fríggjadagur 13. november 1998síða 25

Nr. 216 — 13. NOVEMBER 1998 TILL tíðindablaðið Island er goð fyrimynd Læs frásøgn hjá Hermann Osk- arsson um gongdina í fiski- vinnuni, har hann endurtekur sínar undangongumenn um alt undirskotið í fiskivinnuni, men annars gleðist yvir at nú gongur fíggjarliga betur. Uttan at kenna Hermann sum persón og uttan at henda grein hevur nak- að sum helst við Hermann at gera, so er hetta undarliga hug- takið um at fiskivinnan gevur so stórt hall júkað niður í fólk uppí saman seinastu 30 árini og lítið rekist fyri, at menn tora at nevna barnið við rætta navn- inum og leggja at merginum í sjálvum probleminum Fiskivinnan gevur ikki hall! Tað verður javnan endurtikið av serfrødingum og ødrum vælskúlaðum fólkum, at tað er so keðiligt í Føroyum, tí fiski- vinnan gevur so stórt hall. Tað er eisini so mødsamt at Lands- kassin (her meina tey ivaleyst við tey á landi) skal gjalda so stórt undirskot fyri fiskivinn- una ár um ár. Eg havi ongastaðir í øllum heiminum sæð nakra høvuds- vinnu, sum í orðsins rætta týdningi er høvudsvinna, geva hall, av tí einfaldu orsøk, at hon hvørki teoretiskt ella praktiskt kann geva hall. Alt samfelagið livir og rødrist um høvudsvinn- una, øll fáa vit flottar bilar og sólskinsferðir suðureftir frá høvudsvinnuni, fyri ikki at tala um hús, mat, klæðir, skúlar, sjúkrahús og mangt mangt annað, sum vit nú einaferð eru umgird av. Hetta kemur alt samalt frá høvudsvinnuni. Um høvudsvinnan ikki kláraði sín- ar beinleiðis útreiðslur, so var onki at gjalda vid og so høvdu vit ongar pengar um hendi. Men nú hevur samfelagið og tann einstaki pengar, so høv- uðsvinnan má geva yvirskot. Einfaldari kann hetta neyvan sigast. Eg skal spara tykkum fyri at fara í dýbdina í veru- leika, tað kann onkur av teim- um "lærdu” gera. Er tad bert fiskivinnan, sum gevur hall? Taka vit td. nógv umrødda blokkstuðulin burtur, verður sagt at undirskotið hjá fisku- vinnuni verður uppaftur størri Ein kann spyrja, hvussu hetta hongur saman, at fiskivinnan fær størri undirskot við at blokkstuðulin verður tikin burtur. Fiskimenn okkara fiska ikki blokkstuðul, teir fiska torsk, upsa og kongafisk. Teir selja heldur ikki blokkstuðul, nei, teir selja fisk og fiskurin ferð mín sann eisini luftvegis til útlandi. Hvussu menn hava hugsa sær at pakka blokkstuð- ulin niður í eina flugvarabingju og fáa hann til keyparan má verða ein gáta fyri ikki at tosa um at fáa hann á húkin ella í trolið. Hvussu kann danski blokk- stuðulin so hava árin á úrslitið í fiskiflotanum. Ella er tað bert fiskivinnan sum fær stórri hall við at blokkstuðulin verður tik- in burtur. Far ongin annar í samfelagnum størri hall. Hvat við handilsmonnum, lærarum, advokatum, grannskoðarum, búskaparfréðingum, løgtings- monnum, politistum, prestum, læknum, sjúkrasystrum og annars øll sum fáa sína dagligu løn á landi - fáa tey ikki stórri hall við at blokkstuðulin verður tikin frá teimum? Svarið er legið, tí vanliga fatanin er, at bert fiskivinnan ella høvudsvinnan verður rakt, meðan alt annað virksemi á