mikudagur 16. september 1998síða 2

Jan Mi | Jonhard Hammer Blaðstjóri: Blaðfólk: Eiríkur Lindenskov | ilo: internet: www.sosialurin.fo Sveinur Tróndarson | Turið Kjølbro Nú má tosast bein- leiðs við fakrorsluna Oddagrein Tað var sera hugaligt at hoyra endurtikið á landsstevnuni hjá Javnaðarflokkinum, at flokkurin nú tekur í egnan barm og býður fakfelagsrorsluni fram hondina. Bæði Javnaðarflokkurin og fakfelagsrørsl- an eiga at læra av teimum mistøkum, sum vóru gjørd í 80'unum og í 90'unum, har persónligt stríð legði hetta søguliga sam- starv í spønir. Tað var ein gamal danskur forsætisráð- harri sum einaferð segði, at tá tíðirnar eru góðar, kemur egoisman upp í fólk, og tey velja borgarligt, men tå tíðirnar versna, og alt sær meira dapurt út, tá vaknar tørvurin á ødrum enn einum sjálvum, og tá velja fólk flokkarnar til vinstru. Um hetta kunnu vit kanska vera Gjøvn á máli, men eyðsæð er, at vilja vit hava vinstraveingin at hava ávirkan á foroyskan politikk, so mugu Javnaðarflokkurin og fakfelagsrorslan draga somu línu. Tað sum hendi við valið í 1994 við Verka- mannafylkingini var sera óheppið. Onkur av politikarunum fyri fylkingina, sum nú er farin upp í Javnaðarflokkin hevur sagt, at fylkingin var neyðug tá. Hetta er ikki rætt. Fylkingin var ikki neyðug, men tey fólk, ið stríddust persónliga, høvdu fyri neyðini at fylkjast - men tað gjørdu tey ikki. Verkamannafylkingini var heldur ikki bara ein fakfelagsfylking, tí í fylkingini vóru eis- ini valevni, ið hava roynt fleiri aðrar mis- eydnaðar flokkar longri úti á vinstraveing- inum. Men nú er stoðan ein onnur. Nú hava vit bara ein flokk - og kanska nakrar tingmenn úr Tjóðveldisflokkinum við - sum vit kunnu meta sum vinstravongurin i føroyskum politikki. Tjóðveldisflokkurin í núverandi borgarligu samgongu fer ikki at standa á odda fyri einum løntakarapolitikki, ið gagnar fakfel- øgunum. Onkur av politikarum floksins kann kanska berjast eitt sindur ímóti høgr- atrýstinum frá Fólkaflokkinum. Tískil verður tað vinstravongurin í and- støduni á tingi, ið má tala sek løntakar- anna. Formaður Javnaðarfloksins hevur tí skyldu veruliga at vísa í verki, at hann vil samstarva við fakfelagsrørsluna. Hetta skal ikki bara gerast í yvirlýsingum, men so sanniliga eisini í beinleiðis samskifti við fakfelagsrørsluna. Sostalurin —4—-Nielas Johannesen ítróttarskrivari: Emil L. Jacobsen Myndamenn: Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Í i, i ent: | et aged Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: postesosialurin.fo Viðmerkingar: Verkafólkið er mergurin í Javnaðarflokkinum Røda hjá Henry Janskor hildin á landsstevnu Javn- aðarfloksins 12. september 1998: Góðan dag - gott javnað- arfólk. Tað er hugnaligt at vera her millum tykkum í dag, tí hetta seinasta árið hevur greitt givið okkum ábend- ingina um, at javnaðar- flokkurin er við at koma aft- ur á réttu kósina. Floksleiðslan hevur á- sannað, at verkafólkið og fiskimaðurin er mergurin í Javnaðarflokkinum, og tí kemur flokkurin framyvir í stórri mun at lurta eftir hes- um bólkum. Hetta er tann leiðin, ið eg og fleiri við mær, hava eft- irlýst seinastu nógvu árini.. Uttan hetta sjálvsagda baklandið megnar flokkurin einki, - og missa vit Javn- aðarhugsjónina burtur á tí politiska vígvellinum, - vita vit hverjir tapararnir verða. Úr fleiri ættum hoyrist, at kreppan er av. Fiskaprísirnir eru í topp, pláss er fyri løn- arhækkingum, uttanlands nettoskuldin er við at verða burtur. Alt glitrar og glamp- ar - jólatræið er pyntað - nú er klárt at fgara at dansa rundznum. Eg veit, - og tit vita - at pyntið er fyri eygað, ið sær - og serliga børnini, - og træið stendur ikki i náttúr- liga umhvørvinum - tað hevur onga rót, og um stutta tíð eru nálirnar burtur og træið fyribeint. Vit eiga ikki at lata okk- um tøla av glitri og pynti, men lata javnadartræid vaksa, har gróðrarbornurin gevur rótini bestu umstødur. Jú - kreppan er av hjá fleiri - men meginparturin av hesum hava ongantíð verið í kreppu. Kreppan hevur verið eitt kærkomið høvi hjá teimum, at fáa sær - ella at taka sær - enn stórri framíhjárættindi. Hetta, at ogn og skuld uttanlands, skjótt verður líka stór, haldi eg prógvar - fyri ein part - tað eg júst havi sagt. Tað eru tey fáu, ið eiga hesa milliardaupphæddina uttan- lands - og her legst afturat í ólukkumát - menn uttan- landsskuldina - hana eigur verka- og fiskimaðurin - og kemur hann at bløda fyri hana komandi nógvu árini - kanska í