hósdagur 2. juli 1998síða 2

rblaðstjóri: | Blaðfólk: Jan Mø Joensen, Eirikur Lindenskov Sveinur Tróndarson Turið Kjølbro Jens Kristian Vang Lysingar og søla: Jonhard Hammer ve, uppseting og prent: Sosialurin re ir 26, Arg ir 20, um Postadr. Postemoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post& sosialurin.fo Livið upp til andan i styriskipanarlogini Oddagrein Í gjár vístu vit á, hvussu týdningarmikið tað er at fáa eitt breitt alment tjak um sjálvstýrisspurningin og framtíðar samband okkar a við Danmark. Eftir okkara tykki ger samgongan tí sera klokt við at taka and- støduna og her serliga javnaðarflokkin við uppá ráð - ikki bert í einum aðalorðaskifti - men eisini longu nú fyrireikingarnar verða gjørdar. Tað má eisini vera rætti andin í stýrisskipanarlógini, at tú vil geva máli- num so sakliga og breiða viðgerð, at tú tekur and- stoðuna við í arbeiðið longu í fyrireikingini. Við ikki at gera tað, kann henda, at andstoðan í eini ting- viðgerð heilt fer uppá bakbeinini, tí hon kennir seg svikna og ikki tikna við uppá ráð í nøkrum. MEN hinvegin má ein siga, at eitt nú tjóðveldisflokk- urin og fólkaflokkurin og fyri tað eisini sjålvstyris- flokkunn, hava allir líkasum gjørt sjálvstýrispolitikkin hjá javnaðarflokkinum til sín egna. Tvs. at gingiðer burtur frá sjabbinum um loysing her og nú men er farið yvir til at tosa um ein sjálvstýrisútvikling yvir eitt so og so langt áramál. Tað var nettup hetta, sum javnaðarflokkurin legði út við í sínum uppskoti um stjórnmálaneynd á sinni. Flokkurin valdi ikki at leggja seg fast uppá nakað ávíst, áðrenn allir flokkar hovdu havt møguleika at vera við til at evna eina framtíðar kós. Hetta var fyri so vítt ærligt nokk, men taktiskt kann ein í dag siga, at hetta var skeivt. Javnaðar- flokkurin átti longu tá at havt givið sítt boð uppá, hvussu sjålvstynsutviklingurin skuldi síggja út. Nú hava hinir bara gjørt tað ístaðin - uttan um javnaðar- flokkin SERLIGA sjónlig er nýggja kós tjóðveldisfloksins. Frá fyrr at hava tosað um loysing verður nú brádliga tosað um eina møguligan langan og liðiligan utvikling, sum skal skipast á ein siviliseradan og demokratisk- an hátt. Ongin ivi er um, at nyggiu og yngri kreftirnar í flokkinum hava innsæð, at tíðin er farin frå at brúka heldur óhepna og ikki sørt boomerangkenda loys- ingarherrópi,ð til at brúka eina heilt aðra og ikki so áleypandi terminologi.Hesum hava teir „gomlu“ í tjóðveldisflokkinum so verið noyddir at góðtaka, og tað var kanska eisini júst ein av orsøkunum til, at tað eydnaðist tjóðveldisflokkinum til síðsta val at sleppa undan at verða skýrður sum flokkurin, ið vildi koyra landið út av tromini. Sum so må ein siga, at væl hevur verið telvað. Ja onkur hevur sagt, at tjóðveld- ismenninir hava verið so mikið snildir, at teir hava yvirtikið „stolið“ ella um tu vil adopterað nakrar av ntentiónunum við sjålvsstyrispolitikkinum hjá javn- aðarflokkinum, evnað taðvíðari til og latið í ein tjédveldisham. HOAST tað sær so stabilt og gott út - samgongu- Skjalið - so trúgva vit ikki eina lotu uppá, at fólka- flokkurin ella sjálvstýrisflokkurin fara at vaða eins djúpt og tjóðveldisflokkurin, tá avtornar. Nógvir av veljarunum og stuðlunum hjá eitt nú fólkaflokkinum fara rætt og slætt ikki ct loyva flokkinum at taka ov víðgongd stig. Tað er heldur er loyna, at hóast javnaðarflokkurin við núverandi formanni og ting- manning vil sjálvstýrisleiðina so ella so, so finnast tað kreftir í flokkinum, ið bera stóran ótta fyri gongdini, og ikki minst ótta fyri teimum meira ,rabiatu" í tjóð- veldisflokkinum Javnaðarfiokkurin hevur stórt 100 ára hátíðarhald fyri Petur Mohr Dam, sála í august, og longu í september er landsfundur. Ti má roknast við, at flokkurin verður væl fyrireikaður bæði undan og til tað aðalorðaskifti, sum Høgni Hoydal nú leggur upp ti. Hvussu sjålvstyrispolitikkurin hjá javnaðarflokk- inum enn kemur at síggja út í smálutum, so eigur flokkurin at hava sum stevnu - ikki at vera ímóti bara fyri at vera ímóti - men sakliga at vera við í viðgerðini av hesum málum - og royna at gera sína ávirkan galdandi. Ti tey grundleggjandi virði, sum flokkurin stendur fyri - sosialdemokratisku grundsjónarmiðini, eru so tydningarmikil og góð, at tey mugu ikki verða útihýst, tá framtíðar stoða Føroya verður stungin út í kortið. Vælferðarsamfelagið Føroyar skal so ikki syndrast