fríggjadagur 25. februar 2011síða 60

nr. 24 · 25. februar 2011 20 VIKUSKIFTI Johnny í Grótinum, búskaparfrøðingar, skapti so stóran áhuga fyri sínum fyrilestri, »Tann seinasti pensjónisturin sløkkir,« í Klaksvík í farnu viku, at 120 fólk møttu upp at lurta. Yvirskriftin tók saman um størstu avbjóðingina hjá Klaksvíkini sum býi. Pensjónistarnir fjølgast, meðan tey arbeiðsføru fækka. – Kenna vit veruligu tølini, kunnu vit seta kós at venda gongdini, og Klaksvíkin hevur longu sett ein vakstrarbólk at kanna, hvussu gongdin kann vendast. Tað er bæði framsøkið og skilagott, sigur Johnny í Grótinum Eldrabylgja og fráflyting eru størsta avbjóðingin fyrilestur Uni Arge ua@sosialurin.fo  Ein søga er um onglendingar og japanarar, sum møtast á eini ráðstevnu. Ong­lendingarnir arga japanararnar við, at teir gera altíð forsagnir um framtíðina, men at forsagnirnar ganga ongantíð út. Tá flenna japanararnir hjartaliga og siga, at soleiðis kunnu bara ítøkiligir ong­lendingar tosa. Forsagnir verða ikki gjørdar fyri, at tær skulu ganga út. Tær verða gjørdar fyri at skilja, hvussu støð­an er nú, og er støðan álvarslig, má kós­in broytast, so forsøgnan ikki endar sum ein beiskur veruleiki seinni. Johnny í Grótinum hevði fylt sær lummarnar við bæði tølum og for­ sagnum, tá hann í farnu viku helt fyri­ lestur í Ósáskúlanum um fólkasaman­ set­ing­ina í Klaks­vík og landinum annars. Høvið var, at Torradagar vóru í Klaksvík, og upp­runaliga skuldi fyri­ lest­urin hald­ast á Klaksvíkar Bóka­ savni, men búskapar­frøðingurin og banka­maðurin hevði prýtt sín fyrilestur við eini so provo­kerandi yvirskrift, at bæði maður og kvinnu fóru av húsum at lurta. Var tað so galið, at avtofting var í dur­unum, og at ljósið skuldi sløkkjast?   Hagølini tala So galið var tað ikki, men Johnny í Grót­inum greiddi við hagtølum frá, at gongdin í fólkasamansetingini í Klaks­ vík seinastu 20 árini hevur verið skeiv. Hann vísti á, at síðan 1990 er talið á fólki yvir 67 ár økt 33 prosent, meðan tal­ið á fólki í arbeiðsførum aldri millum 16 og 67 ár er minkað 8 prosent. Í 1990 vóru 479 fólk yvir 67 ár í Klaksvík. Í 2010 vóru tey 637. Talið á fólki í arbeiðs­ førum aldri millum 16 og 67 ár var 3160 í 1990 og 2922 í 2010. Gongdin er sostatt ikki at fara skeiv av. Tey eldru fjølgast, og hini fækka. – Sjálvur flutti eg úr Klaksvík í 1995, tá eg fór undir hægri lestur uttanlands. Í hagtølunum havi eg so eisini hugt at gongd­ini í mínum egna ættarliði við at hyggja at íbúgvaratalinum í aldurs­ bólk­inum 10-20 ár í 1990, 20-30 ár í 2000 og 30-40 ár í 2010. Her vísa tølini, at í Klaks­vík búgva 30 prosent færri í aldurs­bólk­inum 30-40 ár í dag, enn vit vóru í aldursbólkinum 10-20 ár í 1990. Greitt er, at hesi tølini eru ein avbjóðing, men eg vísti so eisini á, at handan tølini eru fleiri góðar søgur um væl eydnaðar karrierur hjá klaksvíkingum uttanlands, sigur Johnny í Grótinum.  Veruleikin er, sigur hann, at fleiri klaksvíkingar standa seg væl úti í stóru verð, sum við alheimsgerðingini er vorð­in ein stórur arbeiðsmarknaður. Todi Jónsson í Danmark er eitt dømi. Eitt annað dømi er Jan Ziskasen í USA. Hann er KT-stjóri í størstu matvøru­ fyritøkuni í heiminum, Kraft Foods. Ein tílík avbjóðing finst hvørki í Klaksvík, Havn  ella aðrastaðni í Føroyum. Johnny í Grótinum nevndi eisini Boga Andreassen, klaksvíkingin, ið endaði sum vara­borgarstjóri í Havn.  Og aðrir frá­flutt­ir klaksvíkingar vórðu nevndir.  – Fráflyting er ein trupulleiki, um fólk ikki koma aftur, men aftrat tí, at al­ heimsgerðingin fær fólk at flyta burtur, síggja vit so eisini í dag, at fólk skifta nógv oftari starv, enn tey gjørdu fyrr. Júst hetta kann vera ein fyrimunur fyri ein bý sum Klaksvíkina. Býurin hevur ein veru­ligan møguleika at lokka fleiri av sínum býarbørnum heimaaftur í kom­andi árum, tí at skifta starv kann Tølini vísa, at í Klaks­vík búgva 30 prosent færri í aldurs­bólk­inum 30-40 ár í dag, enn vit vóru í aldursbólkinum 10-20 ár í 1990. Greitt er, at hesi tølini eru ein avbjóðing