leygardagur 4. juli 1998síða 14

14 tíðindablaðið SOSU) Nr. 124 — 4. JULI 1998 på 7 faa folk at dummheitir um føroyskir politikarar buldraðu fram við, inntil glovyma tær 8 uIaT samfelagið at kalla alt for á heysin i 1993-94. Øll orka i ti politiska lívinum er farin til tjak og snakk um hetta tina MÁR Og nógv annað er skotið til síðis, sum kanska hevði størri tydning. Prop- ortiónirnar eru togaðar og tambaðar meira enn goti er Tí er gott, at bankamálið nú hevur fingið eina politiska ovsn Men so kemur efur min- um tykki eitt stórt MEN Og hetta ger, at eg meti Juniavtaluna at vera kanska hina verst hugsandi nakran- tíð Nei takk til Blokkin Fyri at fáa ein avslátt í utt- anlandaskuldini uppá 900 milliónir kr. einaferð, so hevur landsstýrið sagt nei takk til eina inntøku uppá 1.000 milliónir um árið út í alla framtíð. Og hetta hendir uttan at landsstýrið ella nak- ar samgonguflokkur hevur við nakra ábending um, vussu henda árliga milli- ardin skal fáast inn á annan hátt i kemur hon ikki inn, so má landsins fíggjarlóg skerjast við somu upphædd einari miltiara Fráskriva sær lánimeguleikar í framtidini Tað næsta, sum ger at av talan er rædandi vånalig er tað, at landsstýrið fråskrivar sær rættin ella møguleikan til nakrantíð aftur at biðja um hjálp, um nú tað við- brekna føroyska samfelagið fær ålvarsligar trupulleikar, og kanska er um at fara å heysin aftur Eg meini, at fremsta upp- gávan hjá einum og hvør)j- um landastýri ella stjórn er, at tryggja samfelagnum og fólkinum har eina stabila framtíð og tryggleika, og haraftrat at hava góðar vinir úti í verðini, sum man kann heita á, um vandi er á ferð Tað er blivin ein talumáti millum (summi) fólk at siga, at vit skulu ikki hava nakran »kodda«, tí tað minkar um ábyrgdarkensl- una hjá bæði pohtikkarum og fólkinum í landinum Hetta skilji eg slett ikki. Tað kann bert vera tí at føroysk- ir, leiðandi politikkarar sjálvir hava verið av einum serliga ábyrgdarleysum slag. Tí hava teir uppfunnið hetta serliga medicinið: >Kappið allar endar, so eingin kann koma til hjálp- ar<. Tá noyðast vit at taka ábyrgdina sjálvir. Ég má spyrja: Hvor kenn- ir ein skipara, sum vil vera ábyrgðarmaður í sínum starvi, men sum tessvegna noyðist at blaka alla bjarg- ingarútgerð í land, áðrenn lagt verður frá landi? 70.000 kr. meira í skatti pr. húsarhald Landskassin hevur tríggjar inntøkukeldur: Beinleiðis skatt, MVG og Blokkin Hver partur er næstan akk- urát uppá eina milliard, so 1+1+1=3 milliardir koma inn. Dettur ein milliard burt- ur, so mangla ein tridingur av inntøkunum til landshus- arhaldið. Ketta er, sum fólk skilja, ikki snakk um pipar- nýtir Men Karsten Hansen, landsstýrismaður, sigur í samrødu við Sosialin í vik- uni, at hann ætlar at fáa eitt 3-ciffrað milliónatal í av- lopi. Uttan Blokk og sam- stundis stórt avlop? Tað munnu vera eini 12- 15.000 húsarhald í Føroy- um, eingin veit akkurát. Tey skulu so betala tað sum frestar (1 mia.), og so verður rokningin uppá 65-70.000 kr. pr. húsarhald - um árið Men skattahækkan vilja fólkafloksmenn ikki kenn- ast við. Óli B. hevur alment í DR-sjónvarpi sagt >det passer ikke til den færøske mentalitet at betale mere en 40% i skat«. So vita vit tad Hin loysnin er at accept era. at 1+1+0=2 millard til landskassan. Og so kem- ur at standa á onkunstaðni Heldur Heimsbankan enn Danmark Menninir í landsstýrinum vænta at blíva ábyrgdarfull- ir, nú teir hava fráskrivað sær Blokkin og møguliga hjálp frá bróðurhond. Ég meini, at teir munnu hava betong í høvdinum. Høvdu