fríggjadagur 25. september 1998síða 9

Nr. 181 — 25. SEPTEMBER 1998 tíðindablaðið SOSTENU Undirsjovartunnil loysir seg samfel- agsbuskaparliga — um so annar flogvøllur verður bygdur ella ikki, men henda nidurstøda kann tó ikki gerast við lika stórari vissu, sum aðrar niðurstøður í hesari frágreið- ing, sigur verkætlanarbólkurin, sum herfyri gav Vinnumálastýrinum sína frá- greiðing um fast samband um Vestmannasund OLAvuR Í BErTI — Um so skuldi verið, at flogvøllur varð bygdur aðr- astaðni í landinum, og hesin varð nýttur til alla uttanrík- isferðslu, hevði hetta broytt fortreytirnar nakað. Tí er roynt at rokna samfelagsbú- skaparliga úrslitið, um so var, at annar flogvøllur varð bygdur 15 ár aftaná, at ein møguligur undirsjóvartunn- il varð liðugur — Sjálvandi er ringt at meta um avleiðingar fyri ferðsluna, um flogvøllurin varð stongdur. Oivad er ein stórur partur av ferðsluni tengdur at flogvøllinum umframt talid av ferdandi, id ferdast um flogvøllin. Litil åvirkan — Um ferðslan um Sundið minkar, høvdu útreiðslurnar til ferjur helst minkað nak- að, av tí at støddin á ferjuni kundi verið minni og/ella ferðaætlanin verið broytt. Tí eigur eisini at verða roknað við lægri útreiðslum til ferj- usigling, um flogvøllur kom aðrastaðni í landinum, sigur verkætlanarbólkurin í sín- um metingum í frágreiðing- ini. — Utrokningarnar vísa, at hetta bert í minni mun heyði ávirkað hevuðsúrslitið. Samlaða nettonyttan hevði Talva 7: Endaligt úrslit av kostnað-nyttu kannin Avleiðing Í Variabul akfarskostnaður | 00l 35) Fastur akfarskostnaður Nyllan av øktar terðslu Forðingarkostnaður Sambært frágreiðingini hjá Vinnumálastýrinum, so loysir tað seg at gera ein undir- sjóartunnil - um vit so fáa ein annan flogvøll enn verið størst fyri tunnilin uttan bummpengar, sjályt um - munurin niður til bummpengaalternativini hevði minkað nakað. Hetta av tí, at nyttan av øktari fersðlu hevði verið lika stór sum áður. Aftaná 15 ár — Inntgkurnar frá bumm- skipanini verða ikki nerv- aðar, um flogvøllur aðra- staðni varð liðugur 15 ár aftaná tað var vorðið land- fast, vísir verkætlanarbólk- urin á, og eru hesi úrslit fingin út frá teim fortreyt- um, at norskar royndir við ferðslulopi, har fast sam- band avloysir ferju, kunnu nýtast i Føroyum. — Tess skjótari ein nýggj- ur flogvgllur verður bygdur, tess meiri minkar samfel- agsbúskaparliga íkastið og nyttu-kostnað brøkarnir, tí samlaði spardi ferðakostn- aðurin og bummpengainn- tøkurnar minka. Tunnil - annan flogveli Men verkætlanarbólkurin vísir staðiliga eisini á, at einki verður sagt um, hvussu væl ein undirsjóv- artunnil loysir seg í mun til at byggja ein flogvøll aðra- staðni. — Tað er møguligt, at nytt- an av einum nýggjum flog- velli hevði verið størri, og at almenni peningurin tí fyrst og fremst átti at verið p. Broytingar í mun til alternativ 0. 46,4 nyttur til hesa verkætlan. Nidurstødan i hesi kanning er bert, at íløga i undirsjåvartunnil helst loys- ir seg samfelagsbúskapar- liga, um so annar flogvøllur verdur bygdur ella ikki. Henda nidurstøda kann t6 ikki gerast við líka stórari vissu, sum aðrar nidurstød- ur í frágreiðingini, og er or- søkin fyrst og fremst, at tað er ógvuliga óvist hvussu stórur partur av ferðsluni um Vestmannasund er tengdur at flogvøllinum, vísir verkætlanarbólkurin á í hesum brotinum í frágreið- ingini um flogvøllin í Våg- um og fast samband. tiv 0. (Mið. kr. Alternativ 2c: | 40,2 279,7 233,0 250,1 | Tunnilsílega 7 OD 227,8 229,3 | 0,0 51,2 51,2 51,2 | Ferjuiløga i 15,6 3191 -31,9 -31,9 Ferjurakstur Si -144,0 -144,0| 0 -144,0 | Bummskipan, rakstur — |. 