leygardagur 26. september 1998síða 2

Jan Jonhard Hammer | — Internet: www.sosialurin.fo SE Tréndarson Turi Kjelbro Figgjarlégar- uppskotið Oddagrein FIGGJARLOGARUPPSKOTID er um at verða klárt at leggja fyri tingið vita bæði útvarp og sjónvarp at siga frå. Karsten Hansen, fíggjarmálaráðharri sigur í samreðu við loftmiðlarnar, at ætlanin er at halda seg til eitt yvirskot á fíggjarlógini sum er omanfyri 100 mill. kr. Landsstýrismaðurin er rættiliga avgjørdur og leggur dent á, at hetta fyrsta fíggjarlógaruppskot hansara skal líkasum rudda slóð fyri og stinga út í kortið fullveidispolitikkin hjá samgonguni. Við hesum sipar hann m.a. til, at foroyingar mugu til at laga nytsluna eftir tí tilfeingi, sum er tøkt. Sum so er einki nýtt i ti. Tá Ivan Johannesen úr sambandsflokkinum umsat figgjarmål brúkti hann eina aðra vending, og hon var, at samsvar mátti vera millum inntøkur og útreiðslur KARSTEN Hansen sigur eina orsøk til at arbeiða við einum trýsifraðum milliónayvirskoti vera hana at leggja upp fyri til verri tíðir. Tað kunnu vit bert taka undir við er skilagóður figgjarpolitikkur, nettup tå ein veit, hvussu svikalig okkara høvuåsvinna kann vera. Landsstýrismaðurin sigur annars, at útreiðslurnar til tær almennu uppgávurnar mugu endurskoðast so ella so. Eingin ivi er um, at landsstýrismaðurin er heppin at hava fingið landskassan at umsita í eini tíð, har tað sum heild er gongd á í samfelagnum, har fiskaprisurin er hagur, og har tað hevur verið nógvur fiskur til. Haraftrat hava Føroyar fingið eina avtalu við danir, sum ger tað lættari at vera foroyingur Tað skal blíva áhugavert at kaga nærri í fíggjarlógar- uppskotið, tá tað kemur á tingborð. Tað má vera ein torfer uppgáva fyri tað fyrsta at skula leggja einar 100 mill. kr. til síðis, harnæst at skula spenna lív- reimina inn, nú vit skulu til at fyrireika okkum til fullveldi, sum í framtíðini skal vera blokk og annað úr Danmark fyriuttan og fyri tað triðja at fremja skerjingar og sparingar á almennum økjum, sum innan almanna- og heilsuverkið og skúla- og menta- nargkið, sum må vera náttúrliga fylgjan av ætlada figgjar- og fullveldispolitikkinum HVUSSU kann fíggjarmálaráðharrin, tå hann veit , at bæði almanna- og heilsuverkið í mangar mátar eru ein skerdur fuglur og als ikki liva upp til krov okkara til vælferðina hjá øllum borgarum, um somu tíð tosa um at skula taka frá somu økjum. Tí tað er í veruleikanum hetta hann sigur, tá sagt verður, at útreiðslurnar til hesi måløki mugu skerjast. Tað fer ikki dagur, at vit ikki hoyra starvsfólk innan tey ymsu økini gera vart við ringu støðuna eitt nú innan bæði innan primeru partin av heilsuverkinum og annars í sjúkrahúsverkinum. Sama hoyra vit um støduna á undirvisingarøkinum og á mentanarøkinum. Hetta eru veruleikar, sum eisini fíggjarmálaráðharrin má fyrihalda seg til. Målsetningurin um at gera tað al- menna meira effektivt og at tað skal ikki vera so kostnaðarmikið er nakað, sum vit all kunnu ganga inn fyri. Men tað ræður í síðsta enda um at vera realistiskur. Hvat hava vit ráð til og hverjar treytir seta vit til okkara vælferðarsamfelag? Hverjar tæn- astur heldur figgjarmålarådharrin at okkara heilsu- og almannaverk skal kunnaveita. Ella: hverjar tæn- astur skulu vit ikki veita HVØRJA ferð javnaðarfólk ella fyri tað sambands- fólk seta spurningin til loysingar- ella fullveldisfólk, hvussu hesi ætla at figgja vælferðina, tvs. m.a eitt vælvirkandi heilsu- og almannaverk