mikudagur 28. oktober 1998síða 2

Blaðfólk: : Ugevari uppeeting prent: | 110 Tórshavn Emil i. Jacobsen Lysingar og søla: Bústaður: Sveinur Tróndarson Jonhard Hammer Argjavegur 26, Argjum e-mail: Tuné Kjølbro Postadr: Postsmoga 76, post Bsosialurin.fo Mannarættindi um skulagått Oddagrein Í gjár handaðu umboð fyri Amnesty Inter- national, Foroya deild, leiðaranum á Landsmiðstoðini fyri undirvísingaramboð eitt sera týdningarmikið hefti, sum er ætlað næmingunum i øllum 8. flokkunum kring landið. Heftið ber heitið „Mannarættindi“ og er ein gáva frá Amnesty til foroyskan skúlaungdóm í sambandi við, at tað í ár eru liðin 50 ár, síðani alheimsyvirlýsingin um mannarættindi varð lýst og sett í gildi. EITT gott og frálíkt tiltak, sum sera virkna foroyska deildin av Amnesty enn einaferð borðreiðir við. Vit kunnu bert fegnast um tað stóra og slóðbrótandi arbeiði, sum hesin felagsskapurin ger. Eingin ivi er um, at føroyingar gjøgnum henda felagsskap gerast ikki bert tættari knyttir at altjóða samfelagnum - føroyingar læra eisini at vísa virðing fyri oðrum menniskjum og læra at stríðast fyri grundleggjandi manna- virðum so sum mannarættindi. At for- oyskur skúlaungdómur fær tilfar á sínum egna máli at kunna seg við í einum so álvarsligum spurningi sum júst hesum, er bara at fegnast um. Tú kanst ongantíð gera ov nógv við júst spurningin um mannarættindi, tí sum partur einum størri heimi hava eisini vit skyldu og ábyrgd mótvegis teimum, sum verða kúgað og undirmett. Hóast vit eru fá so kann eisini okkara samhugi og solidaritetur við hesum kúgaðu vera teimum til hjálpar. Og talan er ikki bert um tilafturskomin lond. Eisini í sokallaða siviliserada vesturheiminum verða gjørd brot á grundleggjandi manna- rættindini. Eitt nú er deyðarevsingin í USA eitt av ringastu brotunum á nettup somu mannarættindi. Henni eiga vit eisini at stríðast ímóti. VIT ynskja teimum fólkum, sum arbeiða hjá Amnesty alt tað besta og vóna, at teirra slóðbrótandi arbeiði kann bera á- vøkstur sum eitt nú millum føroyskan skúlaungdóm, ið einaferð skal víðari út í gerandislívið. Tá er sanniliga gott at hava góða barlast við sær, og ein partur av slíkari barlast at fara víðari við í lívinum er samhugi og solidaritetur við teimum, sum verða kúgað og ein krittisk stoða mótvegis teimum, sum kúga og bróta mannarættindini. í oddagrein okkara leyg- ardagin hendi tað mistak, at 50 ára dag- urin fyri yvirlýsingina um mannarættindini kom í bland við 53 ára stovningardag ST. Vit skrivaðu, at ST kundi hátíðahalda sín 50 ára fødingardag í ár. Tað er Heimsyvi- rlýsingin um Mannarættindi, sum er 50 ár, men henda yvirlýsing var eitt av mest týðandi arbeiðunum, sum ST fór undir eftir stovnanina í 1945. Sosialuri inn | Nú stendur á gomlum nóglum: Chelsea-formaðurin ætlar sær at sleppa av við tær smáu fótbóltstjóðirnar! Fótbóltssnobbarnir í teimum stórri fótbóltstjóðunum gerast alt fleiri. Seinast at melda seg í hetta kórið; at melda út, at Fóroyar, San Marino, Andorra, Liechtenstein, Moldavia 0.0. helst skulu sáldast frá; er Chelsea-formaðurin Ken Bates Flestu fótbóltsáhugaðu før- oyingar settu seg at hyggja eftir Eurosport hóskveldið í farnu viku, fyri at kunna síggja høvudsbrotini í dyst- inum Chelsea-FCK, har Todi kom inn ímóti dystar- enda. Í byrjanini segði sjón- varpsmaðurin hjá Eurosport eitt sindur um tað, sum Chelsea-formaðurin hevði at bera fram í leikskránni til FCK-dystin. Tað hevur eydnast okkum at fáa fatur á hesum boðskapi á inter- nótini. Fótbóltssnobburin alias Chelsea-formadurin Ken Bates heitir á UEFA og FIFA um at steðga gllum »meiningsleysum dystum«, bæði í landslidshøpi og fel- agslidshøpi við at sálda smáu tjóðirnar frá. Hetta skal gerast við at koyra „nýggj og smá< lond í eina undankapping, sum skal fáast frá hondini áðrenn sjálva høvuds-undankapp- ingina. Ken Bates metir at UEFA ikki strekkir seg nóg langt við broytingunum í Cham- pions League-kappingini, og við samanleggingini av UEFA og Steypavinnara- kappingini. >Steðgið teimum nýggju londunum!