hósdagur 27. august 1998síða 2

Oktur flutningur- okt útflutningsvirði Oddagrein Í síðstu viku boðaði Smyril Line frá, at felagið fer eisini at lata farmaskip sigla millum Feroyar og meginlandið, tá Norr- ena tekur sær av ferðafólkasiglingini burt- urav. Hetta stigið hjá Smyril Line - saman við avgerðini um at lata Norrønu sigla alt árið - skuldi bøtt munandi um flutnings- meguleikarnar hjá okkara útflytarum. Líka síðani at undanfarna borgarliga landsstýrið framdi ta óbótagerð at selja Teistan, sum hevði við sær, at Smyril gavst við Skotlandssiglingini, hava útflytarar ver- ið ónegdir við møguleikamar at sleppa av við feskan fisk nóg skjótt og til rottu tíðirnar. Skipafelagið Føroyar hevur roynt at nøkta tørvin, men tað hevur ikki gingið sum oman eftir ánni, og tað gav stórt hall at leiga tað útlendska skipið. Umframt Smyril Line hevur íslendska Eim- skip okt sigling og tænastuna til og úr Feroyum. Umframt ta oktu kappingina, sum siglingin hjá trimum skipafeløgum skuldi borið í sær, skuldu møguleikarnir hjá útflytarunum nú verið av teim um bestu. Tað okta tænastustigið fer væntandi at síggjast aftur í øktum útflutningsvirði, tí feskfiskaútflytarar hava fleiri ferðir sein- astu árini víst á, at siglingin var ikki nóg títt og heldur ikki rettu dagarnar fyri at røkka marknaðirnar í Evropa og rottu tíðirnar. Vit hava brúk fyri oktum útflutningsvirði - øktari inntøku í landinum. Tað er neyðugt - bæði fyri at endurbyggja vælferðarsam- felagið eftir kreppuna, og fyri at brynja samfelagið búskaparliga, so fyritreytir verða skaptar fyri fullveldinum Feroyar, sum eftir ætlan skal sjósetast í komandi árum. Hetta er bara eitt stig. Nógv onnur stig vanta. Tí eitt er greitt, at á flestu okjum arbeiða vit rættiliga Oprofessionelt. Og skulu vit klára okkum - ikki minst í kapping við aðrar - so mugu vit virka meiri pro- fessionelt. Eisini á flutningsøkinum. Høvdu vit verið meiri professionellir, hevði ikki ett útlendskt skipafelag eftir stuttari tíð fingið so stóran part av marknaðinum, sum Eimskip hevur fingið. Sostalurin Í Sosialinum ónsdagin t. 26. aug. 1998 spyr forkvinnan í Heimahjålparafelag Før- oya, Åsa Djurhuus, hvat bleiv av politisku lyftunum um at finna eina loysn å teim ógvisligu sparingunum í Heimargktini, sum vóru fráboðaðar at seta í verk frá 1. aug. í ár. Tí í flestu gkjum í land- inum er nú gll reingerð skorin burtur og sjálv hjálp- in til røkt er skorin niður á eitt óforsvarligt stødi. Hóast tað, at landsstýris- konan hjá Sjálvstýrisflokki- num í almanna- og heilsu- málum, Helena Dam á Neystabø, á fundi við heim- arøkt, heimahjålparafelag og sjúkrasystrafelag og al- ment i stårum yvirskriftum í bløðunum vissaði brúkar- arnar av heimargktini, starvsfólk og almenningin um, at hon skuldi nokk orna hasi tingini og finna eina loysn, so at fráboðaðu skerj- ingarnar ikki vóru settar í verk. Og hóast tað at nýggi tingmaðurin hjá Tjóðveld- isflokkinum, Páll á Reyna- túgvu, alment í bløðunum persónliga vissaði hvønn einasta brúkara av heima- røktini um at "Tin heima- røkt skal varðveitast". Hann undirskrivaði seg í hesa al- mennu váttan sum "formað- ur í Trivnaðarnevndini". Forkvinnan í Heimahjálp- arafelagnum spyr nú av góðum grundum, hvat vóru av hesum lyftum. Lands- stýriskonan lesur vælsakt- ans blødini og fer óivað at vera skjót við einum góðum svari. Men eg havi hug at spyrja Páll á Reynatúgvu, hvat lá aftan fyri hansara persón- liga lyfti til tey gomlu, veiku og óhjálpnu? Hann undirskrivaði seg sum for- mann í Trivnaðarnevndini. Men tað hevur als ongin fundur verið í Trivnaðar- nevndini, síðani Páll gjørd- ist formaður. So í staðin fyri at senda tóm persónlig lyfti í blødini, kundi Páll farið og koyrt undir Helenu, og um neyðugt fingið málið niðan í Tingið. Er tað bara ein fíggjarspurningur, kann trupulleikin ikki vera so stórur. Tað var jú bara ein formalitetur hjá samgong- uni at geva Løgmansskriv- stovun;, att. Høgna Hoydal, eina eykajáttan uppá slakar 2 mió. kr. til loysingarmál at brúka í tí sum eftir er av 1998. Og er tað ikki bara ein fíggjarspurningur, kann hann fáa okkum málið í Trivnadarnevndina. Har hevur Javnadarflokkurin tveir limir, og tad skal ikki Hans Pauli Strøm, løgtingsmadur standa å okkara hjålp fyri loysa henda stóra trupul- leika. Vestmanna, 26. aug 1998 Hans Pauli Strøm, tingmaður. Først af alt vil jeg sige, at emnet for dette mødet er utroligt interessant, måske særlig fordi, at vi alle godt nok ved om alle de mange frivillige organisationer, der arbejder i vores samfund, men langt fra altid er op- mærksomme på den be- tydning, disse organisati- oner har for samfundet, for demokratiet, for den pol- itiske