leygardagur 9. januar 1999síða 16

Q tíðindablaðið) | Nr. 5 - 9. JANUAR 1998 = a ÞAR ar á før - Eg havi ongantíð lisið javnsteðulógina og veit tiskil í grundini ikki, hvat hon ásetir. verða gjørdur á kvinnu og manni, men mær dámar ikki, at kvinnur og menn verða s Turið Kjølbro Hon himprast ikki við at við- ganga, at hon hevur ikki verið til skips. at hon ikki veit so nógv um streymviðurskifti og hvussu fisk- urin hilnast á ymsu bankunum. Treyðugt so er henni víst stórt álit, hon hevur verið við til at bygt upp føroysku fiskasøluna í Fraklandi og i dag er hon ein av selustjóru- num å flakavirkinum K6sini i Klaksvik. Jóhanna Vang er 28 ára gomul. fødd og uppvaksin i Havn, byr i Klaksvík. er ógift, men hevur drong. sum er sjómaður. Hon er útbúgvin sum útflytari á Den Danske Eksport Skole í Herning í Danmark, og síðani 1. apríl í fjør hevur hon arbeitt sum sølustj6ri, har hon serliga hevur ábyrgdina av frystum fiski. - Tá ið tað stóð mær í boði at fáa arbeiði á Kósini gjørdi eg av at flyta heim aftur til Foroya, og tað eri eg sera glað fyri, bæði út frå einum persónligum og yrkis- ligum sjónarhorni, sigur Jóhanna Vang. Longu sum heilt ung gjørdi Jóhanna Vang av við seg sjálva. at hon vildi royna at arbeiða innan handilsverðina á altjóðastigi Carin/ - Tað er í mínum hugaheimi eitt nú vanligur handilsskapur, har menniskja, mentunar- og mál- kunnleiki eru ein týðandi partur. Alt sum eg havi tikist við síðani tå hevur verið gjørt við tí í huga. Til dømis havi eg tikið HH, gingið á Eksportskúla umframt at eg havi ferðast nógv og havi búð í Belgiu, Sveits og Spaniu. Í hálvt fjórða ár havi eg búð í París og Boulogne- sur-Mer, har eg havi starvast fyri Føroya Fiskasølu, og saman við tveimum fransmonnum verið við til at bygt tað sum í dag eitur Faroe France S.A. upp. Sjálvsagt gangi eg inn fyri, at kynsmunur ikki skal ett upp ímóti hver ødrum. Mynd: Jens Kr. Vang. Kvinnur halda seg ikki framat A Kósini í Klaksvík eru tvær søludeildir, onnur fyri saltfisk og hin fyri frystan fisk. Umleið 170 fólk arbeiða á flakavirkinum og umleið 60% av framleiðsluni er frystur fiskur. Søludeildirnar geva ábendingar um. hvat er møguligt at selja og frá tí arbeiðir innkeyp- arin, fiskur kemur inn og so fer framleiðslan í gongd. Á tann hátt stýra sølustjørarnir innkeypi og gera av, hvor framleiðsla verður sett í gongd. Ikki nógvar kvinnur eru í líkn- andi størvum í Føroyum, um nøk- ur so eru tær ikki nógvar. men Jóhanna Vang, sølustjøri i Á Spurn Nr. 5 - 9. JANUAR 1998 ósini í Klaksvík: i tíðindablaðfð) : (arin/ Ingurin er ikki um kyn, men um kunnleika Vit mugu síggja Ikki tosa um, at m kvinnur síggja oft: nogva tíð og orku hogt. sigur Jóhann Viðsongdar í sínun Jol X } t kt i vur verið yk Q non VI t Ms ikki. Spurn UM KYN, Men um kunt IKA, HK) ter jur át arberðinum við eru mannfólk og ein kvinn tað veri seg á skrivstovuni. í sol og í innkeypi, rávoruni. fran