leygardagur 11. juli 1998síða 2

rblaðstjóri: Blaðfólk: ikr Joensen, i Bertholdsen, Blaðstjóri: Emil L. Jacobsen Eirikur Lindenskov | Sveinur Tróndarson + internet: www.sosialurin.fo Turið Kjølbro Ljósmyndari: Jens Kristian Vang Lýsingar og sela: Jonhard Hammer Útgevari uppseting og prent: Sp/ Sosialurin Bústaður: ; Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, -— 110 Tórshavn Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post & sosialurin.fo Gott høvi at bøta viðurskiftini! Oddagrein TAÐ verður gott hovi hjá forsætisráðharra og umboðum fyri foroyska heimastýrið at bøta um viðurskiftini landanna millum, tá Poul Nyrup Rasmussen kemur at vitja oyggjar okkara í september mánað. Við- urskiftini eru batnað munandi. Bæði tå tað snýr seg um stjórn og landsstýrið, og tá hugsað verður um foroyska og danska javnaðarflokkin. KORTINI má ásannast, at komið er ikki á beint enn, og tí er at vóna, at partarnir eru so mikið at sær komnir, at í heyst verða vidurskiftini normal aftur. Líka mikið, hvat vit annars halda um tjóðskaparspumingin, so skerst ikki burtur, at samvinnan við danir undan búskaparkreppuni var fyri- myndarlig og at hon hevur verið til stóran bata fyri foroyska samfelagið. NU føroyska tjóðin — eftir ætlan — skal taka stór stig á sjálvstýrisleið, er týdning- armikið, at báðir partarnir kunnu samskifta sínámillum. Poul Nyrup Rasmussen hevur fleiri ferðir sagt, at hann er sinnaður fyri at tingast við foroyingar um ein nýggjan og ein meira nútímans sáttmála millum londini bæði, so nú er at smíða meðan jarnið er heitt HELDUR ikki skerst burtur, at samstarvið millum foroyska og danska javnaðarflokk- in hevur verið fruktargott fyri foroyska samfelagið. Tað verið seg longu síðst í tjugunum og í triatiårunum, tá stjórnin hjá Stauning gamla játtaði løgtinginum lán,veðhald og stuðul til vinnuligar nýskip- anir TANN sama sosialistiska og solidariska bróðurhondin var aftur frammi seinast í fimtiárunum, tá vit fingu nýskipanina við fólka-, avlamis- og einkjupensión, eins og danir veðhildu og stuðlaðu teimum stóru vinnuligu og samfelagsligu framtøkunum, sum vórðu tikin fyrst í sekstiårunum. JAVNAÐARFLOKKURIN stóð á odda í landsins stýri, og tey árini hendi storsta sosiala, heilsuliga, vinnuliga, samferðslu- liga og mentanarliga útbyggingin, sum vit nakrantíð hava sæði í føroyskari søgu. Takkað verið m.a. danska javnaðarflokkin- um og donsku javnaðarstjórnini. Tí — ikki minst av søguligum orsøkum — er týdning- armikid, at hesir bróðurflokkarnir aftur kunnu samstarva og lata gamalt agg fara aftur við borðinum! Sosialuri Sosialurin o Oddagreinin í Sosialinum mikudagin ber heitið „spæla við eld< og viðger nýbygging í Jerusalem. Tað er einki nýtt, at Sosiabirin ikki hevur nakað gott at siga um aðrar stjórnir í Ísrael enn tær, ið hava sama politiska lit sum Sosialurin, tí nýtir blaðstjórnin lýsningarorðið »høgravend stjórn< í hesum sambandi Sannleikin er tann, at stjórn Ísraels í dag roynir at bóta um tann skaða, sum Rabin og aðrir hava gjørt við at geva land >fyri frið<, sum tað eitur. Men hvar er friðurin? Neyvan munnu so nógvar yvirgangsatgerðir hava verið framdar í Ísrael av palestinskum yvirgangs- monnum, sum síðani Oslo- avtalan varð