fríggjadagur 25. september 1998síða 2

— | Ábyrgdarblaðstjór: Marknaðarleiðari: Jan Múller Jonhard Hammer | Eiríkur Lindenskov Ár Bo Joensen, Á Internet: www.sosialurin.fo ag Tróndarson Mandela studlar Clinton Oddagrein ANDSTYGGILIGT skrivadi ein av okkara lesar- um í viðmerking til málið um Clinton forseta og hansara privatlív í blaðnum mikudagin. Og júst henda stoðutakan til málið tykist at vera nógv útbreidd uttan fyri USA og her ikki minst í Eu- ropa. Tað eru bert fáir dagar síðani, at vest- urtýski kanslarin segði seg vilja spíggja av hes- um málinum og varð hetta ein greið tala móti tí øsing, sum serstakliga republikanskir politikarar nú royna at fella forsetan uppá. MEN eina ta størstu og kanska eisini bestu und- irtøkuni fekk Clinton forseti frå sudurafrikanska forsetanum Nelson Mandela, tá hesin seint mikukveldið foroyska tíð varð til stóra móttoku í Hvítu húsinum. „Tribute to Nelson Mandela“ at átakið, sum amerikanski forsetin hevði skipað fyri, nú Nelson Mandela fyri seinastu ferð vitjar í USA, áðrenn hann fer frá sum forseti í Suð- urafrika. TAÐ heldur margháttliga við hesum hátíðarhaldi, sum varð sent beinleiðis í sjónvarpi, var, at Man- dela fekk vent løtuni til at vera til frama fyri vertinum, Clinton sjálvum. Tað mundi vekja áhuga og ans í mongum heimi kring heimin, tá hesin alfaðirligi og vælumtókti svarti maðurin, ið gjørdist statsleiðari eftir at hava sitið í fongsli í 27 år, bråddliga tók orðið og segði: -Ég ættli mær ikki at leggja meg út í innanhýsis ameri- konsk viðurskifti, men tað amerikanska fólkið og heimurin allur eigur at vita, at Suðurafrika og tvey svertu sum heild meta Clinton forseta sum sín trúgva vin. Mandela brúkti stóran part av reðu síni til at prisa og takka Clinton forseta og hevåist óbeinleiðis at teimum atfinnginum og tí viðferð, sum forsetin hevur fingið í sam- bandi við sitt privatliv. -Í Suðurafrika loyvir mor- alurin okkum ikki at stinga ein góðan vin í rygg- in segði Mandela víðari HANN hevði eisini eini boð við sær frá forsetan- um í Zaire, sum lat heilsa og siga, at Clinton var vinurin hjá øllum tí afríkanska heimsparti- num. Mandela vísti annars á, at Clinton var forsetin hjá teimum fátæku og sjúku og minni mentu. Hann er eisini tann amerikanski forsetin, sum umheimurin er mest fegin um, tí hann hevur broytt amerikanskan uttanríkispolitikk til tað betra. -USA er tað búskaparliga sterkasta landið í heiminum, og vit ynskja ikki at síggja ein veikan forseta segði Nelson Mandela víðari. HVAT hevur hetta so við „avdúkingarnar“ av privatlívi Clintons at gera kundi verið spurt. Nógv er svarið. Tí Nelson Mandela sigur júst tað, sum so mong onnur hugsa. Eingin ivi um at tað ber til at finnast at Clinton fyri nógv, men samtíðis er greitt, at hann sum forseti meira enn nógvir aðrir hevur roynt at vart sosialt rættvísi og hevur roynt at bøtt um vidurskiftini hjá teimum, sum eru ringast fyri. Eingin ivi er um, at veruliga ætlanin við „avdúkinginum“ í seinastuni er at forða Clinton og demokratunum í at reka henda politikkin víðari. Republikanararnir royna hvat teir kunnu at vinna sær fyrimunir av hesum máli, men tað kann henda, at hetta verður ein boome- rang, sum rakar teir sjálvar. Spurningurin er bara, hvat tann einstaki amerikanarin heldur. Fanatisma og