mánadagur 7. februar 2011síða 2

Mánadagur 7. februar 2011 · Nr. 16 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo »Tá krakkaveldið verð­ur tik­ið fram um borg­ar­an«. So­leið­is skriv­aði Thom­as Ar­a­bo, fyrr­ ver­andi strand­ferðsl­u­stjóri og løgtings- og lands­stýr­i­s­ mað­ur fyri Javnaðarflokkin í eini sera atfinningarsamari grein um Fíggjarmálaráðið. Hesa grein hevur lands­ stýr­is­mað­urin í fíggj­ar­mál­ um, Jó­ann­es Eid­es­gaard, tik­ ið at sær, og tí fær Thom­as Ar­a­bo nú eina breið­síðu frá floksfelagnum. Orr­ust­an byrj­aði við rust­að­a botn­i­ num á Rit­uni, men end­ar við um­sit­ing av ALS og Sam­ halds­fasta. Í komm­u­n­u­mál­u­num síggja vit eisini fólka­floks­ fel­ag­ar í líkn­andi stríði. Kanska eru floksmørkini far­in at kámast, ella man tað vera nýggi trendurin, at floks­fel­ag­ar skulu vera ó­samdir fyri at tekkjast velj­ ar­u­num? Tað er einki minni enn eitt fólk­a­krav, at okkara fólkavaldu pol­it­ik­ar­ar á tingi nú fáa enda á áralanga komm­ un­u­stríð­num. Løg­ting­ið má taka støðu til, hvussu nógvar komm­un­ur skulu vera í hesum land­i­num. Vit plaga at siga, at Føroyar eru ikki meira enn ein hampulig gøta í Keyp­mann­a­havn. Tann myndin er slit­in og yv­ir­driv­in. Men bera vit kort­ini saman føroysk viðurskifti við donsk, so skuldu vit bara havt eina komm­unu í Føroyum. Tað hevði kanska verið ríkiligt, men valla er tað hugsandi. Um vikuskiftið frætti­st, at semja nú er um at skipa land­ið í níggju komm­un­ur. Men tíðindini vóru ikki gomul á Portalinum, fyrr enn Fólk­a­ flokk­ur­in kom við sínum kravi um fólka­atkvøðu. Hjá onkrum hevur tað verið ein treyt, at um eldr­a­øk­ið skal flyt­ast út til komm­un­ur­nar at um­sita, so skal tal­an vera um fáar og sterkar komm­ u­n­u­eind­ir. Og tað er eitt skilligt krav. Eyðsæð er, at um allar komm­unur skulu hava fólka­at­kvøðu um málið, so endar alt í hurl­i­vasa. Tí vilja nakrar fáar smá­ar komm­unur ikki spæla við, so er spæl­ið spilt, og er tað rímuligt, at nøk­ur fá fólk í smáum kommunum skulu sleppa at gera av eina slíka komm­u­n­u­umskipan? Tórshavnar Kommuna hevur sein­astu árini – og eftir at farið varð at tosa um komm­un­u­re­form mið­ skeið­is í ní­ti­ár­u­num – lagt saman við fimm smærri kommunum. Tað er alt gjørt uttan fólka­atkvøðu í Tórs­havn­ar kommunu, og tað er valla nakar, sum hevur ilt av tí. Men vit kunnu taka undir við Hans Paula Strøm, tá hann á Port­a­l­ inum segði, at skulu kommunurnar leggj­ast saman og fáa fleiri málsøki at um­sita, so skal tað gerast ordi­ligt, tí annars skal tað als ikki ger­ast. Og tað sigur seg sjálvt, at komm­u­ n­u­eind­ir­nar skulu vera stórar. Tær verða ikki eins stórar og Tórshavnar komm­una, men helst átti eingin at verið minni enn eitt nú Klaksvíkar ella Run­a­víkar kommuna. Tað er eisini rætt, at vit mugu hava onkran form fyri út­javn­ing, um fíggjarliga tung øki verða løgd út til kommunurnar. Her eigur at verða hugt eftir skatt­a­skip­a­ n­ini,­ sum ikki er eins rættvís fyri kommu­n­ u­skatt­in, sum l a n d s ­s k a t t ­ in. Með­an øll gjalda tað sama í komm­un­u­ skatti, so fær landið meira í skatti frá teim­um, sum vinna mest. Tann á­góð­an áttu komm­un­ur­nar á ein ella ann­an hátt at fingið á­góð­an av eisini. Vit kunnu so bara