týsdagur 11. august 1998síða 2

y Joensen, | Emil L. Jacobsen | Sveinur Tróndarson Turid Kjølbro Ljósmyndari: Jens Kristian Vang Lýsingar og sela: Jonhard Hammer Útgevari, uppseting og prent: Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn 0) Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post &sosialurin.fo Grenjandi javnaðarmenn - ella stóru batarnir Oddagrein Í einum lesarabrævi í síðstu viku nam Hans P. Joensen, í Nólsoy, við hetta at klára seg væl á landi sum á sjógvi, og samanbar tað við avrikini hjá japanarum. Samstundis skoytti hann upp í, at teir eru eisini slopnir undan >grenjandi javnaðar- monnum«. VIÐ ødrum. orðum heldur hesin nólsoy- ingur, at stevna javnaðarmanna - og stevnan hjá arbeidararørsluni sum heild - um størri rættvisi er >grenj<, og at hesin politikkur hevur tikið kappingarhuga og áræði frá foroyingum. Aður hava vit mang- an hoyrt frá fólkafloksmonnum, at javn- aðarstevnan byggir á øvundsjuku!! MEN Hans P. Joensen hevur annaðhvort misskilt okkurt, ella kennir hann ikki søg- una nóg væl. Fakfeløgini og javnaðar- flokkurin løgdu til brots við ti aðalmáli at skapa sosialt rættvísi. | politikki merkti hetta m.a. at fáa arbeiðandi fólkini á sjógvi og landi eina innteku, sum samstarvaði við tað arbeiðið, sum tey gjørdu. HARAFTURAT virkaði arbeidararørslan fyri oðrum rættindum: løn til tíðina, trygd á arbeiðsplássum, betri undirvísingar- og skulavidurskiftum, fólkaeftirlon, minstuløn og so framvegis. Alt batar fyri vanliga fólk- ið. MEN javnaðarpolitikkur hevur líka frá byrj- an miðjað eftir at skapa betri vinnulig við- urskifti. Javnadarmenn, sum hava sitið við leidslu, hava skapa fyritreytir fyri, at ungir og virkisfusir menn eru slopnir at royna seg - bæði á sjógvi og á landi. Javnað- armenn hava sanniliga eggja monnum og kvinnum at royna seg og royna nakað nýskapandi. KORTIN! hevur javnaðarflokkurin ongatíð vilja gingið við til at seta rættir:c'ni hjá arbeiðarum, fiskimonnum og ødrum løn- arbeidarum til viks fyri onkran vinnuligan letuvinning. Er hetta »grenj hjá javnaðar- monnum« eftir áskoðan Hans P. Joens- ens, so er talan um vælmeint grenj, um vit so kunnu siga. JAVNAÐARFLOKKURIN fer um vikuskift- ið at halda 70-åra ráðstevnu. Stevnan fer at umreða floksins avrik, dagsins politikk og framtíð Føroya fólks. Men eitt skal longu staðfestast her, at eingin annar flokkur eigur so stóran lut í at uppbyggja foroyska samfelagið - úr einum tilafturs- komnum samfelagi til eitt nútímans væl- ferðarsamfelag, har rúm er fyri ollum og har eli sleppa at virka eftir førleika - sum javnaðarflokkurin. Sosialurin CT Skeiðstilboð til fiskaidnaðin Ingeborg Vinther, formaður í Føroya Arbeiðarafelag, hevur seinastu árini javnan gramt seg um, at tørvur er á styttri útbúgvingartilboðum til arbeiðsfólk, sum starvast í føroyska fiskaidnadinum. Og rætt er tað. Í síðstu viku var hon aftur frammi við hesum evninum í Utvarpin- um. Tá Ingeborg ber hetta upp á mål í fjølmidlunum, so tykist tað sum um, at ongin hevur rætt hond frá síðu fyri at skipa styttri skeið til teirra, sum starvast í fiski- vinnuni á landi. Hetta