sokallaður einasti rætti moralurin eru so sterkir faktorar millum mangar ameri- kanarar, at tað er eitt ivamål, um Clinton varð- veitir sess sín. Men orð Mandela kunnu vónandi fáa amerikanarar at hugsa seg betur um og seta tey veruligu virðini í hásæti. Sosialurin Útgeyari uppseting og prent: Sosialunn Bústaður: Argjavegur 26, Argum, 6 Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post sosialurin.fo Sosialurin, amerikansk børn og føroysk fosturtýning — Tá tit nú eru farin at vísa amerikanskum børnum umsorgan, takið so eisini tey føroysku við - tey, sum verða týnd á åvisari stovu á Lands- sjúkrahúsinum, sigur Jenis av Rana, ið finst at Sosialinum, sum í odda- grein hevur vidgjørt sex-málið hjá Bill Clinton - men sum eftir hansara tykki ikki hevur víst sína greiðu stóðu í fosturtøkumålinum Amerikumenn fáa av at vita í oddagrein Sosialsins týs- dagin - m.a. verður um Ameriku og íbúgvar tess skrivað: eitt sjúkt samfelag fullkomuliga farið av leið vorðið sum samfelag latið børn skjóta hvønn ann- an i skulunum latid meinaleys følk i tilaft- urskomnum londum doyggja av landminum men friggjar Bill Clinton uttanum, so må hann frå. Hesi vóru nøkur brot úr oddagreinini, har høvuds- boðskapurin er, at amerik- anska pressan og heims- pressan áttu at gjgrt metra burturúr at: amerikansk børn skjóta og drepa hvønn annan, smádreingir í Amer- ika koma alvápnaði í skúla - skjóta og drepa frá hond. Púra rætt - flestu munnu vera samd í hesum sjónar- miðum og dómi Sosialsins av hesum sum dupultmor- alskt Men hvussu var tað nú við tí at blása við mjgli í munninum ella blaka við gróti, tá ein býr í glashúsi? Er ikki eitthvert um, at man skal ansa sær við at gera slíkt? Hvussu kann Sosialurin, meðan hann/teir harmast at børn í Amerika drepa børn, gloyma tey børn, sum hvort ár verða dripin her á landi, ikki av børnum, men av: væl útbúnum føroyingum í besta aldri, við loyvi frá fólkavaldum føroyingum í besta aldri, og eftir áheitan frá ødrum vælútbúnum førovingum í besta aldri? Sum grundgeving fyri miskunnarleyst at týna barnið í fjálga og trygga bú- staði tess, verður brúkt neyðarróp frá illa støddum foreldrum/mammum, sum hava brúk fyri øllum øðrum enn tí steini oman á byrðu, sum fosturtøka altíð endar við at verða. Ístaðin fyri at veita fíggj- arliga hjálp, sosiala hjálp, heilsuliga o.a. hjálp, verður barni teirra noktað sjálv- sagda rætt tess til lívið, og ta rættarvernd, sum allir aðrir borgarar landsins eiga Tey vóru 22 í fjør og áleið 700 seinastu 10 árini! (hver einstakur kann ímynda sær hendan hópin av børnum frá 0-10 ára aldur, sum í dag kundu gleðst yvir livið). Nær hevur Sosialurin við gjørt vanlagnurnar hjá teim- um kvinnum, sum ístaðin fyri 9 mánaða barnsburð fingu lívslangar fylgjur av fosturtøku at stríðast við, ti samfelag teirra vísti teimum hesa »loysnina« í staðin fyri kærleikafulla, menniskja liga, mentaða, sosiala - og vit kundu hildið áfram - hjálp, sum sømir seg sokall- aðum vælferdarsamfelag? Nær hevur Sosialurin obj- ektivt greitt frå úr Løgting- inum, tå lagnan hjå hesum kvinnum/hjånum/børnum hevur verið til viðgerðar? Neyvan nakrantíð. Hví ikki? Jú, eg haldi meg vita - ú tað hevði verið ov pinligt. Ov pínligt at sæð leiðandi javnaðarfólk reisa seg, pakka tasku sína, lata seg í frakkan, geva boð