hósdagur 10. desember 1998síða 10

Nr. 235 — 10. DESEMBER 1998 tíðindablaðið Lagt til rættis; Eiríkur Lindenskov út at koyra VW Beetle líkist undanmanninum, men hann er ein av teimum tryggastu á marknaðinum Í ár eru liðin 60 ár síðani, at fyrstu royndarbilarnir til Fólkavognin sóðust, og 62 ár eru liðin síðani, at tan fyrsta Typa 1 trillaði út av verksmiðjuni í Wolfsburg. Tað gamla sniðið verður framvegis framleitt í Mex- ico, har eisini VW Beetle fyribils verður gjørdur. VW Beetle er gjørdur til amerikanska marknadin, og Kølararimarnar undir bakrútinum benda á, at motorurin er aftanfyri Í 1969 sótu vit beinleiðis við bensintanganum í fanginum 30 ára gamalur - men tó framvegis sera einfaldur pr Speedometrið í nýggja VW Beetle minni ikki sørt um tað gamla ein beinleiðis fólksins bilur verður hann ikki. Tí forðar prísurin (í Danmark), sum verður Onkur fer helst at velja hendan nýggja fólkavognin fram um VW Golfin, men framleiðslan verður ikki eins stór. Fyribils verða framleiddir 600 VW Beetle um dagin, móti 3.380 Golfum. 320.000 krónur.. Men tað er júst í Golfi- num, at Beetle hevur sín uppruna á sama hátt sum VW Bora, Seat Toledo, Audi A3 og Skoca Octavia. Sambandið við fortíðina verður skapt gjøgnum ung- dómsdreymar úr sekstiáru- num - væl hjálpt av elskað- um smálutum frá góða gamla Fólkavogninum: Vasin á instrumentbretti- num, stropparnir í kabinuni, tað stóra runda speedometr- ið. Har sum motorurin var, er nú eitt lítið vidførisråm, og har bensintankin var, liggur nú ein motorur - til- passaður við skóhorni. Mot- orurin er ein VW 2.0 lítur, 115 hk ella ein 1.9 litur, 90 hk turbodiesel vid beinleid- is innsproyting. Handan rattid hevur tå lætt vid at gloyma, at talan er um ein søguligan bil Framrúturin, sum fyrr stóð sterrættur beint framman fyri nøsina, strekkir seg nú langt fram, so tað kenst næstan sum í einum mini- vani. Men setur tú teg á bak- setrið - ja, so kennir tú teg »heima« aftur Motorgangurin hoyrist ikki longur aftanífrá. Fram- hjólstrekk við antiglíðiskip- anini EPS ger Beetle til ein viðvíkjandi koyrin diamen- tralan mótsetning til tann gamla Fólkavognin, sum í hálku helst vilda venda tann tunga endan frameftir. mún til tann gamla Fólkavognin, so virkar hitatólið, og við tí heilgalvaniseraða karrossa- rínum fylgir 12 ára rust- trygd. „.0g fyri 30 árum síðani Í 1968 testaði Motor topp- modellið VW 1500. Serligu atfinningarnar vóru: Síðu- vindur merkist ógvuliga væl. Ringur at stýra. Yvir- stýringstendensir. Hitaveit- ingin veldst av, hvussu nógvum snúningum tú koyrir við. Instrumentbrett- ið og fremstu hornastólpar eru ikki polstraðir. Startlyk- ilin vandamikla nær høgum knøum. Prisurin var 22.674 krónur, og tann bíligasti 1.2 litur Typa q kostaði 16.740. 14. oktober 1946 vóru teir fyrstu 10.000 Fólkavognar- nir framleiddir. Í desember 1955 tann fyrsta milliónin. Í desember 1961 nummar fimm millión. Í september 1965 nummar 10 millión. 17. februar 1972 nummar 15.007.034, og tá var heimsmetið hjá Ford T tikið. Í juni 1992 rundaður Fólkavognarnir 21 millión - og síðan hava vit ikki talt. Ahsur Haraldsen Ferðsla og ferðmørk Jón Kragesteen Ein bilur er fyrst og fremst eitt flutningstól, og tá ið tú setur teg aftanfyri róðrið í bili tínum, er ætlan tín vanliga, at korna úr einum stað í annað, so skjótt tað nú einaferð ber til, og tað við einari rímiligari kenslu av tryggleika, meðan tú koyrir. Nú ljóðar tað so lætt - tað at koyra bil Men í veruleikanum verður kravt av tær at tú, áðrenn tú fert avstað, tekur stóðu til eina rúgvu av spurningum Fyrst eigur tú