er tó ikki so Longu í 1991 beyð fiski- vinnuskúlin sær til at fara undir slíkt skeiðsvirksemi, og uppskot um fyribils skeiðsskipan varð løgd fyri útbúgvingarráðið á skúlan- um (vinnufeløgini) sama árið. Tá uppskotið varð lagt fram, fingu vit greitt at vita frá Ingeborg Vinther, at hetta var ein spurningur, sum partarnir á arbeiðs- marknaðinum skuldu taka sær av. Síðan hendi ikki meira tá Men longu árið eftir hava onkrar ætlanir verið frammi, tí í róðu mini til lidnu næm- ingarnar á Fiskivinnuskúl- anum á sumri í 1992, segði eg m.a.: >...tí er tað gleðil- igt, at partarnir á arbeiðs- marknaðinum ætla at skipa skeið fyri fólk í flakavinn- uni, og at ætlanin er at fáa gongd á longu aftaná summ- arfrítíðina<. Hóast hetta eru ongi skeið skipað seks ár seinni Fiskivinnuskúin hevur ongantíð slept ætlanunum um at skipa fyri slíkum skeiðum, men tann brenn- andi spurningurin hevur verið, hvør skal gjalda fyri skeiðini og møguliga løn til arbeiðsfólkini, meðan tey eru á skeiði. Seinastu árini hevur skúlin einar tvær ferðir boðið virkjunum at skipa fyri slíkum skeiðum. Nøkur virki hava víst áhuga at senda fólk á slík skeið, en av tí at tey ikki hava sæð seg føran fyri at gjalda kostnaðin, er ikki meira komið burturúr. Fiskivinnuskúlin hevur tó ikki slept hesum endanum, og tíðliga á sumri í 1996 gjørdu vit uppskot til »Karmar um skeið i fiska- idnadi«, sum umfatadi 5 styttri skeidseindir i fiska- ídnaði. Uppskotið varð gjørt í samráð við umboð fyri vinnuna, og tann fyrsta skeiðseindin varð roynd í verki saman við Arbeiðs- loysisskipanini stutt efur Spurningurin um, hvør skal gjalda fyri útbúgving- artilboð til teirra, sum starv- ast í fiskaidnadinum á landi, hevur tí í fleiri ár verið ein asta forðing fyri, at slik til- boð kunnu setast í verk. I * fjør kom ein lóg í gildi, sum neimildar landsstýrismann- inum í fiskivinnumálum at veita stuðul til m.a. menn- ing av góðskuleiðarum og til innanhýsis skeið, upplær- ing o.l. Lógin heimilar tó ikki, at stuðul verður veittur til lønir ella aðrar samsýn- ingar í tíðini fyri skeiðslut- tóku, upplæring o.l. Tá uppskotið til fíggjar- lóg fyri 1998 var til umrødu í tinginum síðsta heyst, var spurningurin um útbúgv- ingartilboð til teirra, sum starvast í fiskaídnaðinum á landi, enn einaferð havdur á lofti. Tá nevndi John Petersen, landsstýrismaður, at møg- uliga áttu broytingar at ver- ið gjørdar í fyrr nevndu lóg, soleiðis at endurgjald fyri lønir eisini vórðu umfataðar av lógini Vit her á Fiskivinnuskúl- anum tóku landsstýris- mannin upp á orðið, og í skrivi 20. oktober í fjør, sum m.a. varð sent til John Pet- ersen og Eilif Samuelsen, táverandi landsstýrismann í undirvísingarmálum, boð- aðu vit frå, at vit vóru til reiðar at far aundir at skipa skeið fyri arbeiðsfólk í fiskivinnuni á landi, um tað figgjarliga grundarlagið varð fingið upp á pláss. Síð- an hava vit onki hoyrt aftur hesum viðvíkjandi. Fiskivinnuskúlin bjóðar í løtuni tvey og trý ára út- búgvingar til teirra, sum ætla sær eitt framtíðar starv í tí føroyska fiskaidnadinum ella í alivinnuni. Fjøldin av teimum, sum starvast í