í eyst og vest til, ikki bert floksfel- agar, men eisini aðrar løg- tingslimir, um ikki at verða við til at viðgerða slíkt mál. So gott sum uttan und- antak jarðar føroyska pressan trupulleikarnar hjá hesum foreldrum/ein- ligu mammum, saman við aborteraðu børnum teirra! Ongin føroyingur ynskir innast inni fosturtøku!!! Tað er min djåpasta sannføring. Og sæð burtur frå teimum fáu — fosturtøkum, sum skuldast tá lív mammunnar er í vanda, er eingin fostur- tøka neyðug! Men ein av fortreytunum fyri at steðga drápunum er, at vit fáa eina viðgerð av málinum eina djúpa, grundleggjandi viðgerð, bygda á virðing fyri livin- um, rætti barnsins til rætt- Jenis av Rana, løgtings- madur artrygd frå gitnadi, og åbyrgd samfelagsins at veita hjálp til allar neyðstaddar borgarar, uttan mun til hvør neydstødan enn er. Men fólk óttast at við- gerða hetta eyma evni, og tá so bæði politikarar og pressan ( fjórða statsmaktin) eisini stinga høvdid í sand in, so verður arbeiðið teirra fáu, sum royna, bæði tungt og mangan møtumikid Tí at enda hendan áheitan á tíðindablaðið Sosialin: tá tit nú eru farin at vísa amerikanskum børnum umsorgan, takid so eisini tey føroysku vid, tey, sum hvørt år verda tynd å åvis- ari stovu á Landssjúkra- húsinum. Takið tey og for- eldur/mammur teirra við í umsorgan tykkara - tað vildi tænt tykkum til stórri heiður enn há- floygdar, um enn rættar, meiningar um Clinton og amerikumenn annars. Jenis av Rana Fyrsti føroyski edv-grannskoðarin á altjóða stoði Jóhan Martin Jacobsen, grannskoðari í Tórshavn, hevur í 1998 sum fyrsti før- oyingur lokið progv sum Certified Information Syst- ems Auditor (CISA). Hetta er ein roynd fyri edv-grann- skoðarar, fyriskipað av al- tjóða felagsskapinum ISACA. CISA-grannskoð- Navn í undir | lesarabrøvum arar verda høgt mettir å al- tjóða stødi, og hetta er ein torfør roynd. Um allan heimin eru í dag umleið 10.000 CISA-grannskoð- arar, harav eru umleið 80 í Danmark. Jóhan Martin Jacobsen, ið starvast hjá Grannskoðara- as Rasmussen & Herfyri gjørdu vit å Sosialinum av, at vit ikki longur taka upp dulnevnd lesarabrøv. Øll lesarabrøv, sjónarmið, við- merkingar o. Í. skulu hava fult navn undir, skulu tey verða tikin við í blaðið. Umframt navn krevur blaðleiðslan eisini at vita bústað og telefonnummar, fyri at tilfarið skal verða tíkið við í blaðið. Fólk, ið skriva til okkara, eru vælkomin at lata okkum tilfarið á teldudiskli - og taka vit ímóti øllum vanligum formatum. Eisini ber til at senda tilfar sum e-post, og er adressa okkara: post Øsosialurin.fo. blaðstjórin Weihe, hevur seinastu árini arbeitt mest við edv-grann- skoðan og tikið sær av spurningum við edv-trygd og ráðgevinng viðvíkjandi brúki og útskifting av edv- útgerð o. t. Hann hevur í útbúgvingartíðini verið á fleiri skeiðum í Danmark. ISACA felagsskapurin (Information Systems Audit and Control Association) varð stovnaður í USA i 1969 av grannskoðarum, ið hildu, at saman við teimum stóru tøkniligu broyutingu- num var tørvur á einum fel- agsskapi, ið kundi virka fyri altjóða standard reglum fyri edv-grannskoðan og -trygd. I dag er hetta ein altjóða felasgskapur, iðhevur limir í 100 londum um allan hei- min. Jóhan Martin Jacobsen, grannskoðari í Havn, er fyrsti fóroyingur, sum hevur lokið prøgv sum edv-grannskoðari