fríggjadagur 9. oktober 1998síða 2

ye Marknaðarleiðari: Jonhard Hammer Blaðfólk: Er ln danskar Dagny Joensen, | ; Fíggjarleiðari: Áki Bertholdsen, 5 internet: www.sosialurin.fo Sveinur Tróndarson Turið Kjølbro Niclas Johannesen ítróttarskrivari: Emil L. Jacobsen menn: Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Brotasjógvar | samgonguni Oddagrein SOKALLAÐA sjálvstýrissamgongan sleppur veru- liga at royna seg í hesum degum, nú fíggjar- lógaruppskotið er til 1. viðgerð. Og tað er synd at siga, at stevið er gott. Eftir ollum at døma - og hetta vistu vit frammanundan - so er so stórur og grundleggjandi munur millum eitt nú fólkaflokkin og tjóðveldisflokkin, at ein hevur ilt við at síggja, hvussu hesir flokkar megna at halda saman í samfuli fyra ár. TAD tykist sum flokkarnir bert eru samdir um eitt, og tað er, at tað er gott at vera í Tinganesi og sita við valdinum. Ein skuldi trúð, at teir eisini vóru á einum máli um fullveidisætlaninar og hvussu hesar verða settar í verk. Gott nokk eru teir samdir um karmin tvs. málið, men so er alt sagt. Tí hvussu hesin karmurin skal fyllast út tykist sambart við- gerðini av fíggjarlógaruppskotinum ikki at vera nekur sum helst semja um. Og tað er her vit finna teir grundleggjandi munirnar millum báðar flokk- arnar. Munir, sum ræða, tá hugsað verður um, hvussu stórar broytingar teir vilja hava gjørdar í samfelagnum. VIT siga hetta ikki fyri at seta kílar í hjólið. Flokk- arnir vunnu valið og teir hava tí sín fulla demo- kratiska rætt til at standa fyri landsins leiðslu - at teir áttu at gjørt meira fyri at fingið eisini hin vinnandi flokkin á valinum, javnaðarflokkin, við í landsstýrið. Teir valdu heldur at taka, sjálvstýris- flokkin við og geva honum sera stórt vald. Tað verður so teirra hovuðpína, og koma teir uttan iva at sanna hetta fyrr ella seinni. VIÐGERÐIN av fíggjarlógini sigur okkum so mikið sum, at vit hava meira enn tveir stórar andtødu- flokkar á tingi. | veruleikanum er fólkaflokkurin eisini vorðin. andstoðuflokkur til tað mesta av politikkinum hjá tjóðveldisflokkinum, og vit hóma eisini stóra andsteðu millum tjóðveldistingmenn móti fólkaflokkinum. Og tað er kanska ikki so logið. Høvdu teir valt at fingið javnaðarflokkin við í sam- gonguna, so hevði hesin kunnað virkað sum buffari tvs. at tá hevði tú ikki bert svart og hvítt at velja millum. Flokkurin hevði verið góður brúgvabyggjari og somuleiðis góð trygd fyri einum skilagóðum útviklingi. Lat okkum endurtaka her einaferð enn, at tað var ein dáragerð, tað var politiskt sjálvmorð, tå tjóðveldisflokkurin og fólkaflokkurin valdu at lata seg draga og lumpa av tí tianverri alt ov persóns- fikseraða sjálvstýrisflokkinum og vrakaðu javnað- arflokkin. Sjálvstýrisflokkurin fekk alt ov stórt vald, og átti hesin flokkurin ongantíð at fingið loyvi tilgera av, hvussu landsstýrið skuldi síggja út. Vit og mong onnur geva persónligum orsekum í sjálvstýris- flokkinum ábyrgdina av, at javnaðarflokkurin varð hildin uttan fyri samgonguna. Men tað fríkennir ikki hinar flokkarnar. Teir áttu als ikki at tíkið sjálvstýrisflokkin við. Og tað fara teir helst at merkja sviðan av sum frálíðir. Tit liggja, sum tit hava reitt triggjar figgjariogir fyri ann fyrsta tann tydning- almennu umsitingini, on kostar 100 mill. kr. i ár, mill. kr. í 99. Er hetta tað tit vilja og ikki bert urs politikkinum hjå undanfarnu samgongu og tess rå áðgeva! Tað var íkki serliga hugaligt at hoyra, hvussu fólkaflokmenn langaðu út eftir tjóðveidismonnum og øvugt undir figgj- arlógarviðgerðini. So gott sum allir fólkafloks- menninir funnust harðiiga at tjóðveldispolitikki, sum teir søgdu vera