undirskrivað Jerusalem og Ísrael er jødisk ogn. Henda 4000 ára ognarrætt kann eingin taka frá teimum. Palestinarar hava ongantíð átt teirra egna stat og eru í roynd og veru ikki egið fólk, men ein part- ur av arabiska fólkahavin- Hví gav Jordan ikki unum terra egna stat, Jordan ráddi fyri i frå 1948-1967? Nei, teir ynsktu ikki sinum egnu brødrum inn i eygad Og hvat gjørdi Jordan vid palestinska flóttafólkið og PLO, sum hildu til í Jordan á sinni? Jú, teir fóru í vápn- aðan bardaga móti teimum og róku teir til Libanon. Ein palestinari, sum býr í Dan- mark og sum var flótta- maður í sambandi við 1948- kríggið millum jødar og arabar, segði í sjónvarpin- um, at hann ongantíð var góðkendur sum javnlíki millum arabar í Libanon. Hussein kongur, sum nú krevur líkt og ólíkt av Ísra- el, hevur víst at hann einki legði í palestinar, men »ekspederadi« palesuna- problemið til Libanon, har hesir skaptu ruðuleika og borgarakríggj og áhaldandi álop á Ísrael, inntil PLO eisini mátti rýma frá arab- isku brødrum sínum í Liba- non til Tunis. Eingin av arabisku »brød- runum« vildu hava pale- stinar og PLO, men ten vóru nóg góðir at brúka sum politisk kastibløka á altjóða politiska leikpallinum til at kroysta Ísrael, tí vildu teir ikki loysa palestinska flótta fólkaspurningin, hóast teir væl og virðiliga kundu gjørt tað Arabisku tjóðirnar leggj: framvegis einki í palc stinska fólkið. Teir vilja ein ans framveg brúka ter sum politiska kastibløku Jerusalem fyri sjålvir aftur at taka rædid yvir jødiskum landi og reka jødarnar i havid, sum ætlan teirra alla tíðina hevur verið. Tað ger tað sama, hvussu nógv landøki palestinar fáa. Tað er Je- rusalem, teir vilja hava, ikki bara eystara partin, men ALT Jerusalem og ALT Ísrael — og reka allar jødar út í Miðalhavið. Sosialurin nevnir um Je- rusalem sum ein halgibý fyri jødar, muslimar og kristin og er óttafullur fyri hvat fer at henda, um Ísrael byggir á lendi eystan fyri Jerusalem. Tað er ikki neyðugt hjá Sosialinum at óttast fyri at muslimar ikki framvegis sleppa til halgi- stødini, tað hava teir slopp- ið síðani Ísrael tók eystur- Jerusalem í 1967. Vardir av ísraelska herinum hava teir enntá fingið loyvi at hava síni egnu vaktarlið við moskéir sínar á tempul- plássinum. Men hvat hendi meðan Jordan hevði ræði á Jerusa- halgistødunum 1948-1967? Tå slapp eing- in jødi fram at Gråtimur- inum, sum er størsta halgistad jødanna. So stor var-toleransan hjå arabarum motvegis Ísrael og jødisk- m halgistødum. iem og Ísrael hevur víst so stóra toleransu, sum eingin annar í somu stóðu vísir nakra- staðni í heiminum. Ísrael varð í 1947 býtt sundur millum jødar og arabarar, men arabarar vildu ikki góðtaka býtið, tí bleiv kríggj tá. Herlið frá 6 arabisku tjóðum løgdu á Israel. Um jødar taptu kriggid hevdi eingin jødi verid eftir har, teir høvdu allir verid drip- nir. Men jødar vunnu og teir arabar, sum búðu har frammanundan, fingu loyvi at vera i landinum. Men tad eru ikki hesir, sum volda stríðið og ófrið- in í dag. Men tað eru Arafat og hansara >útlendsku< palestinar, sum eru slopnir inn aftur í landið av ísra- elskari náði. Arabisku brød- ur teirra vístu teimum onga náði og góvu teimum einki land at búgva í, hóast teir hava ivaleyst