og eitt tíðar- hóskandi undirvísingarverk, eftir loysingina, so fáa hesi skotið í skógvarnar, at tey eru afturhaldandi og svartskygd. Er hetta nú sannleikin? Er ein stórur partur av sannleikanum ikki líka so nógv tann, at tey fólk, sum nú vilja hava fullveldi her og nú, lúgva fyri sær sjálvum og íkki vilja síggja veruleikan í eyguni, hvat kollveitandi stig á loysingaleið kosta. Vit eru samd um, at neyðugt er við broytingum, og vit halda tað eisini vera rætt, at Føroyar rógva fram móti at standa á egnum beinum. Men hetta má ikki bara byggja á kenslur og vissiónir. So tá fíggjarmála- ráðharrin tosar um at rigga til fullveldi, må hann eisini itøkiliga siga Føroya fólki, hvat tað er fyri eitt samfelag hann ynskir. . . Sosialurin Niclas Johannesen ítróttarskrivari: Emil L. Jacobsen Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Úigevari, uppseting og prent: | Telefon: 311820 | SPÁ Sosialunn Telefax. 314720 staður 26, Argj e-mail Argj r 26, Argjum : Postadr.| Postsmoga 76, post Gsosialurin.fo 110 Tórshavn Fisk fyri olju Trætan við bretar um sjó- markið tykist nú ganga móti eini loysn, har vit lata stóran part av gráu leiðini til bretar, ein stuttskygd neyðsemju- loysn. Bretar siga, at tað hevur skund fyri okkum at fáa eina loysn, annars rýma oljufeløgini til onnur øki í heiminum og kann tað tá vera seinur dagur, áðrenn tey aftur sýna áhuga fyri norðaru norðsjóvarleiðini. Um tað hevur skund fyri okkum, má tað hava enn stórri skund fyri Bretland. Her eru enn ongar fløgur gjørdar, meðan fløgur teirra megin markið eru millión- aupphæddir. Her er okkurt, sum ikki ruggar rætt. Stæddur umborð á jap- onskum tunfiskaskipi á leiðini, sum trætan er um, síggi eg, hvussu livfrødiliga ríkt gkið er. Tosi eisini javn- an við fremmand fiskifør, fransar, bretar og týskar, sum veiða á leiðini. Økid er uppvakstrargki, og er tí ógvuliga produktivt. Hval- ur, fuglur og fiskur í hópa- tali. Tað er eisini her, at tun- fiskabátarnir fáa tun. Tað er her fransar fiska langasporl og stinglaks og bretar háv. Um olja er á føroyskum øki, og tað eru menn iva- leysir í, at so er, so fáa vit bert gleði, um nakra gleði als, av henni í stutt áramál. Fiskaríkidómið verður hin- vegin verandi her so langt tankin røkkur í framtíðini. Tí vildi tað verið tað lítið skilagóð loysn at avhenda gkið ella partar av tí fyri løtuvinning. Betur hevði kanska verið at roynt at funnið eina aðra loysn á marknatrætuni. Kanska hevði ein gongd leið verið at boðið bretum lut í tí olju, sum her møgu- liga verður funnin, móti at teir viðurkenna miðlinjuna sum mark. Fyri bretar tykist oljan at hava alstóran týdn- ing, meðan fiskurin helst ikki hevur tann stóra áhug- an. Fyri okkum føroyingar átti hinvegin áhugin fyri fiskinum at verið nógv stórri enn fyri oljuni. Vón- andi kann fiskiskapurin gera tað liviligt í Føroyum langt aftaná, at allar olju- keldur eru tiðnaðar, og aft- aná at samfelagið hevur lag- að seg til vanligar umstødur aftur. Samráðingarnar áttu so- statt at snúð seg um at funnið ein býtislykil, sum bæði bretar og føroyingar kunnu góðtaka, og átti tað ikki at verið so trupult. Viðmerking: } | A. Guttormur Djurhuus Um olja er at finna í før- oysku undirgrundini verður álíkavæl nóg mikið til okk- um gll. Og meira enn tað. Tað vildi tí verið skeivt at latið henda møguleika til eina virðiliga loysn á marknatrætuni farið órgrd- an aftur við borðinum. Komandi ættarlið fara at hava stórri gleði av tí