mánadagur 14. februar 2011síða 6

Mánadagur 14. februar 2011 · Nr. 19 6 Sosialurin Á­hugaverd sending á Torg­i­num í ann­að­ kvøld. Í sendingini á Torg­i­ num í ann­að­kvøld fara Svenn­ing av Lofti og Abs­alon Absalon at um­røða sang­ir eft­ir Mar­i­us Abs­a­lon­sen og som­u­leið­is brot úr lívs­ søgu hans­ara. Mar­i­us yrkti nakrar sang­ir, sum verða rokn­ að­ir sum perlur millum and­a­lig­an skald­skap. Hann var sjó­mað­ur stór­an part av lívinum, sigldi undir seinna heims­bar­daga og var á veg úr Dan­mark til Før­oya sum skip­ari á før­oyska damp­ar­a­ num »Sild­ber­in«, tá teir sigldu gjøgn­um Skag­e­ rak, með­an Danmark og Nor­eg vórðu hersett. Bæði týskarar og bret­ar søgdu seg hava her­sett Før­o­y­ar, og 30 fjórð­ ing­ar úr Nóls­oynni só­ ust fýra her­skip, hetta vóru týskarar, sum høvdu ætlað at leggja Før­oyar undir seg. »Sild­berin« kom gjøgn­ um Nólsoyarfjørð sam­ stund­is sum bret­ar, ið komu at her­setta Før­oy­a­r, og tá so eitt herskip kom í­móti teim­um, vistu teir ikki, um tað var brekst ella týskt. Hetta og mangt annað hoyra vit í sendingini. Eirikur Lindenskov M e n t a m á l a n e v n d i n hjá Tórs­havn­ar býráð hevur samtykt at fara undir at skráseta øll jarð­fest krígsminni frá seinna heimsbardaga í kommununi. Sam­tykt er at seta 100.000 krón­ur av til endamálið. Hendan samtykt er gjørd eft­ir at Mentamálaráðið í 2009 gjørdi av at staðfesta, at krígsminni frá seinna heims­bar­daga eru friðað jarð­fest forn­minni. Avgerðin var grund­að á tilmæli frá Forn­minn­is­ nevnd­ini. Hon segði, at neyðugt var at skipa fyri vernd­ar­ tiltøkum fyri krígs­minnini, tí tey kám­að­ust skjótt, og væntast kundi, at áðr­enn 100 ár eru liðin, er heild­ar­ mynd­in mist. – Nógvar leivdir frá seinna heims­bar­daga hava verið í Tórs­havn­ar kommunu, sum var ein miðstøð hjá bretska her­ set­ing­ar­valdinum, men tær eru nógv fækkaðar, sigur Jógvan Arge, formaður í ment­a­málanevndini í Havn. – Tað hevur týdning fyri okk­ara søgu, at Tórs­havnar komm­una hev­ur skil á hes­um forn­minn­um, og til tess betri at lúka setn­ ing­in um, at krígs­minni frá seinna heims­bardaga verða vard, er sam­tykt, at Tórshavnar komm­una fyri sítt viðkomandi ger eina dygga skráseting av øllum slíkum jarðfestum forn­ min­num, sigur Jógvan Arge. Skrásetingin verður framd eft­ ir al­tjóða skrá­set­ing­ar­hátt­ i­num SAVE, sum fyrstu ferð varð nýttur, tá Tórs­havn­ar býaratlas varð gjørt fyri fáum árum síðani. Friðingin hjá Ment­ a­mál­a­ráð­num merkir, at fornminni frá seinna heimsbardaga skulu í framtíðini hava frið. Bygg­i­ætl­an, sum kann hava við sær avleiðingar fyri eitt slíkt fornminni, skal framman und­an góðkennast av fo­rn­minn­a­ mynd­ug­leik­u­num. Orsøkin at kunngerðin kom, var, at fólk hildu, at ging­ið var í so nær leivdunum frá seinna heims­bar­daga, og varð ikki friðing sett í verk, so vóru hesi søguligu krígs­minni skjótt burtur. Skráseta krígsminni Long kø uttan fyri Telebúðina Sangir hjá Mariusi á Torginum Gerhard­isma! krígsminni Mentanarnevndin hjá Tórs­havnar kommunu hev­ur sam­ tykt at fara und­ir at skrá­seta øll jarðfest krígs­minni frá seinna heimsbardaga í komm­u­n­uni. 100.000 krónur eru sett­ar av til endamálið køtilboð Tele­ búð­in í Havn hevði ser­lig upp­ lat­ing­ar­til­boð leyg­ar­morg­un­in Eirikur Lindenskov Úti við 100 fólk stóðu og bíð­aðu uttan fyri hand­il­ in hjá Føroya Tele í mið­ býnum leygarmorgunin. Handilin læt upp í nýggum hami, og í hesum sambandi vóru tilboð upp á nakrar vørður fyri serprísir. Handilin læt upp klokk­ an 10, men tey fyrstu stóðu longu utt­an­fyri einar tveir tím­ar framm­an­und­an – uttan iva hava tey latið seg freista av at kunna keypa eitt nú ein iPad fyri slakar 500 krónur, sum eigur at kosta umleið 5.000 krónur. Tað má vera at keypa fyri spottprís. Góðu tilboðini vóru avmarkað í nøgd, og tí var eittans til ráða at tak, at stilla seg í køina í góðari tíð... – Hvussu hevur landsstýrismaðurin hugsað sær, at alt hetta blívur betri við færri starvsfólkum? Hvør tekur nú ábyrgdina av trygdini á okkara arbeiðsplássum? Út frá hesum má spurnartekin setast við avgerðina hjá Føroya Løgtingi og ætlan landsstýrismansins um at niðurraðfesta arbeiðseftirlitið! Um talan er um eitt nýyrði í før­oyska máli­num skal vera ósagt, men Odd­ fríð­ur Marni Rasmussen, formaður í Rit­høv­unda­felag Før­oya nýtir hetta orðið um jagstr­anina, sum Dimma­lætt­ing og Ger­hard Lognberg seinastu tíðina hava ført móti lista­fólki, sum fáa al­ menn­ar pengar fyri at skriva bøk­ur, uttan at nøkur treyt verður sett teimum. Eini 100 fólk stóðu í kø uttan fyri Telebúðina í miðbýnum í Havn leygarmorgunin