neyð — Báði í 1992 og 1993 samråddust vit vid revolvar- anum fyri pannuni. — Tá var samfelagið i svárastu neyð — Landskassin hevði stórt undirskot, sum vit ongan møguleika høvdu at fíggja nakrastaðni og i veruleik- anum vóru vit farin á heys- in Tá stóðu vit við hatt- inum í hondini og skuldu uava danir at geva okkum nakað - Hesuferð hava vit staðið munandi sterkari, ikki minst við Grønborg-frågreidingini í hondini — Eg haldi, at tey, sum samráðast nú, tykjast at ikki enn at hava fatað, hvussu trupul stødan var tå --Og so vit kunnu vera 6- nøgd við måtan, danir hag- reiddu føroysku kreppuna uppá - Men tað skerst ikki burtur, at donsku innspræn ingarnar í føroyska samfel agið, bjargaði okkum - og okkara sálvsvirðing, tí ann ars blivu vit heilt sett undir umsiting sigur fyrrverand løgmadurin - Hinvegin undrar tað hana, at Tjóðveldisflokkur- in er so altráður eftir at yvir- taka Realin eftir heimastýr- islógini, táið øll málini skulu vera føroysk um eini tvey ár. Annars heldur Marita Petersen, at avtalan við dan- ir er merkt av, at danir hava eina meiri realisitiska á- skoðan á viðurskiftini í Før oyum nú, enn teir hava havt — T.d. kravdu teir á sinni, at vit skuldu at útbyggja sosial- og heilsuverkið — Nú hava teir so hóast alt givið okkum hálvtannað ár og hava ásannað, at hetta er tíðin tað tekur. Ískoyti: Tølini voru frå Hagstovu I samrøduni i gjår vid Hermann Oskarsson, buskaparfrøding, um nytsluna i Føroyum, kundi tað fatast sum um Hermann Oskars- son hevði gjørt kann- ingar, sum gjørdi tølini frá Hagstovuni til einkis. Tað er ikki so. Tølini, hjá Hermann vóru eisini frá Hag- stovuni, men tey vóru nýggjari enn okkara, og ti íkki almenn enn.