mikudagur 5. januar 2011síða 2

Mikudagur 5. januar 2011 · Nr. 2 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Nú skulu tey, sum ikki vilja rinda kring­varps­gjaldið, prógv­a, at tey onki tól hava har tað ber til at lurta eftir ella hyggja at Kring­varpinum í. Sostatt er kring­varps­ gjald­ið nú ein skattur, sum øll verða kravd at gjalda, held­ur Sjúrð­ur Skaale, løg­tings­mað­ ur fyri Tjóðveldi. Hann sipar til, at nú á døg­ um er helst onki húski, sum ikki hev­ur eitt radiotól ella alnet. Hann heldur tí, at hetta gjald­ið skal kallast ein skatt­ ur. - Alt annað er óreiðiligt, sig­ur hann. Tí hevur hann nú reist spurn­ing­in um kring­varps­ gjald­ið í Løg­tinginum, har hann hev­ur spurt Helenu Dam á Neystabø, sum umsit­ ur Kring­varpið, nakrar spurn­ing­ar. Hann vil hava at vita, um lands­stýr­is­kvinn­an vil við­ur­ kenna, ­at kring­varps­gjald­ið í roynd og veru er ein skatt­ur sum øll verða kravd at rinda, og hann vil eisini hava at vita, um hon heldur, at tað er sosial rættvíst at krevja gjald­ið inn sum eitt brúk­ar­ a­gjald.­ Løg­tingsmaðurin vil eisini hava at vita frá Helenu Dam á Neyst­abø, um hon heldur, at tað er í samsvari við góð­ an lóg­gáv­u­sið at nøkur rinda fult gjald, samstundis sum onnur bara rinda ein brot­ part. Lands­stýr­is­kvinn­an skal eis­ini svara, um hon sær nakr­an trup­ul­leika í, at løg­frøð­i­liga eind­in, sum skal rinda kring­varps­gjald, er húski, og at tað sostatt í summ­um før­um er eitt fólk ein­s­a­malt, sum skal bera alt gjald­ið, men at tað í øðrum húskj­um eru fleiri um at býta gjald­ið sínamillum. Tað eru sera áhugaverdir spurn­ing­ ar, sum Sjúrð­ur Skaale set­ir Hel­enu Dam á Neyst­a­bø, lands­stýr­is­kvinnu í ment­a­mál­i­num í sam­bandi við kring­varps­gjald­ið – nú hann spyr, um tal­an í ver­u­leik­a­num ikki er um ein kring­varps­skatt. Sjálvandi skulu vit hava eitt al­ ment kring­varp, sum skal liva upp til tær treytir, sum verða settar í einum pub­lic service sáttmála, sum sjálvsagt eig­ur at verða nógv ambitiøsari, enn ver­andi sáttmáli. Men vit fara at halda fram við at end­urtaka, at tað er so hamrandi ó­rætt­víst, at Kringvarp Føroya, við stuð­uli frá ment­a­mál­a­ráð­harr­a­num, skal vera í beinharðari kapp­ing við okkum privatu miðlar um lýs­ing­ ar­peng­ar. Hetta hevði ikki ging­ið í nøkr­um øðrum landi við skip­að­um kapp­ingarviðurskiftum. Ein út­varpsstøð sum Rás2 hev­ur ong­an kjans at kapp­ast við tunga al­menna Kring­varpið, sum við 80 al­menn­u­m mill­i­ón­um í rygg­in­um, kann dustsúgva allan lýs­ing­ar­ markn­aðin. Tað er ógjørligt. Prís­út­ rokn­ing­ar­grund­ar­lag­ið hjá Kring­ varp­i­num kann als ikki rokn­ast út, tí eing­in kann áseta eitt slíkt virði í ein­um skatt­a­fíggj­að­um stovni. Tað dug­ir ein og hvør at síggja, sum bara hev­ur eitt lítið sindur av innliti í tað at dríva vinnu. Tað einasta rætta er at vent verð­ ur aftur til semjuna, sum ment­an­ ar­nevnd­in hjá Løg­ting­i­num gjørdi , um at lýs­ing­ar­nar í Kring­varp­i­num skulu burtur. Hesa semju hevur Hel­ena Dam á Neyst­abø bara ign­ or­erað. Einki er meira nátúrligt, enn at Kring­varpið verður fíggjað yvir skatt­in. Tað sigur seg sjálvt. Um tað verð­ur bein­leið­is á fíggj­arl­óg­ini sum allir aðr­ir al­mennir stovn­ar, ella tað verð­ur við einum serligum skatti, sum Sjúrð­ur Skaale skjýt­ur upp, tað kunnu pol­i­tik­ar­ar­nir so sleppa at keglast um. Fyri eksistensin hjá privatu miðl­ u­num hev­ur tað alt at siga, at Kring­ varp­ið fær rím­u­lig kor at virka und­ ir, so stovn­ur­in – við væl­signiilsi frá landsstýriskvinnuni í ment­amál­um – ikki kvalir hinar miðl­ar­nar í Før­oy­ um, tí tá er lítið vunnið. Men tað er tað, sum er við at henda. Kring­varp Før­oya skal ikki vera ein kapp­ing­ar­neyti hjá øðr­ um miðl­um. Kring­varp­ið eig­ur at vera tann stolta fyrimyndin. Men politiska drálið hjá Helenu Dam á Neystabø ger stovnin til ein kommersiellan kynsvilling, sum ikki fær ta barlast, sum ein slíkur mentanarberi hevur uppiborið. Latið so privatu miðlarnar fáa frið at skapa sítt egna fíggjarliga grundarlag, sum bara byggir á handilsligt virksemi – og tað vita vit av royndum, at tað skal ikki blandast saman við politiskum áhugamálum, tá tað gongur bara galið. Tað er ómentað, at Helena ger Kringvarpið kommersielt Fríggjakvøldið klokkan 20 fer Anna Faroe aftur at hava konsert í Løkshøll í Run­avík. Áhoyrarar kunnu vænta sær eina stóra og spennandi tón­l­eik­a­upp­living, har Anna bæði syng­ur sangir av fløgu síni, Be­cause I want to, og onn­ur góð løg. Tónleikararnir, sum spæla saman við henni, eru: Hjalti Joensen: Guitar Høgni Klakkstein: Trummur Eyðun Johannesen: Bass Gunnar Guttesen: Keys Kristina Bærendsen: Kór Aftrat teimum fer kórið Vox eisini at luttaka, og sum prikkurin yvir i'num kemur Jens Marni Hansen, Planet Award vinnari, á vitjan og syngur saman við Annu. Jens Marni vitjar Annu drál køvir privatar miðlar Føroya Rættur hevur dømt ein pápa fyri at sláa dóttur sína við knýttum neva fleiri ferðir. Men pápin skal ikki inn at sita, tí hann fekk ein treytaðan dóm á tvey ár. Tað var eitt leygarkvøld í februar í fjør, at pápin gav dóttrini nevan framman á fleiri ferðir. Pápin segði seg einki minnast til hendingina, men rætturin ivaðist ikki í, at hann var sekur og tí varð hann dømdur. Útvarpið veit at siga, at upplýsingar, sum rætturin fekk um viðurskiftini millum faðir og dóttir gjørdu, at eingin revsing varð ásett, og tí fekk maðurin ein treytaðan dóm í tvey ár. Tað merkir, at pápin ikki skal inn at sita, um hann einki revsivert ger tey bæði næstu árini. Gav dóttrini nevan fleiri ferðir Finna røttu loysn­ ina í felag Gunvá við Keldu kjak á síðu 17 Nýg­g­j­ á­rsheilsan frá ÍSF Petur Elias Petersen kjak á síðu 16 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Ivast í um kringvarps­ gjaldið er lógligt