hósdagur 23. juli 1998síða 2

Blaðfólk: Ljósmyndari: Útgevari, uppseting og prent: Dagny Joensen, Jens Kristian Vang Sp Sea = | mn | Sinn Amen mil L. r og sela: avegur 26, Sveinur Tróndarson Jonhard Hammer Postadr: Postsmoga 76, Turið Kjølbro 110 Tórshavn Nú koma tey stóru ferðamannaskipini Oddagrein HETTA er tann tíðin, tá stóru ferðamanna- sige leggja leidina til Føroya. Sum so er einki nytt í hesum, ti ferðamannskip hava vitjað í Føroyum á nærum hverjum sumri langt langt aftur í tíðina. MEN alt broytist og so er eisini við hesum. Skipini gerast fleiri og storri, og hetta merkist so eisini her hjá okkum. Nú skal ein ikki gera alt upp í pengum, men tað er ein veruleiki, at ferðamannaskipini, geva sítt íkast til sam- felagshúsarhaldið, um ikki talan er um so nógv kortini. Men tó eiga vit ikki at undir- meta týdningin hesi ferðamannaskipini hava fyri landið. EITT er tað, at Tórshavnar Havn, har tey flestu skipini koma, fær væl av inntokum frá hesum skipum. Annað er, at mongu ferða- fólkini, sum fara í land, leggja eisini nakað eftir seg hjá handlum og fyritakssemi sum heild. Mong fólk í landi skulu til at taka sær av hesum ferðafólkunum, og ein má siga, at her er bygd upp ein ekspertisa, sum vit ikki eg at undirmeta heldur. Fólk innan ymisk yrki hava bygt upp drúgvar royndir, og tað er greitt, at tess betur hesi fólk gera sítt arbeiði, tess størri tydning fáa hesar vitjanir fyri okk- um sum ferðamannaland. TAÐ hevur nógv at siga, at væl er skipað fyri og at alt gongur, sum tað eigur. Vit hava var- hugan av, at vit her eru sera væl fyri, tí talan er um fólk, sum duga væl at skipa fyri. Sum nakað nýtt verður nú eisini farið umborð á stóru ferðamannaskipini við tænastuveit- ingum, og dømi um, at hetta riggar væl, var tá stóra ferðamannskipið Crystal Symphony legði til bryggju í Havn í vikuni. Kunning- arstovan og Føroya Banki høvdu fólk á staðn- um, og hetta gav bæði ein internationalan og protessionellan dám. Nakað, sum vit før- oyingar ikki eiga at undirmeta heldur, nú vit so fegin vilja hava fleiri ferðafólk henda veg- in. TAÐ er greitt, at hesi stóru ferðamannaskip- ini leggja nakað eftir seg, tá hugsað verður um, at ikki færri enn 24 av hesum skipum koma til Føroya um árið. Eisini er hetta eitt slag av ferðamannavinnu, sum kostar okkum lítið. Her skulu ikki gerast ílogur ella stórvegis hávi burtur úr. Tað koyrir bara. Men okkara porte må so ikki liggja eftir, og tað ger hann eldur ikki. Veðrið kunnu vit so einki gera við. Eingin ivi er um, at tað verður gjørt nógv fyri at fáa enn fleiri skip henda vegin. Slík marknadarføring er gull verd, og tí eiga bæði myndugleikar og ferðavinnan sum heild at taka saman hendur fyri at fáa so mong ferða- mannaskip til landið, sum til ber. Áhugavert kundi annars verið at sæð roknistykkið yvir, hvat t.d. tey 24 skipini og ferðafólkini leggja eftir seg í Føroyum i ár, og hverja åvirkan hetta hevur á búskapin. … Haldið sostalin Lesarabrev Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post & sosialurin.fo Samfelag fyri øll M.B.F. hevur síðan ár teirra brekaðu í 1981 arbeitt fyri at vinna brekaðum, blind- um, deyvum, menningar- tarnaðum og øðrum saman við limafeløgum og for- eldrabólkum, at hesi skulu fáa mannsømandi lívskor at liva og virka á jøvnum stødi við fólk, ið eru frísk. Tað hevur líka síðan tá verið ar- beitt við at fáa