Føroyar verið republikk (suverenar) í 1993 tå stóra skrædlið hendi, og tá verið noyddar at farið á alheims kapital lånimarknadinum eftir 6 milliardum, so hevdi føroyska kredittvirdid verið á nullpunktinum. Eingin hevði trúð, at føroyingar vóru mentir at betala nakað aftur. Rentan hevði verið høg sum Skælingsfjall, og lánitreytirnar høvdu tikið alt heimastýri og sjálvræði frá føroyingum. Men summir nokkar hava í dag lætt við at velja kapitalistaklógv fram um bróðurhond. Propaganda ella lygn Fólkafloksmenn hava júkað uppí saman, at >Blokkurin kemur til Føroya, har vendir hann sum á einum tallerki, og fer beinan vegin aftur til Danmarkar< (Óli B.) Og Tjóðveldismenn hava funn- ið útav, at >Blokkurin oyði- leggur tann føroyska bú- skapin<. Men báðir pá- standir eru einki annað enn propaganda ella kanska beinleiðis lygn. Men allar helst trúgva teir sínum egna vrøvli! Veruleikin er, at Blokk- urin kemur til Føroya og fer i landskassan. Men hadan verður hann ikki beinanveg- in settur á konto í onkrum donskum banka. Propag- andamaskinan gloymir allar millumrokningarnar. Ur landskassanum fara peng- arnir til lønir, pensiOnir og annað gagnligt. Fyri hesar lønir og pensiónir keypa fólk mat, klæðir, byggitilfar, olju, bilar, uttanlandaferðir o.s.fr. Tað mesta av hesum vørum og tænastum verða keyptar og innfluttar úr Danmark, og skulu sjálv- andi betalast. So kanska enda krónurnar aftur í Dan- mark, men eftir í Føroyum hava fólk fingið mat, klæðir, hús, bilar og mangt annað. Og kunnu tí liva eitt sømil- igt lív her. Bleiv Blokkurin kapitaliseraður? Fólkafloksmenn tosaðu nógv um at >kapitalisera< Blokkin. Tað vil siga, at taka út tað >sum inni stóð á bók<, og sum gav Blokkin í árligari rentu. Tøl sum 12- 15 milliardir vóru nevnd, kanska vóru tey stórri? Nú fingu teir 900 milliónir (0,9 milliardir) út. Tað má sigast at vera satt politikkarasnildi at fáa minni enn ein fimt- andapart av tí forvæntaða út, og samstundis siga, at hetta var ein fín avtala. Ant- in er hetta aftur eitt propag- andanummar, ella liggur kanska tann di higartil! onkur loynilig dagsskrá aft- anfyri, sum fólk einki vita um Sjálvstýrislógin Eg vildi hildið, at tað var í lagi at endurskoða ta 50 ára gomlu Heimastýrislógina Nógv grundleggjandi er broytt, bæði í Danmark og í Føroyum. Men politikk arar hava ikki megnad at birt uppundir eitt breitt, demokratiskt ordaskifti um teir veruligu, konkretu sam- felagsspurningarnar. Ti veit eingin rættiliga hvat »sjålv- stýrislógin< hjá Javnaðar- flokkinum gongur út uppá. Tí skeldast fólk enn >ab- strakt< um loysing ella sam- band, og tað blívir eingin klókari av. Eg meini, at gangast skal fram móti bæði sjálvbjargni og sjálvstýri. Men tað er ikki tað sama sum at øll bond skulu kappast. Í summum málum er best at orðna alt sjálvir, í øðrum kann vera ein fyrimunur at lyfta saman við øðrum vin- arliga sinnaðum. Tí høvuds- uppgávan hjá einum landa- stýri er - uppá langt sikt - at tryggja fólksins framtíð, landsins eind og demokrati- ið. Og ikki minst at tryggja og halda við líka vinarlagið til brødralond. Avoldaðar hugsjónir verða illusjónir, og forða fyri veruligum samfelags- ligum framburði. Rolf Guttesen 2.7.1998 Musikteatergruppen Ragnarock besøger Færøerne 6.