fríggjadagur 27. november 1998síða 6

AK! BERTHOLDSEN — Feroyingar skulu hava eina fólkavaldan landsfor- seta. Harafturat skal ríkis- umboðið takast av, og ístað- in skal koma ein ríkiseind- arnevnd Hetta Christiansen m.a ari bék, sum Ola jansen gevur út hetta viku- skiftið Í bókini viðgerð hagfrød- ingurin spurningar um Olavur s1gur åleikandi føroyskt nogvar vinnuliv og um vidurskift- urini ímillum Føroyar og Danmark Békin os Stjórnarskipan Føroyar Leggja hópframleiðslu afturum Í vinnulív sir O ur Cl å lim r gongdin eimu K ) inad cunur u eru erð Sat] æikenadu eið afturum seg, og eru vvir ul einraKna leiðslu t€1ðslu — Eitt nú verður hópfram- leiðsluhátturin ikki brúktur longur, tá ið bilar verða gjørðir — Í Føroyum kenna vit hópframleiðslu av flaka- virkjunum — Hinvegn eru nógv av teimum minni framkomnu londunum farin at yvir yvir til hópframleiðslu, og tað kunnu tey gera av tí at tey hava lægri lønarlag og tí eru kappingarfør — Men vansin hjá teimum framkomnu londunum, er, at fara tey ikki yvir til bein- rakna framleiðslu, er vandi fyri at tey tapa í kappingini við tey hópframleiðandi virkini í teimum meiri til- afturskomnu londunum Ólavur Christiansen sig- ur, at kjarnin í beinraknari framleidslu er, at tad er ikki bara stjórin, sum skal gera „tonkiarbeiðið“ og flyta tað niður í hendurnar á arbeiðs- fólkinum — Í beinraknari fram- leiðslu er tað ein avgerandi táttur, at alt heilavirksemið hjá hvørjum einasta fólki á virkjunum verður gagnnýtt til fulnar Í bókini viðgerð Olavur Ch n, hvørji itøki- } iu setast i verk g t eitt virki sum gekk undan í beinrakn- ari framleiðslu, er Toyota, sum, legði til brots í seksti- árunum --Toyota var at kalla púra kent í vestueheiminum tá — Men longu i åttatiår- unum var Toyota vid at l amerikanska fyrrenn tå raknaði ameri- kanarar við og noyddust at eggja um til beinrakna framleiðslu fyri at standa seg. — Men tad, at amerikan- arar høvdu so leingi um at leggja um til beinrakna framleidslu, gjørdi, at frå at vera eitt land við stórari nettoogn í útheiminum, gjørdist USA til eitt land við tíðindablaðið SOSENN Fólkavaldan forseta - og ríkisumboðið skal takast av — Vilja fóroyingar sleppa undan óneyðugum kegli við danir er at halda seg langt vekk frá Frederik Harhoff, tí hann er ikki viðurkendur av teimum donsku statsrættarkónu stórari nettoskuld í útland- inum, sigur Olavur Christ- jansen. Ein bleyt millumloysn Umframt vinnulivspartin, vidgerd Olavur Christian- sen eisini någreiniliga við- urskiftini ímillum Føroyar og Danmark Eitt nú hevur hann gjørt eitt uppskot til, hvussu við- urskiftini ímillum bæði londini skulu skipast fram- yvir Ólavur Christiansen hev- ur valt tað bleytu millum- loysnina. Hann sigur, at hansara uppskot líkist mest tí hjá javnaðarflokkinum, men hann hevur gjørt tað meiri itøkiligt og hevur lagt ymiskt afturat Eftir uppskotinum skal ríkisfelgsskapurin varðveit- ast --Men Føroyar verða eitt land við egnum marki, egn- ari stjórnarskipan og stýri Føroyingar skulu hava fólkavaldan forseta, sum útnevnir løgmann og koyrir hann frá eftir vanligum reglum --Saman við løgmanni, ella avvarðandi landsstýr- ismanni, skal forsetin stað- festa tær lógir, sum løgting- ið hevur samtykt. — Uttan gylduga heimild kann løgmaður ikki sýta at staðfasta lógir, sum løgting- ið hevur samtykt. Olavur Christiansen skjytur eisini upp at avtaka rikisumbodid og at seta eina 10 manna rikiseindarnevnd. Danski kongurin skal út- nevna fimm limir í ríkis- eindarnevndina og føroyski landsforsetin hinar fimm limirnar. Nevndin skal hvørt år gegnum skriva fólkatinginum og løgtinginum frágreiðing um øll vidurskifti og øll mål av tydningi imillum Føroyar og Danmark. — Fólkatingið, danska stjórnin, løgtingid og lands- stýrið kunnu biðja ríkis- eindarneyndina um ná- greiniliga lýsing av ávísum viðurskiftum. — Eftir umbøn frá løgting- inum kann kongur útnevna føroyska lansforsetan til rik- isins umbodsmann i Føroy- um. — Ella kongur útnevnir ein annan til embætið, tå ið landsforsetin ikki røkir hesa uppgåvuna. Olavur Christiansen sig- ur, at føroyingar kunnu yvirtaka øll mål til føroysk sermål, uttan nøkur åvis mål. Talan er t.d. um verjumål, ávís uttanríkismál 0.a. Haldið tykkum langt vekk frå Harhoff. Annars ávarar Ólavur Christiansen føroyingar í- móti at krøkja seg fast uppí danska fólkarættarfróðing- in, Frederik Harhoff, sum annars mangan er nevndur, tå