loyst at- komutrupulleikar og bú- stovnatrupulleikar og við- gerðartrupulleikar og hvers drúgvt arbeiði liggur aftan fyri og nógv fundar- og skeivirksemi at menna før- leikaevnini hjá oman fyri nevndu. Tað vóru áhugaverdir fundir, ið MBF og felagið Javni, landsfelagið menn- ingartarnaðum at bata, skip- aðu fyri úti í læraraskúla- høllini 18. apríl, og 20. april á Hotel Hafnia, har atkomu- trupulleikar og bústovna- trupulleikar vórðu nógv umrøddir. Tað tykist vera trupult at fáa kommunal- og landspolitikarar at skilja hesar trupulleikar, at ynskj- andi er at fáa við í kommu- nalu og landsætlanir, at hesir atkomutrupulleikar og bústovnatrupulleikar = og viðgerðartrupulleikar skulu loysast, hvat stórur tørvur er á í dag. Tað skal tí verða sagt, skulu vit føroyingar skapa eitt samfelag fyri øll, so verða allir limafelags- skapir og foreldrabólkar, ið eru umboðað innan MBF, at taka lógvatak fyri at fáa kunna kommunal- og lands- politikarar um støduna hjå brekadum, blindum, deyv- um, menningartarnadum og ødrum. Tað hevði ti verið upp á sítt pláss, at kommu- nalir og landsmyndugleikar og aðrir tóku umboð fyri MBF og limafeløg og for- eldrabólkar við upp á ráð i kommunal- og landsætlan- ir, ið framdar verða og rað- festingar av arbeiðum, so at nevndu trupulleikar verða loystir. Tað er eingin í dag, sum kann ímynda sær eitt samfelag uttan brekað, blind, deyv, menningar- tarnad og onnur, og øll tey gomlu og sjúku, sum verða burturgoymd á ellis- og røktarheimum og sjúkra- húsum og bústovnum/stov- num og sambýlum og vard- um íbúðum, sum ein er nógv ímóti. Tað kann verða spurt, hvat skuldu vit gjørt við øll arbeiðs- og starvsfólk inn- an Almannasovuna og pen- sjóns og forsorgardeildirnar og almanna- og heilsurgkt- arskipan og sjúkrahúsverk og sosialu deildirnar hjá kommunum kring alt land- ið, høvdu vit ikki tey oman fyri nevndu ímillum okkum í tí dagliga lívinum. Tað er tí, at hesi hava uppiborið at uppliva dagliga samfelags- lívið og náttúru og um- hvørvi við at skipaðar verða útferðir kring alt landið og uttanlands, so at hesi kunnu fáa upplivingar á sama hátt sum frísk menniskju, sum ikki eru í somustødu sum hesi, ið ein hevur samkenslu við, og MBF-limafeløg og foreldrabólkum. Tað allarfyrsta, sum eigur at verða framt at kommu- nalum myndugleikum, er at fáa skift kantsteinar út við skrásteinar við fótgongu- teigar, so at tey í rullistólum tá kunnu sleppa upp á og niður av gongubreytum við fótgonguteigar allastaðni á bygd og í bý kring alt landið og at fáa teleslyngur, t.v.s. ávaringarljós og -ljóð. Tað næsta er so at fáa skift hurð- ar og gáttir og trappur út við dyr við ongum gáttum og koyribreyt til dyrnar, so at tey í rullistóli kunnu koyra til avgreiðslurnar, ið fleiri av stovnum hava fingið her í Havnini, sum ynskjandi er at fáa aðrastaðni. Tað vil siga bústovnar/stovnar/ellis og rgktarheim og sjúkrahús og sambýli og vardar íbúð- ir og vard verkstød/verkstød og skúlar og ítróttar- og samkomuhøllir og kirkjur og samkomuhús kring alt landið og at fáa teleslyng- ur, t.v.s. ávaringarljós og ljóð við neyndu pláss. Tað er eisini ynskjandi at fáa fotocellur oman fyri dyrnar ella knøttar at trýsta á til at lata upp og aftur dyrnar hjá teimum í koyri- stóli, so hesi fáa eins góðar atkomumøguleikar, sum tey, ið eru frisk sum mong avvarðandi og foreldur hava stríðst við kommunalu og