leiðsluni, avskipingini og innan eftirlitinum. - Tað er stór kapping um at fáa leidarastørv bæði hjá kvinnum og monnum. Nógvar kvinnur hava bæði vinnulívsroyndir og tann teoretiska førleikan, men tað er ein sannroynd, at tær halda seg ikki framat í sama mun sum menn. Og tað kunnu bert kvinnur- nar sjálvar broyta. Av tí sama eru ikki so nógvar kvinnur, ið hava royndir at vísa til sum leiðarar, tá ið tær søkja starv, og tí eru kvinn- ur ofta í eini verri stóðu enn menninir, ið søkja. Kvinnulyndið er ødrvisi - Eitt sum er rættiliga vanligt í Føroyum er hetta, at „einaferð stjóri altíð stjóri“. Soleiðis er tá ið vit eru eitt lítið samfelag. Nógv dómi eru um, at stjórar fara úr einum stjórastarvi í eitt annað. Tí tekur tað longri tíð at síggja veru % - ” & nur verður gjørdur á kynunum. Kvinnulyndið er ødrvis virði í ødrum viðurskiftum enn menn, og tað at vera leiðari og brúka ONNI yguni, at ikki allar Kvinnur hava ambisjónir um at verða leiðarar. Tá kunnu vit i enn mannfólkalyndið. Y starvinum, seta tær upp ímóti øðrum, sum tær kanska raðfesta hægri ella líka $10 niðum inn |} | | ið ), KVI 5 in I t pp í Múr iska raðfesta I sæð meðan í e havi Klaksvík, at stórur munur : sjonunum hjá konufólki í Í í Klaksvík. Problema- UKK ) rundan um tað, at kvinnur IKA ppa framat er í Havn. Hev- ur na stóra akademiska út- Dúgving og stórar ambisjónir eru lít ir møguleikar at gera seg gald- and; uttan fyri Havnina. Og tí eru tey tlestu fólkini, eisini konufólk- im, sið hægri útbúgvingum í 140 er tíðar- og orkukrevjandi at vera leiðari. tg geri mítt arbeiði, men hugsi ikki so nógv um, um hvussu nógvar tímar eg havi arbeitt. Hvussu tað verður, tá ið eg fái born. veit eg ikki. Tað fer tíðin at Vísa. Eg kann ímynda mær, at tað verður væl ødrvisi, men tað er ein Spurningur, um hvussu ein rað- testir, sigur Jóhanna Vang Ikki brúkast sum undanforsl. S in. KOSTI eldur ik ell í i vin. M 1 ið CI } { KU D men og I Kann at (U Cl kvinna ikki brúkast sum nøku! undanførsla fyri ikki at sleppa framat. Vit kunnu til tíðir lesa um kvinnur. sum kenna seg vrakaða! ella eru vrakaðar av tí at tær eru kvinnur. Hetta havi eg aldri upp- livað sjálv . - Annað er, at tað er so ymiskt, hvussu fólk raðfesta ella hvussu lívið hjá hvørjum einstøkum er lagað. Her hugsi eg um, at karri- erumøguleikarnar á landi hjá bæði monnum og kvinnum minka longri ein fer frå høvudsstadnum. Eg skilji fullvæl kvinnur vid børn- um, sum hava sjómann. at tær ikki raðfesta tað sum tað hægsta at fáa eina akademiska útbúgving ella eitt starv, ið krevur nógva tíð. Tær høvdu ikki komið langt við. at kravt sín rætt. Tá ið vit spyrja Jóhonnu Vang um, hverjar forðingar annars hon sær fyri javnstødu og hverjar meiningar hon hevur um hetta hugtakið, sigur hon. 5 av m ð: hu 5 t irbe I nun barnsburðarer ir, har € wbeiðsgevari verður við sviðusoð. tá ið kvinnur verða við barn. er einasta loysnin. Tá ið