hósdagur 8. januar 2004síða 8

Nr. 4 - 8. januar 2004 15 14 Nr. 4 - 8. januar 2004 Fíggjarlóg, sam- gongumøguleikar og politiskar framtíðar- ætlanir vóru nøkur av evnunum, ið vóru tikin upp á kjaki í Læraraskúlahøllini mánakvøldið VALFUNDUR Bartal Nolsøe Poulsen Fleiri enn 400 fólk høvdu leitað sær í Læraraskúla- høllina mánakvøldið til politiskan pallborðsfund. Politisku flokkarnir høvdu leitað sær heilt stóru kan- ónirnar fram, og teir 7 floksformenninir spentu seg út, á hesum fyrsta stóra valfundinum í valstríðnum, at vinna sær og sínum pláss millum teir fremstu aftaná startskotið. Flokkurin 1. L. á Lærara- skúlanum skipaði fyri fundinum, og tey komu sum heild væl frá tí. Finnur Joen-Jacobsen stýrdi kjak- inum við harðari hond, og tað var meira enn einaferð, at ein av formonnunum hevði hug at ilskast eitt sindur yvir, at tíðin rann undan og orðstýrarin breyt teir av. Allar dyrð opnar Fyrsti spurningur, sum kom upp at venda var, hvørt flokkarnir hava gjørt sær nakrar hugsanir um møgu- ligar samgongumøguleikar. Hesin spurningur hevur longu verið fleiri ferðir uppi og vent, síðan Anfinn Kallsberg løgmaður skriv- aði út val fyrst í desember mánaði, bæði í fjølmiðl- unum og millum manna. Bæði Fólkaflokkurin og Sambandsflokkurin søgdu sum áður, at teir vóru opnir fyri øllum møguleikum. Lisbeth L. Petersen nevndi, at Sambandsflokkurin áður hevur havt fínt samstarv við Tjóðveldisflokkin, so eisini har var ein møgu- leiki, hóast hon seinni út á kvøldið vísti aftur, at Sam- bandsflokkurin fór at lata seg draga nakrastaðni aft- aná Tjóðveldisflokkinum. Jóannes Eidesgaard segði, at Javnaðarflokkurin helt tað vera náttúrligt at royna at útbyggja samstarv- ið, sum flokkurin hevur havt við Sambandsflokkin í andstøðuni, men hóast hetta var eitt gott útgangs- støði vísti hann heldur ikki aftur aðrar møguleikar. Høgni Hoydal vildi ikki siga nakað um eina kom- andi samgongu, tí sum hann segði, tað er veljarin, sum eigur avgerðina 20. januar. Jenis av Rana var als ikki sinnaður at fara í samgongu fyri einhvønn prís. Ein samgonga við Miðflokkinum má tora at taka støðu til etisk viður- skifti og spurningar, sum rørast í samfelagnum, segði hann millum annað. Av øll- um floksformonnunum var tað Johan í Kollafirði, sum tóktist hava greiðasta mál. Johan ætlaði sær nevniliga at verða løgmaður í kom- andi landsstýrinum. Fíggjarliga uppgerð Næsta mál á skránni var ætlanin hjá flokkunum komandi árini, og her var mest talan um upplestur úr teimum ymisku valskráun- um. Aðalmálið hjá Tjóð- veldisflokkinum fer at vera at halda fram á sjálvstýris- kós. Høgni Hoydal ávaraði staðiliga ímóti at lata Sam- bandsflokkin tøma lands- kassan. Tjóðveldisflokkur- in fer at streingja á at fáa grundlógina setta í verk, og at fáa yvirtikið tey mál, sum arbeitt hevur verið við hetta samgonguskeiðið. Miðflokkurin helt tað harafturímóti vera umráð- andi at verja Føroyar sum serstaka tjóð, og fer at ar- beiða fyri føroyskum sjálv- stýri eftir einum leisti, ið hóskar føroyingum, og ikki byggir á romantiskar ynski- dreymar frá fyrrverandi føroyingum í útlegd. Jenis av Rana tóktist at hava hug til at leggja sjógv ímillum seg og Tjóðveldisflokkin, við at krejva eina meira hóvliga sjálvstýriskós. Miðflokkurin hevur eisini ofta havt røddir frammi um at fáa eina búskaparliga uppgerð við danir, og henda boðskap endurtók Jenis av Rana mánakvøld- ið. Trupul fíggjarlóg Finnur Joen-Jacobsen vildi eisini hava formenninar at siga sær, hvussu teir ætlaðu at fáa fíggjarlógina fyri 