« Støduga tilgongdin av nýggjum limalondum í UEFA er við at gerast ein sonn marra. Tað eru ov nógvir undandystir í europ- eisku kappingunum, og so kemur tað frá hjartanum hjá Ken Bates: >Ov nógir dyst- ir, ið geva ov fáar pengar í okkara part!!« Ken Bates vil hava lond- ini sundurdeild í hvgr sína kapping eina fyri tey fínu og góðu, og eina fyri tey smáu og forfjónaðu, har kanska frægasta/u liðið/lið- ini kunnu sleppa at royna seg í tí fína selskapinum« árið eftir. Hetta hevði ført til, at tey smáu feløgini kundu kapp- ast við sínar javnlíkar, og tey stóru felggini kunnu hava >kassadystir< ímóti sínum javnlíkum. Skal eisini umfata landsliðskappingar! >Og tá vit eru í gongd við felagsliðskappingarnar, hví ikki ganga alla leiðina og royna hetta við landsliðun- um eisini<. Ken Bates held- ur at hetta hevði steðga nógvum »meiningsleysum dystum«, ikki eitt orð um hvussu >meiningsfult< sig- ursmálið hjá Tjekkia var ímóti Føroyum á Svanga- skarði! Aðalsnobburin: >Der Kaiser< = Franz Bek- kenbauer metir at landsliðs- fótbóltur doyr út um 10-15 ár. Hver skal siga: EU fer bara at hava eitt landslið. Gloymd eru heiður og æra, spælt verður bert fyri pen- ingin hjá fótbóltsbossunum í teimum stóru felagsliðun- um í Europa. Góð dømi um tílík lið eru t.d. Milan, Chelsea og Ar- senal - munnu teir práta Es- peranto undir venjing? - Mafiarakstur av liðum, sum skal føra til eina europeiska superligu á lá Silvio Berlus- coni (segði onkur Mussol- ini?) FSF má saman við hinum smáu! Úrslitini hjá teimum smáu landsliðunum í EM og HM- kappingum gerast alt fleiri og betri, summi eru enntá bert eitt óítróttaligt innkast frá sensasjónini. Tak t.d. Andorra, hattin av fyri teim- um. Teir eru við fyri fyrstu ferð og tapa bert t.d. 2-0 á útivelli móti heimsmeistar- unum Fraklandi, eftir 0-0 í hálvleikssteðginum. Ísland var minsta land í UEFA- høpi áðrenn Føroyar og San Marino komu við í 1990, og úrslitini í ár eru greið: 1-0 sigur yvir størsta UEFA- limalandinum Russlandi, og javnleikur 1-1 ímóti Frak- landi. Er tað óttin fyri at tapa ímóti teimum smáu, ið motiverar tey stóru at klass- ifisera seg sjálvi í eina luks- uskapping? Ahugin fyri fótbólti í teimum smáu londunum er lutfalsliga nógv størri enn í teimum størru londunum, uml. 2% av øllum føroying- um vóru til dystin á åtivølli Chelsea-formaðurin ætlar ikki at Todi og hinir føroy- ingarnir skulu sleppa at leika ímóti stórtjóðunum móti Skotlandi. Í heima- dystinum ímóti Malta vóru uml. 15% av Føroya fólki hjåstødd á Svangaskarði. FSF má seta seg í sam- band við hini smáu lima- londini í UEFA fyri at leggja eina felags strategi ímóti fótbóltssnobbum sum Bates og Beckenbauer, áðr- enn teirra orð gerast ein óndur veruleiki. Enda Før- oyar í eini undankapping til sjálva høvudsundankapp- ingina kann skjótt vera, at vit sita við svartaper! Og um ikki vit, so onkur annar í okkara stødd. Vónandi skorar Todi (sum umboðar allar smá- tj6dir hetta kveldið!) sigurs- málið í parkini í returdyst- inum hjá FCK ímóti Snobba-Chelsea, tá vildu vit gjarna sæð gronina í Ken Bates. Todi! >Give him á slap in the face< og vís hon- um, at >er de smá er de ras- ke!< Hetta er eitt vónbrot fyri okkum øll, ið hava fylgt enskum fótbolti so trúliga. Nú snýr enskur fótbóltur seg bert um pening - „it's not á sport - just an indust- ry«. Ivan Eginsson Moskalenko og Heri A. Simonsen