vinstrahalian og als ikki legði seg eftir at gera almenna sektorin ódýrari. Teir vístu í sama viðfangi á, at hetta er ikki í tráð við andan í fullveldisætlanini. Ein skuldi trúð, at hetta var ein andstøduflokkur, sum talaði. Ætla tit Føroyar sum tjóðveldi, so skulu nógv vidurskifti takast upp segði John Petersen m.a. Spurningurin er, hvussu leingi hesi samgongu verður lív lagað síggja vit, at m so kostar hon 20( Sosialurin vari, uppseting og prent: Sosialunn Bústaður: 26. Arg Argjavegur jum Postadr: Are om 76, 110 Tórshavn Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: poste sosialurin.fo Fyrispurningur til umhvørv- is- og orkumálaraðharran Fyri stuttum setti Jóannes Eidesgaard niðanfyristandandi fyrispurning til danska orku- og umhvórvisráðharran Svend Auken. Fyrispurningurin er um hvat Auken ætlar sær at gera fyri at minka um dálkingina í havinum Dálkingin av "høvunum sæst aftur i tvøstinum sum kemur á dógverðaborðini Í mere end tusind ár har færingerne spist grindekød og grindespæk, som des- uden har været afgørende for færingernes overlevel- se. Selv om grindehvalen nok ikke har samme be- tydning i dag som før i tid- en, så må den stadivæk sig- es at være en del af vores kultur Forskellige miljøorgani- sationer har på en meget usaglig måde lagt os hindr- inger i vejen, men da denn fangst er i harmoni med na- turens bæredygtighed, for- sætter den Men en nylig offentlig- gjort undersøgelse på Fær- øerne afslører, at indholdet af kviksølv i hvalkødet og (Tekning: Oli P) indeholdet af PCB i spæk- ket er så stort, at en kostan- befaling siger, at voksne mennesker højst må spise grindekød og spæk en til to gange om måneden, mens man for at beskytte fosteret ikke bør spise grind, hvis man er gravid, eller så længe man ammer. Piger, der ønsker en graviditet inden for en periode af tre måneder, skal også holde sig fra denne spise Noget af kviksølvsforur- ening stammer fra jordov- erfladen, men desuden bli- ver store mængder af kvik- sølv udledt i naturen. Dette stammer hovedsaglig fra kemikalie- og elektronik- industrien. Indholdet i grin- dekød er meget højt, da grindehvalen ligger højt i fødekæden. Forureningen med PCB er udelukkende menneske- skabt. Disse stammer spe- cielt fra kondensatorer og transformatorer, fra gummi- og plastindustrien. Med andre ord er færing- erne blevet ofre for en for- urening, som de helt og fuldt er uskyldige i. Denne massive forurening kom- mer fra de store industri- lande, men de store hav- pattedyr er dens ofre sam- men med den befolkning, der udnytter denne resour- ce. Spørgsmål: Hvilke initiativer kan man forvente, at den dan- TN 2331 ske miljøminister vil tage som reaktion på denne me- get chokerende afsløring om kviksølv- og PCB-op- hobning i grindehvalen. Efterfølgende bemærk- ninger: Miljøorganisationer (specielt EIA) har kritiseret færingerne for vores fangst af grindehvaler, selv om denne videnskabeligt bevist er i fuld harmoni med na- turens bærdygtighed. Færingerne er ikke grin- dehvalens fjender, men det er tværtimod de store indu- strilande, så det ville være meget rineligt, hvis organi- sationerne rettede kanoner- ne imod industrilandene Jóannes Eidesgaard, MF Svend Aulen takkaði fyri fy rispurningin og lovadi af gera uppaftur meira vart við henda stóra trupulleika Holm - ikki Brattaberg Í blaðnum í gjár høvdu vit ein greinastubba um Salku Valku, sum í hesum dógum hevur verið í Singapore. Í greinini høvdu vit mynd av eini ungari kvinnu, sum vit kallaðu Durita Brattaberg. Tað er ikki rætt. Fornavnið er rætt. men eftirnavnið er ikki. Durita eitur Holm til eftirnavn og vit biðja um umbering fyri mistak okkara