2004 at hanga saman. Fíggjarlógin hjá verandi landsstýri fór fyri bakka, tá ið valið varð útskrivað, og fleiri andstøðupolitikkarar VOX POP Ingrid/Solby Myndir: Jens Kristian Kári Árting, bókhandlari Fert tú á val? – Ja, tí eg haldi, at tað hevur týdning at siga sína meining Hvat skal komandi samgonga leggja størstan dent á í val- skeiðnum? – Loysingina Velur tú persón ella flokk? – Flokk Osbjørg Niclasen, reingerðingskona: Fert tú á val? – Ja, tað fari eg. Eg havi altíð verið á val, tað er nakað, sum man er noyddur til. Hvat skal komandi samgonga leggja størsta dent á í valskeiðinum? – Eg haldi, at nýggja samgongan skal arbeiða fyri at varðveita sambandið við Danmark og ríkisfelagsskapin. Velur tú flokk ella persón? – Eg velji altíð persón. Og mín krossur fer til lista B. Vagn Erik Michelsen: Fert tú á val? – Ja, sjálvandi fari eg á val. Tað er ein samfelagsslig skylda hjá okkum borgar- um. Hvat skal komandi samgongan leggja størsta dent á í valskeiðinum? – Eg skal siga tær tað, at tá ein er komin upp í árini, fær ein eina aðra sjón á lívið. Og tað týdningarmesta hjá eini komandi sam- gongu er at ansa betur eftir pengunum. Velur tú flokk ella persón? – Eg velji flokk, og tað er Sambands- flokkurin. Jan Fossaberg, løgreglumaður: Fert tú á val? – Ja. Um ein vil hava eina ávirkan á samfelagið, so fer man á val. Tað ber ikki til at sita og brúka munn aftaná, um ein ikki hevur verið á val. Hvat skal komandi samgonga leggja størstan dent á í val- skeiðnum? – Hon skal ikki loysa. Almenni sekt- orurin er alt ov stór- ur, og har skal mink- ast við viti og skili. Vinnan skal virka, tí tað er jú hon, sum rindar alt annað. Velur tú persón ella flokk? – Eg veit, hvønn flokk eg skal seta krossin við. Persón havi eg ikki tikið endaliga støðu til enn Marjun Nielsen, skrivstovukvinna: Fert tú á val? Ja, eg fari. Tí tað er ein skylda hjá mær, sum búgvi í hesum landinum. Hvat skal komandi samgonga leggja størsta dent á í valskeiðinum? – Tað týdningar- mesta er at leggja dent á ein skatta- lætta. Tað eru so mong, sum líða undir høga skattin- um, so tað hevur alstóran týdning. Velur tú flokk ella persón? – Eg velji altíð persón. Í ár eri eg tó í einari støðu, sum ger, at eg fari at velja ein annan flokk, har ein per- sónur stillar upp, og tí verður tað ikki tann sami flokkurin, sum eg vanliga havi valt. Hildibjørg Jensen, flakakvinna Fert tú á val? – Ja. Tað er ein grund til, at man fer á val, og tað er tí at man hopar, at sam- felagið verður betri Hvat skal komandi samgonga leggja størstan dent á í valskeiðnum? – Vanliga fólkið og tey eldru Velur tú persón ella flokk? – Tað er flokkur hava víst á, at tað fer at vera trupult, fyri ikki at siga ógjørligt at fáa endarnar at røkka saman í ár. Anfinn Kallsberg vísti á, at fíggjar- lógin, sum fór fyri bakkað, hevði javnvigað, treytað av teimum lógarbroytingum og sparingum, ið fylgdu við henni. Hann var samdur í, at um sparingarnar ikki verða gjøgnumførdar fer fíggjarlógin í ár at geva eitt hall. Jóannes Eidesgaard í Javnaðarflokkinum helt, at tað undir øllum umstøðum verður ringt hjá komandi samgongu at fáa eina fíggj- arlóg eftir egnum høvdi í 2004. Fyrst skal tingið mannast, síðani samgongu- samráðingar, og so kann farast undir at arbeiða við einari fíggjarlóg fyri í ár, og hetta er ikki løtuverk. Tískil verður tað ikki fyrr enn í 2005 at komandi samgong- an fær møguleika fyri at gera eina fíggjarlóg við røttu raðfestingunum. Hann segði eisini, at vallyftini hjá Javnaðarflokkinum ikki eru av teimum dýrastu. 