fríggjadagur 20. november 1998síða 32

16-15 m/s um rannsóknum í heim- sum vísindamann og sum limur í fleiri visindafeløg- og estafyrilesarin hesa ferder bygdunum hjá fjallbúgvum skald. um og heiðursdoktari við Þr - Gt dr.phil. Jørgen Rischel til í Thailandi/Laos. Fyrilesar- Chr. Matras varð student- = Háskóla Íslands og Lunds Sárragn fyri stuttum professari við in vísir átey serligu vanda- ur á Sorg í 1920 og fór at universitet. lærða háskúlan í Keyp- málogtær forvitnisligu úr- lesa nordurlendska målfrødi mannahavn. Jørgen Rischel | tøkur, sum slíkarrannsókn- við lærda háskúlan í Keyp- Grunnur Kristjans Ses ergasdagn tók magistaraprógv í vest- arferðir bjóða fram, eitt nú — mannahavn. Hann gjørdist á Brekkumerk sunnudagin: Stívt andevsgul upp í EEE hvassan vind av útsynningi ; - | Frem - —— og regn av og á. Hitin mill- | 5. i í ! 485 o | om 7 og 10 sig: | Hitalagii | le 3 | ilulisat #1 | bond SR | Nuuk 0 | Sgt | Qaqortoq 6 | ; Ammassalik 4 | | Saint John's — 1 | <= | Halifax 9 | = = ! Reykjavík 4 | RN | Seyðisfjørður 3 | 65 m/s Tórshavn 3 5-10 ms = SI ! Lerwick 4 | 9 | Aberdeen 0 | VB og £ 202 | London 6 | VIA > Søn Eitt lágtrýst við Sudur-Grønland fer í vikuskiftinum Samstundis koma nýggj brúgvalgg frá Atlantshavi- | Tromsø #3 | Fegn móti Norður-Noreg og brågvaløg haðani yvir havi- num móti Føroyum. | Bergen 0 num sunnanfyri Island koma móti Føroyum. } = | ; móti Føroyum 2 | | Veðrið mánadagin Keypmannahavn 4. i i ' Í Heisinki flid lot av ymsomættum | | verde 11M Berlin 9 | og sólgiottar, men eisini | | Warzawa | ælingur. Hitin fellur níður | 10 150 i Kev — -6 | í 3 til 7 stig. Týsdagin | Bukarest el | frískar hann vindin av | | ed | landsynningi og kanska Í 5 100 Róm 10 | regn. | Malorca 10 i | Athen 13 Q* 50 Malla 17 | Tunis 17 Bel 2 19 15 m 20 5 o 0 5 20 32 3 Bangkok 33 | Hitaiagid målt frá 18/11. kl 06%-19,/11. id 06%. Hítin í gjár: 3,8C Avfallié: 0,6. mm — målt frá 18,11. kl 6%-19./11. kl 06% Jakarta 30 | Minsti hiti máldur i nov.: +7,2 Mesti hiti måldur i nov.“ 12,2" Avfallið higartil í november: 60,1 mm Sydney 16 | New York 8 | | = | Miami 27 | V ; í | Los Angeles = 16 2 pjf it lt ælg ||Mekskobyu 20. 17. nov.: Månin longst frå jørdini 20. nov. | 0713 1934 | 0913 2134 | 0528 1749 | 0728 1949 | 0613 1834 | 0628 1849 Í La Paz 13 | | 19. nov.: Tendring | 21. nov. | 0755 2017 | 0955 2217 | 0610 1832 | 0810 2032 | 0655 1917 | 0710 1932 | | Rio de Janeiro - || | 22. nov. | 0839 2102 1039 2302 | 0654 1917 | 0854 2117 | 0739 2002 | 0754 2017 | | Buenos Aires 23 | | Veðrið Gestafyrilestur til áminnis um Chr. Matras: + Fimm - | i i i Í | | ! | Í | Hann veksur vindin upp i hvassan vind av sudri og útsynningi, samdrigið og | stundum regn. Hitin mill- um 7 og 10 stig. fe sg PEN si VE . # Sókragn Fáment móðurmál í fjar- eystri — og hjá okkum Almenn samkoma í Norðurlandahúsinum við Kristjans á Brekkumørk verður sunnudagin 2 A fjórða sinni skipa Fróð- skaparsetrið og Føroya Fróðskaparfelag fyri heid- ursfyrilestri til áminnis um Chr. Matras professara, sum andaðist í 1988. Fyrsti fyri- lesturin varð hildin í februar 1993 av navnframa orða- bókamanninum Sture Allén, professara við universitetið í Gøteborg. Næst varð hild- in í sept. 1994 av Stefán Karlsson, fyristødumanni Stofnum Árna Magnússon- ar á Íslandi og professari við Háskóla Íslands. Tann sein- asti varð í desember 1995 hildin av Helgu Kress, pro- fessara