landi siglir viðari við fullum seglum. Lyklaorðið er raðfesting - prioritering -! Hvar er sambandið ímillum nýtslumynstri á landi og gongdina í okkara høvuds- vinnu? Er svarið ikki einfalt tað at samfelagið hevur lagt so nógvar og tungar byrðar á høv- uðsvinnuna, at hon ikki orkar at gjalda fyri húsarhaldið? Er tað nú ikki soleiðis at øll onnur fyrst skulu hava sítt á tað turra so sum: hús(sektin á hvat tey kostað), bilar, óbroyttar og vaksandi lønir hvgnn mána, 6- broytt tænastustødi v.m.? Løg- tingið gerð fíggjalógir við stór- um rokningum á hvgrjum ári beinleiðis til fiskivinnuna, til at gjalda havnir, vegir, løg- tingsmannalgnir, almenna um- siting og annars alt virksemi á landi og hetta uttan mun til hvussu stødan er hjá okkara útpínda og gamla fiskiflota. Og tá so onkur hissini króna finnur sær veg úr landskassanum aftur til fiskivinnuna verða hesar krónur, sum í sínari tíð komu frá fiskivinnuni, navngivnar av nýggjum og eita nú “Studn- ingur frá tí almenna". Ja, eg meini tað, “Kært barn har mange navne” Ísland ein góð fyrimynd Hermann Oskarsson nevnir Ís- land sum eina fyrimynd. Hetta er gott at hoyra, men so eigur ein eisini at greiða fólki frá muninum í millum búskapin í Íslandi og Føroyum. Tað verð- ur ov rúgvusmikið at taka alt framm her, men ein grund- leggjandi munur, sum stingur teg í eyguni dagin eftir, at tú hevur sett fótin á íslendska jørð, er almenna umsitingin og nýtsla av pengum sum heild. Gert tú tær síðani ómak at lesa teir almennu roknskapirnar gerst munurin eyðsýndur. Orðaskiftið í Altinginum og nýtsla av peningi eru treyta- leyst knytt at gongdini í fiski- vinnuni og útlitunum fyri kom- andi árini. Fíggjarkarmarnir verða lagaðir ár um ár alt eftir, hvussu gongdin er í fiskivinn- uni og tað eru ikki bert fiski- menn og reiðarar, sum merkja niður- ella uppgongdina, nei, tað gera øll, alt samfelagið, eis- Í ítróttarhollini Í Runavík i døgunum 13.-15. november 1998 a mer 50 Kunnu Í kivinnur skattafrítt um mánaðin ella sagt við ødrum orðum hava ein skattafrádrátt uppá dkr. 6.000 um mámaðin Hví ikki byrja við at innføra íslendska systemi við at seta lýnirnar niður við 30-40% og geva ein mánaðarligan skatta- umtóktu ketlarnir ? — eru á goymslu 25 heldur ikki okkara fiskimenn ella reiðarar. Hver er so eftir? Ja, tað kanst tú ímynda tær sjálvur Jørmund Vågadal = Bæði dupultir 2 og einkultir Skulu tygum hava nyggjan ketil, so tosið við okkum og fáið eitt gott tilboð Vit hava serkønt fólk, ið geva eina skjóta og góða tænastu — Alt tilfar til hitaverk og sanitet fæst hjá okkum. MARIA POULSEN & Co | 1 Smyrilsvegur 8 — Tlf. 12000 Hesar fyritøkur verða Eisini fer hetta fram å sølustevnuni: Regin Vågadal Foroya sterkasti maður Lena Andersen og Niclas Johannesen syngja og spæla Áki L. Hansen og Jóhannes Andreasen spæla cornet og klaver Lokala dupultkvartettin syngur | så Mótaframsýning € Matsøla € N.S.l.-tivolie N.S.Í-stuðlar & Tjaldur vid å sølustevnuni: Jallur Jungmann Bókabúðin | Leikabúðin Curri Shop-Inn Fedgar Deild C | El-tænastan Johannesen Opus H.M.-ferdir