kvinnan fer í barnsburðarfarloyvi missur arbeiðsgevarin tær royndir- nar og vitanina viðkomandi hevur og so skal hann seta ein avloysara inn í alt. Tað er ikki so slætt og høgligt. Fordémar Sum sølustjøri á einum flakavirki, har mest sum øll leidslan er mannfólk, hevur Jóhanna Vang ikki merkt stórvegis til fordómar mótvegis sær sum kvinnu. - Tað hevði verið ein fyrimunur um eg hevði verið til skips, kent streymviðurskifti og annars havt hylling á øllum, ið hevur við fisk at gera. Her eri eitt sindur ødrvisi fyri, tí hesar royndirnar og hetta innlitið havi eg íkki. Men eg latið meg ikki dvína fyri tað, annars hevði eg ikki bjóðað meg fram í hesum starvinum. At eg havi mett fordómum hesum viðvíkjandi er kvinnur, ið tala fyri javnstødu ofta hava lyndi til at gerast í so IKKI í eg nn mer € i havi I anna. Onkur iri I 4 kanska tikið va R e stødunun SUT Q eið á | er heilt f1 I un Der 1 - uroinum hrá hit tilvitað, eg geri tað rætt - Fyri meg er tað ein týðandi lutur at vera virkin á arbeiðs- marknaðinum, men mín samleiki er meiri enn mítt arbeiði. Sum oll onnur eri eg sett saman av ym- iskum vidurskiftum, tey mest týðandi fyri meg eru trúarlív, familja, vinir, kunnleiki, ítriv og áhugamál annars. Eini kvinnu nýtist ikki at vera virkin á ar- beiðsmarknaðinum fyri at styrkja m eg meti er sjálvsálitið. ti tað eru nógv onnur viðurskifti, ið hava tydning, men hjá mær hevur tað kortini verið ein sjålvsagdur lutur, sigur Jó hanna Vang Javnvåg Hetta litla åri ITKað sum 3 Jóhanna Van P nevur stórvegis tankar fram kvinnulig eyðkenr 2 royni at gera mitt so gott sum gjørliet. Eg eri su eg eri og hugsi als ikki un tað er kvinnuligt ella ikki. Held hugsi eg um. um tað er rætt t 19 hi Sjálv seti eg I wrbeiði frame la tíðina sjålv: 10 I NUL k Og manntolk DE 17 erða I o s } væl ) r, lað verð ST K Johanna Van ogong n i k ÞÓ svær I 1 nurør K KJ TON m tvirh vøstað o Ikk n urstii it D. 31 e ð in IKK um K neg á > -— Þ tili I1ØTS nav in á nøp g ir } i ' roi lik sal K i I hald 3 sKå IvI h II e Vang kvint ið VI tað Í VD St SO Í S 3 un t IOSN: Lt ] | V I 0 n |} konuf KANN ið : at tæ S | 9 ind 5 SIK in kvint hesar karnar og ju I tær 8 ir Ongur ak: væl stød inum og im Vert nen máti rðu borið virkar ág: ment g havi ongantíð lis stødulogina og veit tíski! í grund ini Ikki, hvat hon ásetir. Mæi dámar ikki. at kvinnur og menn verða sett upp ímóti hver øðrum Eg veit. at kvinnur og menn ar- beiða væl saman. Javnstøda er eini rættindi og ein sjálvfylgja fyri bæði kynini, sigur Jóhanna Vang at enda í viðtali. heilsustýrinum. Prát við kvinnur í leiðandi stórvum Hetta er fjórða samrødan í greinargð, har vit tosa við kvinnur í leiðandi størvum um javnstødu, um hvussu ein sameinar arbeiði og familjuliv, karrierumøguleikar og fordómar ímóti kvinnum á arbeiðsmarknaðinum. Næsta samrødan verður í blaðnum komandi leygardag við Mariu á Dul, starvsfólkaleiðara í Almanna- og