av lendi Tá tað vidhvørt verður sagt, at Ísrael rak teir pale- stinar út, sum seinni gjørd- ust tey umstríddu arabisku flóttafólkini, so passar hetta ikki. Teir rýmdu av tí at arabisku londini, ið taptu kríggið, heittu á tey um at rýma Israelsfelagið v/ Maigun Solmunde, for Lesarabræv: Framtíðin sum uppgáva Uttanifrå sæð eru Føroyar eitt serliga lítið land. Vit kunnu gott taka utgangsstødi í hesi sannroynd. Tað vidførir av- markingar á so nógvum gkjum, Ld hava vit ikki somu møgu- leikar sum størri lond, vit kunnu ikki meta okkum við teirra politiska ella fíggjarliga ávirkan, leiklutur okkara er be- skeðin í stóra samanhanginum Hesi umrøddu vidurskiftir kunnu lættliga fåa undirluta kenslurnar fram f okkum før- oyingum, sum millum annað kunnu føra til, at vit fara at hugsa, at tá so er vorðið, mugu vit bara liva fyri okkum sjálvi og syrgja fyri at tað verður so goit sum gjørligt at búleikast í Føroyum Hettar er skeiv tankagongd, sum er sprottin úr følskum fyri- treytum, hóast politisk og fíggjarlig orka tykjast verða einaráðandi, eru onnur veru- ligu ting til í heiminum. Hesa áskoðan eiga vit at frí- gera okkum fyri í størst møgu- ligan mun, um vit skulu koma til at skilja, at eisini vit sum fálk hava eina stóra uppgávu at liva fyri. Tað eru onnur ting, av grundleggjandi týdningi fyri land og fólk og tað er, hin anda liga drívmegin í daglig degnum á gllum stigum í samfelagnum Søgan ber prógv um, at har tey grundleggjandi tingini vóru skúgvaði til viks, gekk ikki langt tíðarskeið, til bæði stór og smá lond heystaðu niður- gongd fyri ikki at siga undir- gang. Hann, sum gav lívið, gav lívsins lógir, eingin sum brýt- ur hesar lógir er komin væl frá tí, hvørki sum einstaklingur, ella sum fólk Spurningurin um framtíðina er yvir øllum øðrum spurning- urin, um tann andi, sum livir millum manna og setir sín dám á samfelagi og mentanina er burðardyggur í verki. Tí er alt tað, sum gjørt verður fyri at stuðla rætta andanum og seta hann í samband við hitt li vandi skapandi lívið menturnarliga og samfelagsliga av allar størsta týdningi. Her kann eitt lítið land, og fólki í tí, koma í fremstu 1Ø0 eins væl og tey stóru. Andaligur innsatsur, og tydningurin av honum, er 6- heftur av tí sjónliga stórleika og rikidømi, søgan ber boð um, at hitt týdningarmesta árinið á vesturlendsku mentanina og andslív er sprotti úr tveimum smærri londum við Miðara- havi: Israel og Grikkaland Vit eiga tí sum fólk, ístaðin fyri undirlutakenslu, at viður- kenna okkum annsvari til upp- gávuna, sum heitir á okkum í tíðini, um at liva fyri etisku, moralsku og andaligu virð- unum, sum hvørki vit ella tann heimspartur vit tilhoyra kann verða fyri uttan og samtíðis koma væl frá tí Omanfyristandandi er hug- kveiktir tankar av at lesa ym- iskar framstandandi persónar m.a. Stiftspróst Paul Broder- sen Jóhannes M. Olsen Kunngjørt verður fyri ætt og vinum, at elskaða mamma, vermamma, omma og langomma okkara Herborg Karolina Petersen (Herborg á Smið) Kaldbak fødd 21/12-1909 andaðist hósdagin 9. juli, 88 ára gomul. Farið verður. úr sunnudagin kl. 15.00. Landssjúkrahúskapellinum Jarðarferðin verður úr salinum Nazaret í Kald- bak mánadagin 13. juli kl. 14.00 í kirkjugarðin í Havn. Børnini