-17. juli gæster den danske musikteatergruppe Ragnarock Færøerne. Besøget er et led í det nordiske ungdomsteater- projekt Fenris, hvor fem unge fra Fívil udgør den færøske deitage! »IGET røske piger væ ge Danmark, Íslani og Norge forbindelse meu Fenris-projck- tet, hvor de har arbejdet med en forestilling í samarbejde med den islandske instruktør Skúli Gautason, den svenske dramatiker Nilla Ekstrøm og ten Kristian Blak land og Grønlan Fenrs-projektet på Færøer ne involverer denne gang dans ke Ragnarock, Fivil og enkelte islændinge. og byder bl.a. på et dramakursus med Ragna rocks italienske instruktør Francis Pardeilhan, som er ud dannet skuespiller og instr tør på det kendte Od Derudover vil R sentere deres tore £ ven for det færøske publikum Gruppen har turneret med Vø ven í flere år i bl.a. Australien halien, Nc Áland Vølven spilles: 7. juli på skolen í Eiði 12. juli i grotten ved Hestoy (billetbestilling Smyril Line tif. 315900) og 14. juli i Nordens Hus Vølven er mere mindel bes, spilles og igen. Hvor nog rge. Sverige og bevarer en rolle ve stedet der mc Cc m ne sk id. P kler forest ecr h Selve forestillingens ramme er meget enkel: Vøivet kone í den nordisi sender seks fabeldyr afsted í Danmark. De får hver en sang med på rejsen. Når de kommer til Danmark skal de finde de res sang og en ting, som de kan tage med tilbage til Vøl ven Forestillingen handler om dansk kultur og identitet, og derfor er næsten alle forestil lingens sange samt tekster dansk - også når den bliver spillet í udlandet, idet forta ingen er så visuel, at sang og tale blot bruges som underbyg gende effekt. Sangene går som en lige linie gennem forestil lingen, der tager tilskueren med på en billedrejse til Dan mark i fortid, nutid - fantasi og virkelighed. Det er overve jende et musikalst stykke med et repetoire af danske sange der strækker sig fra middel alderen og frem til nutidens pop. Sangene akkomy af akustisk gutta ah Rosanes (søn af countrysangerinde Tam snes, som for nye gisted Færøerne Oprindehgt blev Vølven lá vet som Ragnarocks bidrag til et dansk-australsk ungdoms- teatersamarbejde. I 1995 tog gruppen til Australien, hvor den blandt andet deltog i den støre kongres IDEA '95 (IDEA = International Drama and Education) i Brisbane. I den forbindelse skrev verdenspræ- sidenten for International Ama- Theatre Association Thomas Hauger »På en veldiciplineret og stram måde fik tilskuerne en særdeles smuk teateroplevelse Gruppen Ragnarock ciste ama- tørteuter af så høj en klasse, at jeg følte mig stolt som dansker Forestillingen er bygget over myten om Vølven, som vi ken der fra den Nordiske mytologi Ikke en dramatisering af my ten, men en dramatisk og kuns- tnerisk bearbejdelse af høj in- ternational standard Med enkle virkemidler spandt det ene smukke billede ste ind i det andet. Teknikken » man ikke går slavisk frá scene ul scene, men nærmest gav Vol ven et helhedspræg og en lei teuer goder í overtonmnger hed i sammenhængen, godt un- derstøttet af gruppens fremra- gende evner til visualisering Rundstokkene, som er en le- vende, aktiv del af scenografi- en havde alle mulige visuelle og praktiske funktioner. Smuk- kest oplevedes det, da stokke- ne, to lagner som sejl og hele gruppen formerede et sejlskib Ft billede der på en gang rum- me romantik og drøm på en så gribende måde, at vi »vøksne« blev dybt berørt følelsesmæs- sigt. Udtrykket var så ægte, som kun en flok amatørnstnere kan gøre det« Når den mere end 20 per- soner store teatergruppe kom- mer til Færøerne, er det ud over opførelsen af Vølven naturlig- vis også for at møde den fæ- røske natur og kultur. Derfor har Fivil arrangeret et oplevel- sesrigt program med alt fra pri- vat indkvartering, færøsk mad og dans og fjeldture til muse- umsbesøg og fuglekiggeri ÉT