0,0) 0,0 36,1 56, B: Sum fløga og rakstur 70,7 103,0 141,2 141,2 C: Netto nytta (A-B) -30,5 176,7 91,8 108,9 — - : - AR ÍD: Almennar netto- | 70,7| 318,4 | 17721 244,0 | útreiðslur av verkætlan | | . | | [E: Nyttu-kostnadur -0,43 | = 0,55 | i 0,52 0,45 Tad var í 1994, at ljøsleidara- kadalin kom å land i Tjørnuvik. Í nýggjasta innanhýsis- blaðnum hjá Føroya Tele, Krossfeltið, skrivar Einar Vang um ljósleiðar- akaðalin Cantat-3 - ljós- leidarasamband við umheimin I 1994 kom tann sokallaði Cantat-3 kaðalin á land í Tjørnuvik. Cantat-3 er ein sjókaðal við ljósleiðarum (fiprum), sum liggur mill- um Canada, Ísland, Før- oyar, Ongland, Danmark og Tyskland. Orsøkin til, at kadalin kemur i land i Tjørnuvik er, at Cantat-3 høvudskadalin liggur norðan fyri Føroyar, og var stytsta leið at taka hann í upp har Føroya Tele hevur bert beinleiðis telefonsamband við Danmark, t. v. s. um vit tosa í telefon við um- heimin. sp er ta- aæt'o- 1,vegos Dam,arlø Ta- eri tveor vegir, vit hava sam- band við Danmark, ann- adhvørt igjøgnum satelitt via Húsareyn ella igjøgn- um Cantat-3 í Tjørnuvik Kaðalin, sum kemur i land í Tjørnuvik, er 6,8 cm í diametur, men sjálvar fiprarnar eru bert 0,25 mm, restin er verja, so- leiðis at fiskireiðskapur o a. ikki skal skaða kaðalin. Við tí framkomnu tøkn- ini hava vit møguleika at koyra 2,5 Gb ígjøgnum hendan sera tunna fipurin. Transmissiónsferðin er 2,5 Gb, sum svarar til um- leið 30.000 telefonræsir (64kb), sum kunnu nýtast til telefoni ella data. Til vanliga telefonsamrøður verður ein rás brúkt, t. v. s. umleið 30.000 sam- stundis telefonsamtalur. Ljósið, sum verður koyrt figjøgnum ein slíkan fipur, verður dempað spakuliga, tá ið ljósið hev- ur ferðast umleið 85 km, má tað styrkjast upp, tí eru fleiri styrkjarar á Cantat- 3, hesir styrkjarar mugu hava streym, tí liggur ein streymleidningur saman við fiprunum í sama sjó- kaðali. Fyri at vit kunnu veita streym til hesar ljós- styrkjarar, hava vit tvær streymveitingar i Tjørnu- vik, har onnur er eyka Hesar streymveitingar eru tilsamans umleid 2,5 metur høgar og 4 metrar breidar Til at skilja data (hari telefoni) år fiprunum i Tjørnuvik, hava vit >Mmuxar<, sum eru førir fyri at skilja data úr fipr- unum, hesir muxar eru umleið eins stórir og streymveitingarnar. Data, ið vit taka upp í Tjørnuvik, verða so førd til Hvnar via tað interna fipurnetið, vit hava i Føroyum Meðan hinar Cantat-3 stødirnar dagligar eru mannaðar, eru vit bert í Tjørnuvik, tá ið okkurt brek er og annars sætta hvønn dag fyri at kanna og goyma allar hendingar á Cantat-3 niður á diskil Vit, sum arbeiða í Tjørnuvik, eru Martin Rasmussen, Tórur Jørg- ensen og Einar Vang frá stødardeildini i Havn, Sofus Nielsen og Martin Mikkelsen úr Søldarfirdi Av tí at vit eru so sjåld- an í Tjørnuvik, eru vit ikki í so góari venjing, tá ið okkurt skal gerast har. Tá tað ikkibert er okkara utt- anlandssamband, sum verður avbrotið, tá ið skeivt verður borið at í Tjørnuvik, men sambandið millum hini londini, sum eru knýtt at Cantat-3, er av alstórum týdningi, at rætt verður borið at, tá ið arbeitt verð- ur har cisini