vóna, at sam­g­ongan - og andstøðan - nú fáa tikið seg saman og víst, at tey kunnu taka avgerðir. Og tað skal vera ein av­gerð, sum ikki verður tveitt út til borg­ar­ar­nar at taka fyri tingfólk, sum ikki tora sjálvi. Hetta er tann einfalda skyldan, sum løg­tings­fólk hava: At taka stór­ar av­gerðir! Ein kommuna í Føroyum hevði verið nóg mikið Óli Mikkelsen, lækni, er far­in at troyttast av lokal­ patri­o­t­um í Klaksvík, sum tosa um »hosp­i­tal­ið í Havn«. Í grein í blað­num í dag vís­ ir hann á søgu­na hjá ymsu »hosp­i­tal­u­num« í Havn, og at ikki fyrr enn Lands­ sjúkr­a­hús­ið varð bygt lið­ ugt, varð farið at tosa um ser­deild­ir, sum skuldu vera á meg­in­sjúkr­a­húsi­num, sum Lands­sjúkr­a­hús­ið var vorð­ið. Tí var navnið broytt frá Dr. Al­ex­a­n­dr­ines ­Hos­p­ i­tal til »Lands­ sjúkrahúsið«. Óli Mikk­el­ sen sig­ur so­leið­ is: Ein ógvuslig hótt­an er, at vit eru við at missa støði sum part­ur av út­búgv­ ing av lækn­um. Fylgja vit ætlanini hjá heils­u­mál­a­ráð­harr­a­num at spjaða ser­deild­ir­nar, fær sjúkr­a­hús­verk­ið og har­við alt heilsu­verk­ið afturstig. Nú skulu vit hava trý sjúkr­a­hús á trim­um matr­ ikl­um. Hví skal hetta setast so hvast upp nú? Vit eiga at fáa at vita, hvat ligg­ur aft­an­fyri. Greinin kann lesast á síðu 30 Havnar- ella Lands­sjúkrahúsið Mugu tora at taka avgerðir Seinastu tríggjar mánaðirnar í fjør var vaktarskipið, Tjaldr­ ið var Tjaldrið bara í sjónum í 19 dagar til fiskiveiðieftirlit und­ir Føroyum. Tað sigur Jacob Vest­er­ gaard, landsstýrismaður. Hann sigur eisini, at í sama tíðarskeiði loysti Brimil bara fimm ferður frá bryggju í sam­bandi við sleip og annað líknandi og hann var sostatt ong­antíð á eftirlitsferð undir Før­oyum. Kári P. Højgaard, ting­mað­ ur hevur fregnast eftir um okk­ara fiskiveiðieftirlit er á nøktandi støði. Sjálvt um annað skipið liggur við bryggju, er tað al­ tíð tókt, skuldi brúk verðið fyri tí til leiting og bjarging. Nógvir tinglimir halda, at hetta er langt undir alt lág­ mark og teir undraðust á, at ætlanin er at byggja nýtt hav­rann­sókn­ar­skip, tá ið vit ikki hava ráð at hava vakt­ar­ skip­ini siglandi. - Upplýsingarnir frá lands­ stýr­is­man­ninum avdúka, at vit hava rætt og slætt onki eftirlit úti á grunnunum, sig­ ur Kári P. Højgaard. Heini O. Heinesen spurdi um vit vóru aftur í somu støðu í dag, sum í kreppuni í ní­ti­ár­u­num, tá ið veiðitjóvar ikki máttu takast, tí tað var synd. Sjálvur heldur landsstýr­ is­mað­ur­in, at vit hava tað eft­ir­lit, Løgtingið er sinnað at gjalda fyri. Men annars er eftirlit á land­ið, har avreiðingar verða kann­aðar og somuleiðis verð­ ur fylgt við skipum umvegis fylg­i­svein. Hann helt, at situr Heini O. Hein­esen við upplýsingum um, at okkurt er, sum ikki tol­ir dags­ins ljós, skal hann koma fram við teimum í­stað­ in fyri at illgita, tí so verða til­tøk sett í verk. Hann viðgongur, at eft­ir­ lit­ið er avmarkað, tí játtanin røkkur ikki til, men hann held­ur, at tað kortini er for­ svar­ligt. - Hinvegin er bjarg­ing­ar­ tæn­ast­an nøktandi, tí skipini eru al­tíð tøk til leiting og bjarg­ing. Tjaldrið sigldi bara 19 dagar Floksfelagar í hornatøkum Skot­ riður móti Klaksvík Jógvan við keldu kjak á síðu 30 Hvørji verð liva tit í? Johan Samuelsen kjak á síðu 28