týsdagur 6. oktober 1998síða 10

tíðindablaðið Nr. 188 — 6. OKTOBER 1998 Viðmerking: Hvar fer javnaðarflokkurin? Javnaðarflokkurin rekur í dag ein politikk, sum fyrr ella seinni fer at geva flokkinum bakslátt. Flokkurin brúkar sítt krút á skeivum stað, skrivar Jóanes Nielsen, rithóvundi, í viðmerking ri um fullveldi tíverri avdúkað, at »ngar stórvegis broytingar eru hendar føroyskum politikki. Nøkur andlit eru skift ut, gamani, og nakrir avhopparar hava skift flokk Men tær gomlu hevuðslinj samband/loysing, ramvegis Føroyar upp i r partar, sum ikki evna kynstrið at rætta hverjum ødrum hondina Neyvan mundi nakar vænta, at sambandsflokkur- in fór undir eitt skeið vid sjálvrannsakan. Tann egin- leikan hevur flokkurin tí- verri ikki ognað sær enn Síðani flokkurin sá dagsins ljós fyrst í hesi øldini, hevur hansara tilverugrundarlag meira og minni verið at sagt nei til alt, ið ber brá av broyting, og serstakliga tær broytingar, ið peika á sjálv- stýrisleið. Tí he r nevur er tad legið, ella beinleiðis paradoksalt, at teirra egna fyritøka, Dimmalætting, man vera em hin best rikna og mest nýmótansgjørda í landinum Mær vitandi hevur hon ikki fyri neyðini nakran almenn- an stuðul, og hon rindar fólkinum sina løn. Í gern- Ingi eru teir sjálvbjargnir Viðmerking: Men tá hesi somu sjálv- bjargnu fólk royna at artiku- lera seg, er tað sum ham- skifti frá Dr. Jekyll til Mr. Hyde fer fram. Eg skal ikki í hesum høpinum reksa upp allar sambandsfloksins sjúku ræðumyndir. Bara staðfesta, at alt krútið teir hava brúkt móti menning- ini av landi og fólki hevur verið brúkt til fánýtis. Ella beinari: tað innasta í Før- oyum var úr betri tilfari enn, hvat fedrar sambandsflok- sins óraðu Hví javnaðarflokkurin krókti sínar magnetir í skrokk sambandsins kann tykjast = legið. Kortini mundu tað vera fleiri, ið væntaðu, at javnaðarflokk- urin aftan á skrædlið í 1992 umsíðir fór at taka sína stóðu til tjóðskaparspurn- ingin upp til nýggja við- gerð. Ella at í hvussu so er at onkur av teimum meira at sær komnu javnaðar- monnunum fór at gera tað T.d. John Smith, ella kanska Hanus Andreassen. Men so- leiðis skuldi tað ikki ganga. Hverki meinigir javnað- armenn, ella uttanflokka- stuðlar, ella umboðini á Tingi, hava givið seg til kennar við ngkrum sjónar- miðum, ið liggja uttan fyri floksins vanliga kring. Man fær hálvavegna varhugan av, at tað er eksklusjónin av Jåkupi í Jákupsstovu í 1946, sum framvegis spøkir i flokkinum. Tí síðani ta eks- klusjónina hevur man ikki upplivað óortodoksar javn- aðarmenn. Teirra hugsjónir hava skapt eina serføroyska sosialdemokratiska typu, har allir líkjast meir og minni. Altíð varnir, altíð eitt sindur deprimeraðir, sum vóru teir plágaðir av spøkil- sisandanum hjá Jákup- stovumanninum. Ikki ein kritisk rødd var frammi móti Atla P. Dam øll tey árini, hann sat sum formaður floksins. Og tað í sjálvum sær mátti fingið alarmklokkurnar at ringt. Tí so herlig og lýtaleys er ongin menniskja. Og so slett ikki nakar politikari. Tað var beinleiðis pínligt at uppliva, hvussu allir undir- demokratarnir róptu halle- luja fyri yvir-demokratinum av Tvøroyri. Ikki fyrr enn hann var farin frá, og før- oyska samfelagið lá í knúsi, hevði