proces og for den enk- elte organisations formåls- område. Dernæst vil jeg indrøm- me, at første gang jeg mødte ordet den "ideelle sektoren" kom jeg til at tænke på nog- et utopiskt, men det er må- ske alligevel ikke nogen dårlig assosiation, da disse mange frivillige organisati- oner som formål har en bestræbelse for noget ideelt, noget optimalt for den liile eller større kreds mennesk- er, som deres interesse ind- befatter. Og specielt synes jeg, at den definition, der bliver brugt er for os politikere meget forpligtende. Der bliver sagt, at disse organi- sationer i Norden "dels fungerar som pådrivare av den statlige og kommunale politiken og dels som varn- ingsklockor eller bromsare av en i deres øgon negativ utveckling. Og konklusi- onen er, at disse har spelat en vicktig roll i alle nord- iska lånder i utvecklandet av velfárdsstaten". Også på Færøerne har vi en meget høj interesse for at organisere os i forskellige orgarlisationer med forskel- lige interesser. Oh nemlig dette har en stor betydning for det fundamentale í dem- okratiet. Det er utrolig vig- tigt, at magtudgvere fár den nødvendige input fra disse organisationer enten i form af ros eller kritik, for derved har man et barometer for det samfundsnyttige i de polit- iske tiltag. Jeg kan huske fra min periode som landsstyre- mand for sociale anliggend- er, at jeg betegnede specielt de meget aktive organisati- oner indenfor handicapom- rådet som min dårlige sam- vittighed. For selv om der rent faktisk skete fremskridt på det området, så når du aldrig det, de har sat sig som det ideele mål. Men du får en kurs udstukket af dem, som du så mere eller mindre kan indfri dele af. Men det er klart, at den Nordiske tradition med åbne og ytringsfrie demo- kratier gør, at disse organi- sationer reelt har mulighed for at påvirke samfundets udvikling. I de totalitære stater har sådanne organi- sationer meget ringe mul- igheder, og er det også for- klaringen på, at de sjælden findes i større antal. På Færøerne har vi tradi- tion for, at nogle af disse organisationer for økonom- isk støtte fra det offentlige. Dette gælder f. eks. organi- sationer indenfor handicap- området, det sociale områ- Upplegg til kjakfund í Nordur- landahúsinum 23. aug. 1998 de, Studenterorganisation- en, Fodboldsorganisation- en, Idrætsorganisationen, Nordisk Forening, Ung- doms- og Spejderbevægel- sen. Det, at der bliver givet offentlig støtte til nogle af disse frivillige organisation- er, gør, at der rent faktisk sker en politisk prioritering af de forskellige organisa- tioners betydning og beret- igelse i samfundet. Selv om dette er sker som resultat af en udvilkling over en læng- ere årrække, så kan det være svært at finde fornuftige politiske argumenter for, hvorfor nogle skal have of- fentlig støtte, mens andre ikke får det. Vil man så politisk lytte mere til de organisationer, der modtager støtte .end dem, der ikke får støtte? Det har gjort det betyde- ligt nemmere for den polit- iske støtte, at man indenfor spcielt afgrænsede områder, som alligevel dækker for- skellige interesseområder har organiseret sig med en paraplyorganinsatiom, som det offentlige kan uddele- gere den videre distribuer- ing af den økonomiske støt- te. Den ideele sektøren for- pligter også et ansvarsbe- vidst system, at man i plan- lægningsfasen af de polit- iske tiltag f. eks. et lovfor- slag, tager den repsektive eller de respektive interess- eorganisationer med, før lovforslaget endeligt frem- lægges. En sådan frem- gansmåde er mere kon- struktiv, end hvis man vent- er, til man enten får ris eller ros for forslaget. Men det forpligter så på den anden side også organ- isationerne til at tage nogle samfundsmæssige hensyn, således at krav og ønsker ligger indenfor det, der praktisk og politisk kan gennemføres. Jovist, den ideelle sektor- en er af vital betydning for den demokratiske proces, som hverken lovgivere eller samfundet kan være forud- en. Det giver en vis portion garanti for, at substansen i den politiske proces er i samfundets interesse, selv om det selvfølgelig ikke skal opfattes alt for bogstav- eligt. Til slut vil jeg sige, at for mange politikere kan disse organisationer virke gene- rende, men netop da lever de op til, hvad de skal. Vi har også eksempler på organisationer, som ikke kun interesserer sig for det kendte i sanfundet, men og- så gør opinionen opmærk- som på områder, som ingen før har fattet interesse for. Dette har vi specielt set på miljøområdet. Det har så senere med- ført, at politiske partier (f. eks, de grønne partier) har taget deres budskab med i parti ammet.. Koks En uundvær- lig r. Jóannes Eidesgaard