vinnuni, hava húsalán og aðrar fíggjarligar skyldur at røkja, og kunnu tí neyvan nýta so langa tíð til útbúgv- ing. Tí eru vit samd við for- mannin í Føroya Arbeiðara- felag, Ingeborg Vinther, í tí, at tørvur er á styttri skeiðs- tilboðum fyri at bøta um fakliga førleikan hjá teim- um, sum virka okkara út- flutningsvøru. Vit hava i Føroyum øll handa slag av útbúgvingum, sum tað almenna rindar kostnaðin av. Tí skuldi tað verið sjálvsagt, at tað alm- enna eisini tekur um endan, tá talan er um at menna kunnleikastóðið hjá teim- um, sum virka í útflutnings- vinnuni. Sjálvur eri eg onga ltu í iva um, at ein tilik fløga fer at bøta um trivn- adin og nøgdsemid hjå teimum, sum starvast i vinnuni, og í longdini fer hon eisini at økja um útflutningsvirðið. Vit á Fiskivinnuskúlanum eru tilreiðar at fara undir slíkt skeiðsvirksemi, um prátið seinsatu árini verður avloyst av praktiskum loysnum. Vestmanna 8.8.98. Jåkup Andreasen skúlastjóri á Fiskivinnuskúlanum Eg havi ikki verið ímóti fuglfirðingum Í einum lesarabrævið í Sosi- alinum mikudagin, leggur ein Jóan Heri Joensen meg undir at vilja seta fót fyri vinnuvirksemi í Fuglafirði. Hetta kann eg yvirhøvur ikki góðtaka, tí tað er ikki rætt. Men tá ið Sosialurin spyr meg, hvgrja stóðu eg havi til ynski hjá Havsbrún um at idnadarveidan undir Før- oyum verður tikin uppaftur, so vil eg fegin, sum pol- itikari, hava eg hava loyvi at hava eina stóðu, uttan at vera lagdur undir at vilja eini heilar: bygd til livs. Tað var løgtingid, sum á sinni steðgaði ídnaðarveið- ini undir Føroyum við lóg. Og bátarnir fingu haraft- urat endurgjald fyri at gevast við hesi veiði. So kann eg ikki, sum for- Heini O. Heinesen vil ikki góðtaka, at hann vil vinnu- lívinum í Fuglafirði til lívs maður í vinnunevnd lýg- tingsini siga, at veiðan skal takast uppaftur, tí so skulu skipini eisini rinda lands- kassanum endurgjaldið aft- ur. Tey hava fingið pening fyri at gevast, so kunnu tey ikki uttan víðari taka fiski- skapin uppaftur. Eg haldi framvegis, at tað er rætt fyri fiskivinnuna sum heild, at ídaðarveiðian undir Føroyum varð steðg- að, tí eg ivist ikki í, at alt í alt fáa vit meiri burturúr. Tað hevur gagnað før- oysku fiskivinnuni Tá ið Jóhan Heri Joensen kastar mær fyri, at eg havi ikki tosað við rgttu fólkini, kann eg bara vísa á. at tað eru enntá fuglfirðingar sum siga, at til tíðir er tað mesta av „ídnaðarveiðini“ hýsu- murtur. Eg skal eisini leggja aft- urat at tað var tjóðveldis- maðurin, Signar á Brúnni, sum legði uppskot fyri ting- ið um at taka ídnaðarveiðina uppaftur. Men tá vóru tað tingmenn úr gðrum flokkum, t.d. bæði Fólkaflokkinum og Javnað- arflokkinum, sum beindu fyri tí uppskotinum. Og tá ið hann skjýtur mær í skógvarnar, at eg vil heldur lata føroysk skip súgva danskan ES sjógvy, enn lata tey fiska undir Føroyum, er bara tað at svara, at vit hava goldið kvotuna av ídnaðar- fiski í ES sjógvi vit hava goldið við botnfiski undir Føroyum. Men nú vit ikki fiska alla ES kvotuna av ídnaðarfiski, er tað ein spurningur um hetta ikki er at blaka dýran botnfisk í Føroyum burtur. Heini O. Heinesen