16 milliónir krónur kostar valskráin hjá flokkinum, og hetta er bert 2/3 av ferða- útreiðslunum hjá tí al- menna í 2003. Høgni Hoydal tók undir við, at arbeiði at gera løg- tingsfíggjarlóg var ovur- stórt, serliga í góðum tíð- um, tá ið tað gerst truplari at stýra búskapinum, og tá ið trýstið á kassan er stórt. Hann helt ikki, at tað fer at vera so trupult at gera eina fíggjarlóg, treytað av at samgongan hevur dirvið til at fremja sparingar. Johan í Kollafirði segði sum vera man, at hann hevði ikki nakað boð uppá fíggjarlóg; hann hevur nóg stórar trupulleikar at fáa sína egnu fíggjarstøðu at hanga saman, so tað fer hann at lata menn, sum hava skil fyri tílíkum taka sær av. Loynilig vallyftir Rættiligur stuttleiki kom burturúr, tá ið Lisbeth L. Petersen royndi at greiða frá ætlaða skattareformin- um hjá Sambandsflokkin- um. Hon kundi ikki siga serliga nógv um hann, av tí at alt er ikki fingið uppá pláss enn, men Sambands- flokkurin skuldi nokk fara at vísa veljarunum aftaná valið, hvussu teir ætla at umskipa skattaskipanina. Høgni Hoydal segði seg ikki skilja, hvussu Sam- bandsflokkurin kann fara í eitt valstríð við loyndum lyftum, og fleiri við honum gleddu seg til 21. januar, tá ið sambandsloysnin eftir øllum at døma verður avdúkað. Sambandsflokk- urin hevur í valstríðnum tosað um at lækka skattin av eyka arbeiði við 20 %. Tá ið tosið seinni kom inn á eldraøkið, og Sam- bandsflokkurin vildi hava at vita, hvar tey 120 røkt- arheimsplássini eru, sum Tjóðveldisflokkurin erpar sær av at hava bygt, var svarið hjá Høgna Hoydal einfalt: »Tad er loyniligt«. Tað kom tó fram, at plássini øll ikki eru gjørd, men standa í gerð. Livligur fundur Tíðin gekk skjótt í Lærara- skúlahøllini mánakvøldið, og aftaná at floksformenn- inir høvdu kjakast eina løtu um vinnulívspolitikk var tíðin komin til tað síðsta evni á fundinum, framtíðar- ætlanir á sjálvstýrisleið. Fólkaflokkurin tosaði um eina kós, sum minnir um hana, Tvøroyrarskjalið stakk út í kortið, við at yvirtaka øll mál, sum ikki beinleiðis eru knýtt at suverenitetinum. Sam- bandsflokkurin helt, at sjálvstýrismálið skal skrott- ast, og tað kom ikki óvart á nakran. Javnaðarflokkurin vil fáa skútuna upp á rætt- kjøl og sóknast eftir einari kós á miðjuni, og tað fegn- aðist Kári P. Højgaard um. – Nú treingist á miðjuni, helt hann fyri. Høgni Hoy- dal var rættiliga firtin yvir ikki at fáa meira enn 40 sekund til at greiða frá sín- um hjartamáli, so hann brúkti stóran part av sínari tíð at biðja um meira tíð. Góða undirtøkan, sum fundurin fekk, hevði við sær, at tað var rættiliga trupult at fáa eitt ordiligt kjak millum áhoyrarar og politikkarar. Nakrir spurn- ingar komu úr salinum, men av tí at tíðin var knøpp vóru ikki stundir til nógv annað enn framløgurnar hjá formonnunum. Hóast hetta var fundurin lívligur, og fólk tyktust at vera væl nøgd aftaná fundin. Velj- arakanning, sum varð gjørd áðrenn og aftaná fundin vísti, at tað var Tjóðveldis- flokkurin, sum hevði verið raskastur at fáa fólk á fund. Haraftrat sást, at flest øll, ið vóru møtt, vóru støðuføst í sínari politisku hugsan, tí fundurin flutti ikki serliga nógvar atkvøður sambært kanningini. Politisku risarnir møttust á fyrsta sinni í valstríðnum Fólk á gøtuni Vit hava verið úti og lodda dýpið í sambandi við vali Kjakið nam við nógv stórmál, og mangan var lívligt í høllini á Læraraskúlanum Læraraskúla- høllin var meira enn fullsett til valfund mánakvøldið Samgongu- møguleikar vóru eisini á skránni C M Y K 14