uppá bekostning av einum suverenum føroyskum stati. Hesi mugu fylgjast hond í hond. Tað er aðaltreytin. Sosialurin Viðmerking: Nýhugsan takk! Viðmerking til róðu hjá Jóannesi Eidesgaard, fólkatingsmanni Sosialurin prentaði fríggja- dagin 26.06.98 réðu, sum Jóannes Eidesgaard fólka- tingsmaður helt í Fólkating- inum í sambandi við orða- skifti um stødu Føroya í danska ríkinum. Tað er synd at siga, at fólkatingsmað- urin sigur nakað av týdn- ingi um, hvussu hann ætlar at framtíðin skal síggja út. Tað mesta hann fær vundið seg upp til tykist vera, at tað sum skal gerast (hvat tað so er?) tað skal gerast ordiliga (hvussu vit so meta um tað?) Eg ætlaði ikki at gera stórvegis viðmerkingar til røduna sum heild, men eitt var, sum fall mær fyri bróst- ið — eitt sum eg ikki haldi eigur at sleppa at standa ósvarað. Jóannes Eides- gaard sigur í réðu síni: »Et- hvert moderne demokrati bygger på de tre grundsøjl- er: den lovgivende, den ud- øvende og den dømmende magt. Har man ikke disse, så får man svært ved at kalde sig et moderne demo- krati« Lagnutrúgv Lat meg bara siga beinan- vegin, at eg haldi úttalilsið hjá Jóannesi Eidesgaard bera boð um vantandi innlit í, hvat demokrati er. Uttal- ilsið vísir, at Jóannes Eid- ard hevur eina evolutionist- iska samfelagsfatan, sum ikki skilir seg stórvegis frå vanligari konservatismu. Hetta undrar meg, tå hugsad verður um, at Jóannes er valdur í Fólkatingið sum javnaðarmaður Tað, sum eyðkendi og bar javnaðar- rørsluna tå hon tók seg upp á sinni, var júst samfelags- lig nýhugsan og uppreistur ímóti teirri fatan, at søgan ráddi sær sjálvari, og at eingin menning læt seg stýra. Javnadarrørslan gjørdi upp vid lagnutrúnna. Misskiljing Tað er ein stór misskiljing at halda, at tad krevur eina samfelagsskipan, sum just ta donsku, fyri at kunna tosa um demokrati. Danska stýr- isskipanin er vaksin fram úr einaveldismentanini = og dregur ein tungan arv við sær, sum einki hevur við demokrati at gera. Tríbýuð av valdinum, sum Jóannes Eidesgaard nevnir í réðu síni, sum avgeradi fyri at talast kann um moderna demokrati, hevur sín upp- runa í Ongland í 17. eld Tað átti at verið óneyðugt at sagt, at Ongland var ikki demokratiskt tá. Tríbýti as valdinum snúði seg um at býta valdið ímillum kong, aðal og kirkju, soleiðis at hvert teirra hevði sítt sam- felagsøki at ráða yvir. Hetta varð gjørt til tess at sleppa undan stríði um hvør heyði myndugleikan tá avgerðir skuldu takast: Kongur tók stóðu í hernaðarmálum, að- alin stýrdi framleiðsluni og kirkjan ráddi fyri, hvussu trúgvast skuldi. Allir trígg- ir myndugleikar framdu sítt starv við harðari hond, og teir virdu eingi demokrat- isk rættindi. Eitt nú var revsing uttan rættargongd heilt vanlig og góðtikin. Nýhugsan takk! At valds-tríbýti er við í donsku grundlógini, er so- statt ikki tekin um demo- kratiska fyrimyndarligheit, men er harafturímóti eitt dømi um tann feudala arvin, sum danska styrisskipanin er so full av. Eg haldi ikki tað er ov nógv at krevja, at vit føroyingar, á gáttini til sjálvstýri, fara at hugsa eitt Bílegging á tlf. 317500 sindur sjålvir, i stadin fyri, sum altíð, bara at gera sum tey gera aðrastaðni. Serliga haldi eg tað hevði verið hóskandi, um føroyski Javnaðarflokkurin gekk á odda í kjakinum um møgu- ligar alternativar stýrisskip- anarloysnir, og soleiðis tók sín søguliga uppruna í álv- ara. Annars haldi eg... Serliga hóskiligt hevði eg hildið tað verið, um Javnað- arflokkurin og Jóannes Eid- esgaard komu við nøkrum hugskotum til, hvussu til ber at gera eina stýrisskipan, sum tryggjar, at fólkið fær ljóð og verður hoyrt eisini ímillum val. Ein løgtingsins umboðsmaður er dómi um eitt amboð, sum kann verða við til at tryggja, at vanlig borgararættindi ikki verða traðkað undir fót av al- mennum myndugleikum. Kanska Javnaðarflokkurin tók stig til at fáa ein slíkan settan. Ella skulu vit heldur Vikuskiftistilboð Fríggja-, leygar- og sunnudag Jóannes N. Dalsgaard sita hendur í favn og bara bíða eftir hvat søgan fer at bjóða? Hoyvík 29.06.1998 Jóanes N. Dalsgaard Tlf. 317500 Hotellið við útsýninum | ellum hentleikum. | Morgunmatur íroknaður. Gist eina nátt á fyrstafloks kamari við | | Matstovan borðreiðir vid 3 rættum. 7 NI Kostnaður fyri hvønn á dupultkamari kr. 400,- Eyka fyri einakamar kr. 100,- (avmarkað pláss) 4444 Altíð vælkomin Hotel Før å est ar Tlf. 317500