at hugsa um, hvussu tú er fyri, ert tú før ella førur fyri at koyra í tí støduni, tú ert í í løtuni? Síðani er tað bilurin, er hann í nóg góðum standi - og hvussu er vegurin, sum koyrast skal eftir, er hann breiður ella er hann smalur - ella er hann asfalteraður? Og hvussu er við ferðsluni, eru nógvir bilar á vegnum? Hvussu er veðrið? Hvussu er sýnið? Fyri at koyra trygt, eigur tú at taka stóðu til allar hesar spurningar og laga koyring tína eftir teimum - og ikki minst at laga ferðina eftir teimum. Í Føroyum og øllum londum rundan um okkum, eru ásett merk fyri, hvussu skjótt bilar kunnu koyra. Í Føroyum hava vit tvey alment galdandi feråmørk, nevniliga 50 km/t í bygdum øki og 80 km/t uttan fyri bygt øki. I bådum førum er galdandi, at hetta er hægst loyvda ferð og legg til merkis: - tað verður ikki kravt av tær, at tú endiliga skalt koyra 50 km/t ella 80 km/t ella har uppi í móti! Tú hevur loyvið at koyra spakuligari og eigur at gera tað, um tað er neyðugt fyri at koyra trygt. Kanningar vísa, at nógvir bilførarar hava eina 6veruliga fatan av førleika sínum og halda seg kunna koyra væl skjótari, enn feråmørkini geva loyvi til. Hesir ilskast inn á feråmørkini og hava hug at bróta tey. Felags fyri hesar bilførarar er, at teir í stóran mun undirmeta vandarnar í ferðsluni og fylgjurnar av teimum Flestu av okkum hava t.d. á ávísum støðum á lands- vegunum upplivað kensluna, at her kundi tú saktans koyrt skjótari enn 80 km/t. Vegurin er breiður og beinur og sýnið er gott til allar síður - og er bilurin nýggjur og stórur við alskyns av-fjarð-ing-um og ljóðdemparum kann tað beinleiðis kennast, sum um tú 'koy rir vid snigla- ferð, hóast tú koyrir 80 km/t. Tú hugsar kanska, at her kundi tú í minsta lagi koyrt 100, áðrenn vandi er á ferð Og hetta er júst kjarnin og hugburðurin aftan fyri tað at seta feråmørk. Tað er nevniliga av størsta tydningi at hava eina breiða margu í millum tað, sum er trygt, og tað sum er vandamikið og tað vildi verið sera ófor-svar- ligt at sett ferðmarkið dy gst upp at tí vandamikla. Tað kann jú so nógv óvæntað henda, seyður kann koma út á vegin, eitt hjól kann punktera, bilar kunnu vera í skeivari síðu, t.d. í sambandi við yvirháling. Og hendir nakað óvæntað, skal vera tíð at bremsa ella at stýra uttan um og tað uttan at koma í vandagkið Allar kanningar vísa, at har ið ferðmarkið verður sett upp, økist vandin fyri álvarsligari vanlukku og serliga teimum, sum krevja mannalív. Okist ferðin, økjast eisini krøvini til bilføraran og tað serliga til reaktiónsevni hansara. Og við øktari ferð, økist bremslongdin Okist ferðin td. vid 10 km/t frå 80 upp í 90 km/t, økist bremsulongdin úr 54m upp í 72m - heilar 18 m- og hetta kann vera spurningur um lív ella deyð. Og stoyturin við hesi - í gásareygum - lítlu ferðhækking økist eisini munandi. Sum dómi um hetta kann nevnast, at stoyturin sum eitt barn gevur, ið vigar 32 kg - við 80 km/t er 2,4 tons. Heldur tú hetta vera nógv, skalt tú hugsa um, at við 90 km/t legst um! eitt tons afturat, so at stoyturin verður um hálvt fjórða tons hjá barninum, sum framvegis vigar 32 kg Hetta eru øgilig tøl og tey verða nevnd fyri at g eina hóming av, hvussu ógvusligar náttúrukreftir fara at virka, tá ið samanstoytur hendir og ferðin er stór Vónandi gevur hetta tær, sum hevur trongd til á spitaran, okkurt at hugsa um Tú hevur skund, sigur tú kanska. Hugsa so um munurin í millum at koyra við 80 ella 90 km/t úr til Havnar er einans fimm og ein hálvur minuttur! osfr 1 Suvum sær at traðka Lisid upp í sendingin >Koyribreytin< i UF 3.desember