fiska- tilfeingi, sum er á leiðini enn av tómum oljukeldum. A. Guttormur Djurhuus Klæðsekksdrongir fyri landsstýrið? Høvudstidindini í Degi og viku hóskvgldið vóru nýggja fíggjarlógaruppskot- ið, sum er farið til prenting- ar og verður framlagt mik- udagin t. 30. sept. Hetta er týdningarmikið og tí er eis- ini upplagt at gera nógv burtur. Ikki minst tí hetta er fyrsta fíggjarlógin hjá nýggja landsstýrinum. Í tí sambandinum var eisini upplagt við samrøduni við landsstýrismannin í fíggjar- málum, ikki minst tí hann er nýggjur í sessinum. Samrødan við landsstyr- ismannin var tó ein skand- ala. Eg havi annars ikki vilja tikið undir við nógvum sum siga Dag og Viku vera bliv- ið til eitt reklamusjónvarp fyri landsstýrið. Men sam- rødan við landsstyrismann- in var onki annað enn mikr- ofonhaldarí, eitt óverdugt avrik fyri tíðindafólk -sum vilja vera annað enn klæð- sekksdrongir fyri landsstýr- ið. Eg havi enn ongantíð hoyrt Kartin Hansen sagt nakað við itøkiligum inni- haldi, annað enn nakrar frasur ella klisjeir sum hann tekur upp í saman. So eg var spentur at hoyra hvat tað var eydnast sjónvarpinum at fáa burtur úr honum av nýggjheitum, ikki minst tí sagt var at landsstýrismað- urin fór at leggja eina fíggj- arlóg fram sum var merkt av at fullveldið stóð ovast á skránni. Men eg gjørdist púra paff. Maðurin slapp at blása bløðrur út í leysa luft. Frá sjónvarpsmanninum hoyrdist ikki eitt kvekk, t.d. við at spyrja landsstýris- mannin, á hygnn hátt fíggj- arlógin var merkt av einum sjålvstødugum búskapi, tå hon byggir å størri stats- studning enn nakrantíð áð- ur, vissaður try ár framm í tíðina; góða veidu, fiska- prísir í toppinum og yvir- hevur viðrák av góðum konjunkturum. Og lands- Tøkk Hjartaliga takka vit øllum, sum å ymiskan hått vistu samkenslu, tá ið kæra móðir, vermóðir, omma og langomma okkara MARIN MOURITSEN doyði og varð jarðað. Hjartaliga takk eisini til tykkum á Ellisheiminum. Fyri tey avvarðandi, Fanny og Poul stýrismaðurin slapp at halda áfram við at slongja pást- andir úr sær, m.a. um tann alt ov dýra almenna sektor- in, har man fær alt ov lítið fyri pengarnar. Sjálvandi eigur landsstýrismaðurin ikki at sleppa undan at greiða frá, hvat hann meinar við, sum er ov dýrt og sum vit fáa ov lítið burturúr. Er tað heimargktin? Forsorgin? Sjúkrahús- verkið? Ella fíggjarmála- stýrið á Argjum? Ella øll stýrini vid øllum stjórunum og nógvum ødrum góðum monnum, sum núverandi lógmaðurin setti í starv í sínum fyrra starvi sum landsstýrismaður í fíggjar- málum? Tað má jú hava stóran almennan áhuga, hvat tað er sum landsstýris- maðurin ætlar at gera bílig- ari og hvussu tað sæst á fíggjarlógaruppskotinum. Var hetta ein kiksari hjá redaktiónini fyri Dag og Viku, kann tað rættast upp- aftur. At tey duga, hava vit sæð, t.d. innslagið í Degi og Viku tyskvøldid tann 8. sept., sum fyrimyndarliga Hans Pauli Stróm, løgtingsmadur sakliga og lættskiljandi greiddi frå, hvør munurin er å teimum bådum uppskotu- num til føroyskt sjålvrædi, tí hjá landsstýrinum og tí hjá Javnaðarflokkinum. Eg kann ikki fáa meg at trúgva at innslagið hós- kvøldid skal verða stilurin hjá teimum sum sjálvi stolt kalla seg „tann fjórða stats- maktin“ í Føroyum. Vestmanna, t. 24. 9. 1998 Hans Pauli Strøm, løgtingsmadur fyri Javnadarflokkin Tøkk Hjartaliga takki eg øllum, sum vid blémum, kortum, telefonsamrødum, gåvum og vitjan gleddu meg å 60 åra degnum tann 28. august. Blidar heilsanir, Poula Strøm, Vågur