Johan Mortensen eitt 10 ára seinkað hjartasuff í John Johannesen og blaðmanna etikkur Fríggjakveldið 2. oktob- er koyrdi eg mær oman á bensinsøluna í Miðvági fyri at keypa eitt sindur av hverjum, har í millum leygardags Sosialin Eg var eitt sindur for- vitin um eg hevði fingið eina rættleiðing við við- víkjandi eini misskiljing um at P/f North Atlantic Provider pr. | oktobur letur upp tvær skrivstov- ur, eina í Vágum og eina í Havn. Eg fann onga rættleiðing, men hin- vegin fann eg eitt álop á mítt trúvirði og mín per- son Lat tað verða sagt beinanvegin, at eg eri eingin >grátikona< sum stingur høvdid fram og síðani ikki tolir at ym- iskir persónar kunnu hava ymiskar meiningar um hvussu >vakurt< hetta høvdid er; hetta merkir tó ikki at eg góðtaki at verða hongdur út sum óreiðiligur - langt frá tíð Ég veit ikki hvør John Johannesen er, og eri eg eisini rimuliga likagladur Uttan mun til hvør mad- urin er so hevði tað sømt seg betur fyri hann at spurt undirritada um hvørji mot- ivir eg havi, og hvørjar av- talur eg havi gjørt vid nevndina i Sudur-Vestur Samtakinum. Eg ætli mær ikki å hesum stad, at fara i smálutir við hvat eg og nevndin í Suður-Vestur Samtakinum eru komnir á- samt um, men hinvegin vil hervið eg undirstrika at nevndin í samtakinum (við Jógvan Krosslá sum for- manni) hevur aktivt verið við til at fremja ætlanina v.v partafelagnum North Atl- antic Provider. Hetta er tó ikki fyrstu ferð at nevndin í Suður-Vestur Samtakinum hevur víst evni fyri vistónum I fjør stóð ein samlað nevnd eisini aftanfyri und- irritaða, tá í eg royndi meg við projektinum >Samtakið Føroyskar Ídnaðarhavnir< sum hevði sum høvudsend- amál at fáa eina skilagóða- loysn á hvussu Føroyar í heild fær sum frægast burt- Suni á Dalbø urúr eini komandi olju- vinnu; hetta við serligum dent løgdum á havnavið- urskifti. At enda: Góði John Johannesen, um tú fram- vegis ætlar tær at fåast vid at vera blaðmaður, vís eitt sindur av virðing fyri tín- um yrki og spyr heldur enn at gita og illgita. Virdingarmest Suni å Dalbø. Sosialinum. Og núverandi formaðurin arvaði tittulin yvir-demokratur. Og tað er ikki tí, at hann hevur uppi- borið álitið. Yvirhøvur ikki. Tey avmarkaðu ár hann hevur sitið á Tingi, hevur hann verið sum flestir aðrir javnaðarmenn, varin, eitt sindur deprimeraður, hevur gingið eina framman undan trádda slóð. So legið sum tað kann ljóða, so er tann flokkurin í okkara landi, sum tosar mest um demo- krati, samstundis hin mest persónfikseraði flokkurin. Kongarødin kann teljast á einari hond: Petur Mohr Dam, sonur hansara Atli P. Dam, og síðani Marita Petersen. Tað er bara ein maður, sum í flestu avger- andi málum umboðar flokk- in, og seinastu trý árini hevur tað so verið nýggi formaðurin og anti-humør- bumban, Jóannes Eides- gaard. ' Kortini hevur hann hesar seinastu vikurnar havt ein heilt sjáldsaman møguleika í sínum hondum til at víðka um hugsjónarliga stødi javnaðarfloksins, og sam- stundis kundi hann bjargað sær sjálvum eitt pláss í okk- ara politisku søgu. Kanska bara eitt standipláss. Men tað er í hvussu so er frægari enn at enda sum ein baga- tell í onkrum parantesi. Men hann læt høvid gleppa av hondum. Javnaðarflokkurin