mikudagur 23. februar 2011síða 4

Mikudagur 23. februar 2011 · Nr. 23 4 Sosialurin Tað er nógv, sum bend­ ir á, at tað fer ikki at bera til at leggja nakr­ ar kommunur saman fyrr­enn í 2016. Tað heldur Gunvá við Keldu, forkvinna í, Kommunu­samskipan Føroya, KSF. Hon heldur, at saman­legging eigur at fylgja valskeiðnum. Hetta valskeiðið endar nýggj­ár­saftan í 2012, men hon heldur, at nú er ætlanin at leggja komm­un­urnar saman, seink­að so nógv í lands­stýri­num, at tað fer neyvan at bera til at avgreiða øll ivamálini hesi bæði næstu árini. Tað eru nevniliga helt nógvir iva­spurn­ ing­ar eftir at finna sem­ju um. Eitt er, hvussu ein fólks­lig tilgongd skal skip­ast. Eitt annað er, at talan skal vera um eina heildarætlan, har tað skal vera greitt, hvørji málsøki skulu leggjast undir komm­ un­ur­nar at umsitast, sam­stundis sum komm­un­ur­nar verða lagd­ar saman. Og ikki minst skal greiða fáast á, hvussu komm­un­urnar skulu fíggja tey málsøki, sum verða løgd undir tær at um­sit­ast. S a m a n u m t i k i ð eru so nógv ivamál, at forkvinnan í KSF held­ur, at tað er lítið trúl­igt, at tað fer at eydn­ast at avgreiða øll viðurskiftini í ár og næs­ta ár. Tú heldur hon, at tað er meiri sann­líkt, at saman­legg­ing­in má útsetast til ann­að val­skeið byrjar tann 1. janu­ar í 2016. Hinvegin er hon sann­førd um, at rákið gong­ur fram ímóti størri og sterkari komm­un­um og at tað eisini fara at verða fleiri kommunusaman­ legg­ing­ar í Føroyum. Áki Bertholdsen Í stýrinum fyri Kommunu­ sam­skip­an Føroya, KSF, er full semja um, at skulu komm­un­ur­nar leggjast saman, skal talan verða um eina fólksliga tilgongd, sum tað so flott eitur. Í hesum sambandi tekur KSF undir við, at ein liður í hesi fólksligu tilgongdini er, at fólkaatkvøðu verð­ur í teimum ymsu kommunu­ num áðrenn nøkur saman­ legg­ing verður. Tað sigur eitt samt stýrið fyri KSF til seinasta útspælið frá samgonguni um at broyta komm­unubygnaðin. Hinvegin verður onki sagt um, hvussu fólkaatkvøðan skal skipast og hvørja lagnu tær kommunur skulu hava, sum siga nei til saman­legg­ ing. - Vit taka undir við, at fólkaatkvøða verður í teim­ um einstøku kommun­u­num, men vit hava latið tað upp í hendurnar á lands­stýris­ kvinnuni í innlendismálum, tí tað er haðani, at uppskotið um fólkaatkvøðu kemur, sig­ ur Gunvá við Keldu, sum er for­kvin­na í KSF. Tí hevur KSF heldur ikki gjørt sær nakrar tankar um, hvørja lagnu tær kommunur skulu fáa, har fólkaatkvøðan vísir ein meiriluta ímóti saman­legging og um tær komm­un­ur­nar skulu sleppa at standa uttanfyri ella ikki. Men hon heldur, at tað er eisini neyðugt, at lands­ stýris­kvinnan fer at halda kunn­andi fundir kring alt land­ið, so at veljarin veit heilt ítøkiliga, hvat hann skal at­kvøða um. Men áðrenn tað kann verða, verður neyðugt, at sam­gongan fyrst finnur eina polit­iska semju um, hvussu kommunurnar skulu skipast –og har er eitt fitt petti eftir á mál. Ósemja um Suðuroy Útspælið hjá Samgonguni er, at Føroyar skulu býtast sund­ur í níggju kommunur. Men í stýrinum fyri KSF, er ikki semja um, antin Suður­oy skal skipast í eina kommu­nu ella í tvær. Men í hesum sam­bandi heitir KS á lands­stýris­ kvinnuna, um at sam­skifta við einstøku kommunu­stýr­ ini í landinum fyri at av­ greiða møguligar ósemjur. Hinvegin vísir stýr­ ið á, at síðani Kommunu­ samskipanin varð stovnað, hev­ur hon tikið undir við at Føroyar verða skipaðar í fær­ ri og sterkari kommunur. Men treytin fyri at taka undir við eini kommunu­ sam­an­legging, er, at talan er um eina heildarætlan, har yms­ar uppgávur eisini verða lagd­ar undir kommunurnar at umsitast og ikki minst, hvus­su hesar uppgávur skulu fíggjast. aki@sosalurin.fo Vilja hava fólkaatkvøðu um at leggja kommunur saman KOMMUNU­SAMANLEGGING Aðrenn kommunur verða lagdar saman, eigur fólkaatkvøða at verða í teimum ymsu kommununum, men enn veit ongin, hvat úrslitið av hesi fólkaatkvøðu skal brúkast til og, hvørja lagnu, tær kommunur fáa, har fólkið sigur nei til samanlegging 2016 Ein stórur spurningur, sum støða skal takast til í sam­ bandi við kommunu­sam­ an­legging, er, er, um komm­ un­ur­nar skulu tvingast at leggja saman, ella um saman­leggingin skal vera sjálv­boðin. Kommunusamskipan Før­oya tekur undir við fólkaatkvøðum í kommun­ um, men letur tað upp í hendurnar á lands­stýris­ kvinnuni at gera av, hvussu hetta skal skipast. - Uppleggið hjá lands­ stýris­kvinnuni í inn­lendis­ málum, er, at tær komm­un­ ur, sum eru ímóti at legg­ja saman, fáa eina ávísa freist at taka upp samstarv við hinar kommunurnar í øki­num, staðsfestir Gunvá við Keldu, forkvinna í Kommunu­ samskipan Før­oya, KSF. - Men eydnast tað ikki kommununum at fin­na semju um samstarv, skulu tær tvingast at sam­star­va og at gjalda til hetta samstarvið eftir fólka­tali­num. Og tað skal ásetast við lóg! Men hvat er so enda­ málið við eini fólkaatkvøðu, tá ið kommunur kortini sku­ lu tvingast at samstarva við lóg? - Ja tað er ein góð­ur spurn­ingur, ásann­ar for­ kvinn­an í Kommunu­sam­ skipan­ini. Men hvørja støðu hevur so KSF til samanlegging, skal tað vera sjálvboðið ella tving­sil. - Kommunusamskipan held­ur, at samanleggingin skal vera sjálvboðin. Men tó skal eitt evsamark ásetast, har kommunur skulu hava skip­að seg í burðardyggar eind­ir, sum tað eitur í eini yvir­lýs­ing, sum KSF gjørdi í Klaksvíksskjalinum fyri ein­ um ári síðani. - So fyrr ella seinni verða kommun­ur tvingaðar, sigur Gunvá við Keldu. Hinvegin er ongin dag­set­ ing ásett, men í aðrari grein her á síðuni heldur hon, at mest sannlíkt er, at saman­ leggingin kann ikki vera fyrrenn í 2016. Ein stórur ivaspurningur er, hvussu málsøkini, sum verða løgd undir komm­ un­ur­nar at umsitast, skulu fíggj­ast. KSF er ímóti blokk­stuðu­ li frá landi til kommunur, tú stúrt verður fyri, at tá ið landið manglar pening, verð­ ur blokkurin bara mink­að­ur. - Tí skal talan verða um eina afturberingarskipan eft­ ir heilt føstum mynstri, sig­ur forkvinann í KSF. Tvingast – ella ikki tvingast Samanlegging skal vera sjálvboðin, men evstamark skal ásetast Fólkaatkvøða Kommunusamskipan Føroya tekur undir við, at fólkið í teimum ymsu kommununum sleppur at siga sína hugsan um kommunusamanlegging. Men spurningurin er, hvat tað skal brúkast til, tí uppleggið er, at tær kommunur har fólkið sigur nei til samanlegging, skulu kortini tvingast í eitt samstarv