fríggjadagur 30. oktober 1998síða 7

tú Nr. anari giftur við føroyskari kvinnu. Joel hevur havt listaframsýning í SMS í vikuni og er eisini maðurin aftanfyri kenda klovnin Jo- Jo, ið eisini hevur fram- førslu ymsa staðni í hesum døgum Hvat er ein indiåni? Børnini, sum henda gråa og våta dagin i oktober fingu Jason á vitjan høvdu nógvar ymiskar ímyndir um, hvat ein indiáni er. Tað skiltist á spenninginum og ikki minst á spurningunum, sum børn- ini høvdu til Jason. Serliga tey yngru børnini imyndadu sær, at livid hjå Jason og familju hansara er sambært tað, tey hava sæð í gomlum cowboy-filmum. Og spurn- ingarnir børnini høvdu vóru nógvir. Hvør er høvdingi hjá tykkum? Búgva tit í tibi? Hvat mál tosa tit? Joel, sum eisini er lærari hjá Jason, var klárur yvir, at børnini høvdu eina í- myndan av indiánum, sum í ein mun er í tráð við ta myndina vit síggja í goml- um filmum, og hann royndi tí at gera teimum greitt, at Jason er ein heilt vanligur 13 ára gamal drongur, ið 206 — 30. OKTOBER 1998 livir eitt heilt vanligt lív. At hann dansar indianskan dans er at líkna við, at tey dansa føroyskan dans. Jason fekk eisini høvid at uppliva føroyskan dans. Skulabørnini, ið eru Gføra góðir kvødarar, fóru upp á gólv - í hesum húsunum, ið so mangan hevur verið karmur um góðan føroysk- an dans - og Jason og Joel smæddust ikki burtur, men fóru uppí ringin. Ein livandi mentan Jason Stovern er sum sagt av indiansku ættini Mde- wankanton Sioux Dakota úr Shakopee i Minnesota. Saman við familjuni, sum er foreldur og tveir bróður, býr hann í einum reservati. A hesum reservatinum búgva um 250 fólk og tey liva av kasino-inntgkum, sum verða býttar javnt út millum íbúgvarnar. Hóast stórar inntgkur av kasino hava tey vanlig arbeiði eis- ini. Ikki so nógv ár aftur í tíð- ina var bingo ein vinna, tey livdu av, men bingo-plátur- nar eru nú avloystar av spælimaskinum. Og tað hevur broytt lívið munandi tíðindablaðið S08s2lurfin hjá hesum fólkum. Tá ið íbúgvarnir á reservatinum verða 18 ár fáa tey eina stóra pengagáva frá stamm- uni, og á hvgrjum ári fær ein og hvgr í miðal 600.000 dollarar, so leingi tey búgva á reservatinum. Tað sigur seg sjålvt, at so nógvir pengar um hendi er ikki bara lukkan. Arbeiðs- loysið á reservatinum er 78%, rúsevnis- og rús- drekkamisnýtslan stórri enn miðal fyri landið, og krimi- naliteturin stórur, men gðr- visi. Hóast lívið hjá indiánu- num er broytt nógv síðani tey hvítu tóku landið frá teimum, royna nógvir indiånar at halda fast við partar av teirra mentan. Málið er farið skjeytið, Ja- son til dømis dugir at siga nakrar heilt fáar setningar á sínum upprunamáli, men trúgvin uppá ymsu siðirnar er enn dygg. Hava indiánar áhuga fyri tí kunnu teir læra málið. Pow Wow er ein tann týdningarmesti parturin av indiansku mentanini. Pow Wow er ein veitsla, har øll taka lut í fínum indiåna- klæðum. Hvør stamma hev- ur sítt egna stað, sum er heilagt. Undir dansinum er tað ein sum rópar „hoka- hey“, ið merkir „kom so“. Dansirnir eru nógvir og ym- iskir, og á veitsluni verða listaverk sýnd og seld, og nógvir fundir hildnir. Her hittast fólk, og nógv vina- bond verða knýtt, bæði millum børn og vaksin „Name-Giving“ er ein gamal síður, ið indiånarnir halda fast við. Sum tannár- ingur skulu øll igjøgnum eina sokallaða navnagev- ing, har tú umframt títt van- liga navn fært eitt afturat, sum sigur hvør tú ert. Hvat navn Jason fær er ov tíðliga at siga enn, tí hann er undir eygleiðing av tí, ið gevur navn, men Joel væntar at tað verður Moving Body. Tí Ja- son er sjáldan í frið. Siðurin at fara í sveitti- smáttu er ein skikkur Jason kennir væl. Ein sveitti- smátta verður bygd eftir áv- ísum ritualum og siðum. Í smáttuni sita fólk rundan um eitt bál við glóðheitum steinum og sveitta. Sambært indianskari trúgv verða kroppurin og sálin reinsað á henda hátt. Tey sita og biða og syngja hart og bjóða Í gongini fingu børnini høvi at skoða vøkru indi- ånadraktina Ari og Bjørn sita stillir og lurta Se Grasdansur er gamal siður og verður dansaður eftir føstum mynstri andunum á gátt. Allir ringir tankar verða tveittir aftur um bak í glóðheitu steinar- nar á bálinum. Steinarnir verða tí bert brúktir eina ferð Ein av hornasteinunum í indiansku heimsfatanini er virðingin fyri náttúruni Sambært teirra fatan livir menniskjan í samljóði við náttúruna, og tað er heimspeki, sum er beinleið Is i mótstríði við gagnnýtsl una hjá hvíta fólkinum av ein natturuni og less ríki HJV 1 Indiånar hava havt tað uliga trupu!t uttar hvar á landinum ánar en nentan bí IVA € Nú TYKISI runarøtur bært latan UMETIK AT MT