generatiónir. Takkað verið kreppuni, er stættarmunur aftur at finna í Føroyum. Stættarmunur við stórum S! Hvar eru tey gomlu? - tey sjúku? - tey veiku? Hvar eru tey ungu, ið kreppan slepti upp á fjall? Hvar eru familjurnar, ið vóru riknar frá húsi og heimi? "Arbeiðssetningarnir eru nógvir og uppgávurnar stjórar - men eg havi fingið trúnna og álitið aftur, nú floksleiðslan hevur ásann- að, hvussu stóran týdning Henry Jarnskor rótin og gróðrarbotnurin hevur fyri åvøksturin, og er tað tí, at eg her kann ynskja tykkum, góðu javnaðarfólk- um, ikki bert ein góðan dag og ein góðan ársfund, men eina virkna og góða framtíð. Takk fyri Henry Jarnskor Strendur Viðmerking til greinina hjá Kjartan Hoydal Í Dimmalætting tann 12 september hevði Kjartan Hoydal eina áhugaverda grein um tað hann nevnir at koma á vinnarabreytina. Kundi hugsa mær at gjørt onkra viðmerking til grein- ina Hann nevnir m.a., at um reglur verða gjørdar so við og við so kann samfelagið tillagast og broytast til tað hann nevnir vinnarabreytina og koma burtur av tapara- breytini. Hesa sidvenju hava vit tiverri ikki her heima. Vit eru harafturímóti von við hovsaloysnir. Tak t.d. fíggjarløgtingslógina og lógavuarbeiðið generelt. Tingmenn fáa í rúgvuvís av málum á borið í einum, og sostatt ikki ein reellan møg- uleika at seta seg inn i øll málini. Tó finst okkurt und- antakið. Var tingarbeiðið eitt fultíðarstarv var møgu- leiki at koma burtruúr hes- um. Hetta hava vit sæð í so stóran mun í m.a. í Dan- mark og í Svøriki. Men tað krevur eitt lógávuvald og eitt vinnulív, sum arbeiða professionelt. Í Føroyum hava vit tiverri ikki somu traditi6n fyri einum profess- ionellum- lógávuarbeiði ella vinnulivi.Vit minna meira um eina bananrepu- blik sum fær eitt ískoyti úr Danmark. So her skal eitt miðvíst arbeiði gerast fyri at hækka stødid. Eitt nú kundi Føroya Handilsskúli gjørt eina politikaraútbúgv- ingum kvøldarnar. Vit mugu burtur fra sjålv- tøkumentanini. Tad er ein neydug fortreyt Kjartan ikki kemur nóg væl inn á. Eitt annað mál tikið kundi verið fram er tann mangl- andi realitetssansur, sum tykist at hava fingið fætur á fólki. Nærmast eufori. Nú skulu føroyingar hava loys- ing beint eftir, at vit fingu eitt endurgjald fyri banka- málið. Oansæð hvat eitt fleirtal sambart eina veljar- akanning meinar, so verður ein loysing innan fimm ár tann „vissi deyði“. Vit koma at mangla umleið 900 mill- iónir, sum so skulu inn- krevjast við skatti og MVG. Annað hevði verið um talan var um eina langtíðar- ætlan (10 - 20 ár) fyri einum projekti sum kundi verið loysingin. Landsstýri kundi so avsett nakrar 100 milli- ónir av árliga. Men bert at leypa á bláman er óðamann- averk. Landskassin eigur at vera so sterkur fíggjarliga, at ein munandi niðurgongd í fiskivinnuni kann tolast samstundis sum eingin olja er at finna. Tað vil siga at landskassin í minsta lagi skal eina nakrar mia. kr. í lansbrøvum. Og tað tekur tíð at samla hesa upphædd. Viðvíkjandi tí at miðfyri- sitingin skal umskipast hev- ur Kjartan púra rætt. Tað er púra burtur við, at skipa fyr- isitingin sum var talan um eina danska ella grøn- lendska kommunu. Talan er jú um eitt kopi. . So fyri tí kundu vit fingið eitt foto- kopi, sum bert kostar Í kr, og ikki nakað sum kostaði eina millión Og tað er ein ónýtulig loysn, sum ikki á nakran hátt tekur hædd fyri før- oyskum viðurskiftum. Vit hava fingi eina uppblásta fyrisiting. Men so kann sig- ast hinvegin at ein loysing alt fyri eitt hevdi kravt um- strukturering, tí pengar eru tá ikki til eina slíka ógvus- liga og bombastiska fyrisit- ing. Eitt meira fjølbroytt vinn- ulív kundi t.d. verið ein meira fjølbroytt framleiðsla. Hetta innan fiskivinnuna. Tað er trupult at gera tað annarleiðis í stórri mun. Hartil verða eindarkostnað- urin alt ov stórur. Og tó kan eg nevna at eitt grønlendsk lambstjógv verður selt fyri kr. 300- 400 í Keypmanna- havn! Viðvíkjandi ti at fólk venda sær frå studningspol- itikkinum, so er talan um eufori aftaná úrslitið av bankamálinum. Fólk koma nokk niður aftur á jørðina um eina tíð. Annars eitt frálíkt ískoyti frá Kjartani til eitt annars alt ov veikt og “dov- ið"orðaskifti. Gordon Ejdesgaard tøkk. seinasta hvildarstad. Tøkk Øllum tykkum mongu, sum á ymiskan hátt vístu samkenslu, tå id okkara elskadi madur og påpi HELGI DÅNJAL KLEIN doyði og varð jarðaður, senda vit okkara hjartans Takk til tey mongu sum fylgdu honum til hansara Familjunnar vegna Birgerð, Símun og Brynhild