í bókmentafreði á Háskóla Íslands. Í sambandi við teir báðar fyrru heiðurs- fyrilestrarnar hevur verið handað sømdargåva úr Grunni Kristjans á Brekku- mørk. Í ár verður henda sømdargåva handað fyri sjendn ferð. urnorðurlendskum máli 1960, og gjørdi doktararit- gerð um grønlendska ljóð- frødi 1974. Hann hevur verið rannsóknarferðir í Føroyum 1954 og 1960, í Grønlandi 1972 og 1974-76 og i fjareystri (Laos, Paki- stan og Thailandi) 1982-98. I 11 ár var hann skrivari hjá Selskabet til udgivelse af færøske kildeskrifter og studier, og i try år var hann formaður í felagnum. Hann hevur skrivað málfreðirit- gerðir um førøyskt mál, danskt, norskt og grøn- lendskt og um ymiss eyst- urlandamál, helst tey fá- mentu fjallamálini í Thai- landi og Laos. Jórgen Risc- hel heldur fyrilesturin á føroyskum. Stødan hjá fámentum I fyrilestrinum greiðir Jørg- en Rischel frá målfrødilig- viðvíkjandi málnýtslu hjá fólkum, sum duga at tosa tvey ella fleiri mál og nýta tey dagliga, í ymsum størv- um, men sum kanska ikki dug at skriva. Nógv av hesum málum eru móðurmál hjá sera fá- mentum fólkum, og mál- frødingar óttast fyri, at summi mál — serliga tey minstu — fara at doyggja út longu í okkara tíð (en- dangered languages). Fyrilesturin ber støðuna hjá teimum eysturlendsku fjallamálunum saman við støðuna hjá nøkrum vestur- lendskum málum, sum eis- ini eru heldur fáment. Um Chr. Matras Chr. Matras var føddur á Viðareiði 7. desember 1900 og andaðist 16. oktober 1988, næstan 88 ára gamal. Hvort mansbarn í Føroyum kennir Chr. Matras bæði magistari 1928 og doktari 1933. Doktararitgerð hans- ara var um stadanøvn í Norðuroyggjum. Chr. Matras kom størsta partin av ævi síni at virka uttan fyri fødilandid. Hann var lærari og vísindamaður, og frá 1952 var hann profess- ari á lærda háskúlanum í Keypmannahavn. Men í stytri og longri tíðarskeið- um virkaði hann eisini í Før- oyum. Í 1965 varð hann kallaður til professara á Fróðskapar- setri Føroya. Har var hann til 1971, tå hann fór frá fyri aldur. Chr. Matras var sera ar- beidssamur. Ur hondum hansara komu visindaverk, ordabøkur, skaldaverk og frålikar umsetingar, bædi skaldsligar og yrkisligar. Hann var høgt í metum millum vísindafólk í gðrum londum. Hann var heiðurs- | 1125 2345 | 0740 2000 0940 2200 | 0825 2045 | 0840 2100 | [| kede: DMI | gestafyrilestri og handan av sømdargåvu úr Grunni 2. november kl. 16.00 f 1981 fingu Chr. Matras og Føroya Fróðskaparfelag Ossian-heidurslønina. Tann pening, sum fylgdi, lótu hann og felagið seta sum stovnsfæ í Grunn Kristjans á Brekkumørk, sum nevnd Føroya Fróðskaparfelags stendur fyri. Grunnsins endamál er at styðja ein- staklingavirki føroyskum máli at frama. Peningur kann ikki søkjast úr grunn- inum, men nevnd Føroya Fróðskaparfelags tekur av- gerð um at lata sómdargávu. Aftan á fyrilesturin hjá Jørgen Rischel sunnudagin verður sómdargáva handað. Seks hava fingið Seks ferðir áður hevur sømdargåva verið latin úr Grunni Kristjans á Brekku- mørk. Fyrstu ferð, var í 1982, tá Jóhannes av Skarði fyrrv. háskúlakennari, fekk hesa heiðursgávu. Í 1986 varð hon latin Hansi Thom- sen, í 1982 Hanusi Debes Joensen, í 1990 Hanus Andreassen, í 1992 Jon- hardi Mikkelsen og í 1994 Axeli Tórgarð. Der em am de GALVANISERADIR IÐFESTISVOGNAR Eykalutir, útgerð, sela og service. Vit útvega sleipikråkar til øll bílmerki! Kaj Andreasen Pf. Tlf. 31 56 00 - Fax 31 80 08