ið viðurskiftini ímillum Føroyar og Danmark verða vidgjørd i Men honum heldur Olav- ur Christiansen, at vit skulu halda okkum langt, burtur- Tá — Eg nýggju bók mini geri eg upp við Frederik Har- hoff, sum annars hevur skrivað eina doktararitgerð um ríkisfelagsskapin. — Vilja føroyingar hava, at samráðingarnar ímillum Føroyar og Danmark skulu ganga -væl, so er at halda seg langt, langt vekk frá Harhoff. Jólamarknaður hjá Sands Fornminnafelag EL! HENTZE Niðri á Grótteigum í handl- inum hjá Aksali verður jóla- marknaður leygardagin. Tað er Sands Fornminnafelag, ið skipar fyri tiltakinum Umvælingin av handli- num hjá Aksali niðri á Grót- teigum varð liðug síðsta ár. Sands Fornminnafelag hev- ur keypt henda gamla hugn- aliga handilin, ið goymir nógv og góð minnir um eina farna handilstíð. Inni í hand- linum er onki broytt. Alt er, sum tað var, tá ið Aksal hevði handil. Og tað er í hesum hugna- liga umhvørvi, at Sands Fornminnafelag å ødrum sinni hevur jólamarknað. $ Nr. 226 — 27. NOVEMBER 1998 ] 1 Olavur Christiansen, hagfrødingur, hevur gjørt eitt uppskot til nýggja lóg ímillum Føroyar og Danmark. Uppskotið hjá honum líkist mest tí hjá javnaðarflokkinum, men hann hevur gjørt tað meiri ítókiligt og hevur lagt ymiskt afturat. Hetta vikuskiftið gevur Ólavur Christiansen nýggja bók út um vinnuliv og viðurskiftini ímillum Føroyar og Danmark — Í bókini vísi eg á, og prógvi, at sumt at tí hann skrivar er beinleiðis skeivt. — Hann hevur ikki kannað sínar keldur nóg væl og hann kemur til skeivar nið- urstødur — Men tað mest avgerð- andi er, at hann er ikki við- urkendur av teimum donsku statsrættarkønu í teimum týdningarmiklu ráðharra- stovunum. — So um vit krøkja vit okkum uppí hann, leggja vit okkum sjálvum meinbogar í vegin tí tað fer bara at elva til óneyðugt kegl við danir. Hinvegin mælir Olavur Christiansen til, at byggja samráðingarnar á Alf Ross, sum er faðirin at heimastýr- islógini, tí hann er so mikið greiður, at hansara sjónar- mið er væl brúkilig enn. Hinvegin dugir hann ikki at síggja, at nakað sum helst avgerandi er at seta fingurin á í loysnini, sum hann hev- ur skotið upp. Sjálvur við Ólavur Christiansen ikki út við, hvar hann stendur í fullveld- ismálinum. — Eg eri fullkomiliga utt- anveltaður. Men eg helt, at bæði vinnulívsmálini og framtidarstøda Føroya eru ein so stór avbjóðing, at eg ekk hug at lysa ymisk mål i hesum sambandi M.a. sigur hann, at í bók- ini skjalprógvar og lýsir hann ymisk mál, sum ong- antíð fyrr hava verið framm! í sambandi við heimastýr- islógini, t.d. um, hvat hendi undir krígnum og, hvat fór fram, áðrenn heimastýris- lógin kom í gildi. Tó leggur hann stóran dent á, at hann tekur als ikk! stóðu til tað búskaparliga í spurninginum um meir og minni fullveldi. til heimasjrjsløgina. Kendir lesarar um nýggju bókina hjá Olavi Christiansen Serstakliga forvitnisligar eru frásagnirnar um hend- ingar undir 2. heimsbardaga og eisini um upprunan Breckmann, løgtingsm, og fólkatingsm. Kundi ikki sleppa bókini fyrrenn eg hevdi lisið hana at enda. Hon er skrivað á léttum føroyskum máli. Ragnar Magnussen, handilsskúlastjóri Høvundin er ósmæðin í lyftum sínum til lesaran, men eg kendi meg ikki sviknan. Jenis av Rana, lækni og løgtingsm. Forvitnislig og spennandi lýsing av vinnulívinum. Høvundin noyðir teg at hugsa av nýggjum. Roland Høgnesen, søgufrødingur Bókin er hugvekjandi, tá id tað snýr seg um vinnuliga partin, djørv tá ið tað snýr seg um politiska partin J. Eidesgaard, løgtingsm. og følkatingsm. Tað verður munandi lættari at luttaka i samfelags- kjakinum , tå ið tú hevur lisið hesa bók. Heri Mohr, fyrrv. stjóri á Gjaldsstovuni Mynd: Emil Simonsen Leiðslur og starvsfólk í fyritøkum fara at fegnast um hesa bók, sum tey eiga at lesa aftur og aftur Kjartan Kristiansen, menningarstjóri Undirtøkan síðstu jól var so góð, at tað er sjálvsagt at taka tiltakið uppaftur. Fólk úr oynni og aðrastaðni við hava gjørt heimagjørdar prýðislutir, so sum jóladek- Hugnaligi handilin hjá Aksali oratiónir, jólaútklipp, smíð- arar lutir o.s.fr. Eisini er tombola á skránni. Hevið verður eisini at seta seg nið- ur við einum kaffi- ella tem- unni og fáa sær jólakgkur afturvið. So kann ein sita og lata kaffiangan renna saman við angan av gomlum minnum. Opið er frá kl. 14.00- 18.00. Bókin er skrivað av vitandi manni við miklum íblástri Steinbjørn B. Jacobsen, rithøvundur