hevur sjálvur verið við til at mana fram ein sjálv- stýrisanda í fólkinum, og nú fólkið hevur tikið teir í álv- ara, ræðast oddamenninir knappliga sín egna skapn- ing. Meira og minni væl- grundaðar gitingar, grenj og sáðan av mistreysti, tað er, hvat ið flokkurin hevur vartað upp við hesar sein- astu vikurnar. Teirra krav um at fáa at vita, hvat skal henda í Føroyum í framtíð- Viðmerking: Jóanes Nielsen, rithøvundur ini, avdúkar ein marghátt- ligan hugsunarhátt, ið hevur meira við spádómskunst, enn nakað annað at gera. Innast inni vita teir fullvæl, at tað finst onki eintýðugt svar uppá spurningin um framtíðina. T.d. visti ongin í 1985, at 7 ár seinni skuldi ein tíggjundapartur av tjóð- ini rýma av landinum! Eg veit væl, at trúgv og politikkur eru tvey ymisk hugtøk. Ber trúgv er vanda- mikil, elur fram eitt eirinda- leyst fólkaslag, ið forpestar alt samfelagslív. Og berur politikkur er líka vanda- mikil. Men ein politikari, sum er verður fólksins álit, má vera meira at sær kom- in, enn ein vanligur kata- strofuprofetur. Alt kann henda í framtíðini. Tú kanst fáa onkra hjartasjúku, para- dentosu, ella avhoppara- sjúkuna. Vit kunnu fáa høgraågang, ið smildrar alt sundur, ja sjálvt jørðin kann spreingjast í luftina. Men tað ber eisini til at venda einum vána ráki. Í dag eru vit Ld. sjålvbjargin við mjólk og flestu mjólkar- úrdráttum. Men tað vóru vit ikki fyri 10 árum síðani. Tað er stutt síðani, at ongin slapp á land suðuri á Sand- oynni fyri blonkum armóðs- tárum. Men í dag eru flestu hendur í oynni í vinnu. Tað er handan hugburðin, sum vit mugu fjálga um. Men tann deprimeraði sosial- demokraturin sær bara grátt í grátt, og sum frálíður gerst tað hansara lagna. Tú kanst programmera teg sjálvan til tín egna undirgang. Javnaðarflokkurin rekur í dag ein politikk, sum fyrr ella seinni fer at geva flokk- inum bakslátt. Flokkurin brúkar sítt krút á skeivum stað. Um tað er orsakað av fákunnleika, ampa, ella tí leiðslan í flokkinum er for- herðað, tað veit eg ikki. Men eg fekk beinleiðis ilt fyri hjarta at hoyra Jóannes Eidesgaard í Utvarpinum fríggjadagin annan oktober. Ístaðin fyri at viðgera full- veldisuppskotið hjá sam- gonguni, sum innast inni snýr seg um at hava ábyrgd fyri sær sjálvum og sínum egna landi, helt maðurin ein fyrilestur um demokrati! Hann týggjaði sær veruliga sum var tað ein samling av idiotum hann vendi sær til. Ein má ikki appelera til býttleikan hjá fólki. Kanska vinnur tú nakrar bíligar at- kvødur. Men sum frálíður geva slíkar atkvødur bak- slátt. Jóanes Nielsen Lønarafturbering og ikki lønarhækking Tað er ikki rætt, tá ið Karst- en Hansen, landsstýrismað- ur í fíggjarmálum, sigur, at nú eru fleiri milliónir settar av í uppskotinum til fíggj- arlógina fyri 1999 til lønar- hækking innan tað almenna. Tað snýr seg í veruleikanum um afturbering av løn, id er avtalað frammanundan. So- statt snýr hetta seg um eina fasta útreiðslu til eina løn- arafturbering og ikki løn- arhækking, sum so ofta verður nevnt Í hesum sambandi kundi tað verið áhugavert at fing- ið at vita, hvussu nógv land- ið hevur spart við lønarnid- urskurðinum øll hesi árini. Carita Bjørklund formaður í Føroya Pedagogfelag Carita Bjørklund