landspolitikarar og mynd- ugleikar og valdir síðani ár teirra brekaðu í 1981. Tað er ein stór skomm fyri okkum føroyingar,a t vit skulu vera langt aftan fyri Norðurlond og knnu samanlíkna okkum við Kenja í Afrika, tá tað snýr seg um at fáa loyst hesar atkomutrupulleikar, sum áður nevnt so mong stridast við í ti dagliga lívinum kring at landið. Tað er ikki minst galdandi at fáa loyst atkomutrupulleikar innan samferðsluna við Bygda- leiðum og strandfaraskip- unum, og tá ið talan er um atkomutrupulleikar við dur- um, gáttum og trappum at fáa skift út, so vit fáa koyribreyt við fotocellum oman fyri dyrnar ella knøtt at trýsta á hjá teimum í koyristólum og lift til buss- ar og strandfaraskip, sum kunnu taka hesar koyristól- ar. Tað hevur skund hjá av- varðandi og foreldrum at fáa loyst hesar trupulleikar, nú hesi eru komin upp í árini og vilja hava eina trygd fyri børn, ungdómar og tilkomin teirra fáa tryggja mannsømulig kor, og at øll hesi eisini fåa sini rættindi og virkis- og lestrar- og lærumøguleikar og fritidarmøguleikar á sama hátt sum tey frísku. Tað kostar fleiri mill. kr. at senda føroyingar fleiri ferðir um árið niður á Rík- issjúkrahúsið í Keypmanna- havn og at búleikast á Ho- tell Tórshavn, sum skapar nóg mikið av trupulleikum hjá avvarðandi og foreldr- um og hvers hesi eisini stríðast við Almannastov- una og pensjóns- og for- sorgardeildirnar kring alt landið. Tað hevði verið ynskiligt hjá teimum at fingið hesar viðgerðir á Ríkissjúkrahús- inum í Keypmannahavn fluttar til Føroya, sum kundu farið fram á teimum føroysku sjúkrahúsunum. Tað hevði spart okkum fleiri mill. kr. um árið, og vit høvdu loyst trupulleikarnar hjå avvardandi og foreldr- um at skula stridast vid Al- mannastovu- og pensjóns- og forsorgardeildir. Tað kundi eisini verið skipað fyri, at serlæknar/læknar kundu komið til Føroya at vidgjørt føroyskar sjúkling- ar á føroyskum sjúkrahús- um. Tað hevði verið ein nógv betri og bíligari og skynsamari loysn fyri okk- um føroyingar, sum vit skulu fáa kunnað kommu- nal- og landspolitikarar um. Tað kundi eisini verið skipað fyri, at arbeiðs/ starvsfólk innan sjúkrahús- ini fingu eftirútbúgvingar, sum tørvur man vera á í dag hjá teimum, so tær verða á hædd við Norðurlond. Eis- ini kundi verið skipað fyri fundum og skeiðum at kunna um ymisku viðgerðarháttir so at gll kunnu vinna sær størri heilsubót, hvat øllum tørvar í dag kring alt landið. Tað hevur erið ein áhugaverd sendirgð seinastu tíðina í SvF hvert mikukveld, »Ødrvisi vidgerdir«, sum vit føroyingar skuldu fingið til Føroya, so at alt fleiri og fleiri føroyingar kunnu byrja at fáa broytt sínar lívs- vanar og fáa fjørbroyttan og frískan kost og kosttilskot og motión, sum øllum tørv- ar í dag kring alt landið, sum ein arbeiðir við í tí dagliga. Tað er eisini stórur tørvur á at fáa loyst íbúð- arspurningin við sambýlum og vardum íbúðum til brek- að, blind, deyv, menningar- tarnað, gomul o.m.o. kring landið, sum hesi klara at gjalda við almannaveiting og pensjón, og at hava pen- ing at liva fyri, hvat vit skylda at hjálpa teimum við í dag, so at tey fáa mann- sømilig kor. Tað eru eisini samskiftistrupulleikar, hesi hava at dragast við Al- mannastovuna og pensjóns- og forsorgardeildir kring alt landið, so hesi fáa kunning um rættindi og skyldur, ein kann koma aftur til at skriva um. Hans Birgir Hansen $