mánadagur 28. februar 2011síða 2

Mánadagur 28. februar 2011 · Nr. 25 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo – men allir limir selppa ikki til orðanna... Aksel V. Johannesen hev­ ur longu vunnið valið um at ger­ast for­maður í Javn­ að­ar­flokk­inum. Tað hev­ur hann í øll­um før­u­m, um vit telja sam­an at­kvøðurnar hjá teim­um fel­øg­um, sum mæla til at velja hann. Javnaðarflokkurin hevur átta lim­a­feløg. Tey eru: Norðoyggjar: 20 Eysturoy: 25 Norðstreymoy: 8 Suðurstreymoy: 36 Sandoy: 8 Suðuroyar Norð.: 22 Suðuroyar Syðra: 12 Vágar: 12 Tilsamans: 143 atkvøður. Við­merkjast skal tó, at tøl­ini kunnu broyt­ast, tí ein at­kvøð­a er fyri hvøjar 10 limir - og lima­listin skal góðkennast av eini man­dat­ nevnd. Tá ið Norðoyggjar, Eystur­oy, Suð­ur­oy­ar Norðr­ ara og Vága Javn­að­ar­fel­øg velja Aks­el V. Jo­hann­e­sen, so fær hann 79 atkvøður. Heð­in Mort­ensen hev­ur stuð­ ul frá Suð­ur­oy­ar Sunn­ara og Sand­oy­ar Sýslu Javn­að­ar­ felag,­ og tað gevur honum 20 at­kvøð­ur. Eftir eru 44 atkvøður, og tað er ikki nóg mikið til nakr­an annan, enn Aksel V. Jo­hannesen. Men allar súðir eru ikki syft­ar enn, og mangt kann broyt­ast áðrenn leyg­ar­ dagin. Eitt er, at summi Javn­að­ ar­felag hava havt eina dem­o­ krat­iska tilgongd til for­mans­ val­ið, har lim­ir­nir á lim­a­fundi sleppa at siga sína mein­ing. Men í nøkrum fel­øg­um hava nevndarlimir tik­ið lim­ir­ nar av ræði og hava gjørt av, hvønn felagið skal stuðla – uttan at spyrja lim­ir­nar. Og tað er hetta, sum fær fólk at spyrja, um javn­að­ar­fel­øg ikki vilja halda lima­fund um for­mans­v­al­ið, hvat er so nóg stórt at halda lima­fund um? Freistin at stilla upp er úti á mid­degi miku­dag­in, og tí er sein­asti kjans­ur at halda lim­ a­fund um hetta í morgin. Tað hevði sømt seg, at øll javn­að­ar­fel­øg lótu van­ligu lim­ir­nar koma til orð­anna, so nógv klók­ari eru nevnd­ar­lim­ ir í javn­að­ar­fel­øg­u­num ikki enn vanligu limirnir. Tað er fólkið, sum eig­ur Javn­að­ar­flokk­in. Fólk­ið er grund­súl­an und­ir javn­að­ ar­hugsj­ón­ini, tí eigur fólkið sjálv­andi at koma til orðanna í for­mans­val­stríð­num hjá Javn­að­ar­flokk­i­num. Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hyggjuráðini hjá Búskaparráðnum er sera á­huga­verd, og verð­ur hugt við pol­itisk­um brill­um, so eru tey rætt­i­liga kontro­vers­i­ell, hó­ast boð­ skap­ur­in er sera ein­fald­ur: Ein ó­heft­ur stovn­ur skal reg­u­lera fisk­ i­veið­ina – ikki politikararnir. Vit uppliva tað ferð eftir ferð, at Bú­skap­ar­ráð­ið kem­ur við slík­ um til­mæl­um, men pol­it­ik­ar­ar­nir lurta ikki, tí teir vita altíð betur, og so stend­ur alt bara í stað, og einki hend­ir. Búskaparráðið, sum legði fram vár­frá­greið­ing sína í morgun, vísir á, at burð­ar­dygg­ari f­isk­i­veiða gev­ ur fiski­vinn­uni støð­ug­ari inn­tøku­ grund­ar­lag og skap­ar vøkst­ur. Ráð­ið vís­ir eis­ini á, at pol­it­isk regu­ ler­ing sei­n­astu 15 ár­ini hev­ur elvt til eitt alt ov stórt veiði­trýst, og at hetta bein­leiðis kann føra til, at vit ong­an bú­skap­ar­vøkst­ur fáa. Slíkur boð­skap­ur er sera álv­ar­ sam­ur – og um pol­itiska skip­anin ikki tek­ur slíkt fyri fult, so gev­ur tað als onga mein­ing at seta eitt bú­skap­ar­ráð at ar­beiða við slík­um, tí hvat er tá end­a­mál­ið, um pol­it­ik­ ar­ar í heil­um skjóta alt niðuraftur? Ráðið vísir eisini á, at treytin fyri, at posi­tiv­um tek­nini í bú­skap­ i­num skulu halda fram er, at vit mugu rætta álv­ars­ligu skeiv­leik­ ar­nar í fisk­i­veið­uni beinanvegin: Og vit kunnu ikki annað enn geva ráðn­um rætt, at tað er búskaparliga ó­for­svar­ligt at lata pol­it­ik­ar­ar upp á gjøt til­luta fisk­i­loyvi og áseta fisk­ i­dag­ar eft­ir egn­u­m høvdi. Ráð­ið vís­ ir á, at sein­astu 15 ár­ini hev­ur veið­ i­trýst­ið ver­ið um­leið 50-70% hægri enn tað, ið hevði givið mest bú­skap­ ar­liga og lív­frøð­i­lig­a, og hetta hev­ ur eitt nú ført til, at til­sam­ans hava fisk­a­til­virk­ing og fisk­i­veiða eft­ir botn­fiski und­ir Før­oy­um at kalla ikki havt avlop seianstu 10 árini. Trupulleikin er, at Fólka­flokk­ur­ in vil ikki flyta seg, og at Tjóð­veldi, Sam­bands­flokk­ur­in og Javn­að­ ar­flokk­ur­in tora ikki at reka fisk­ i­vinn­u­pol­i­tikk utt­an um Fólk­a­ flokk­in, sum hev­ur havt bukt­ina og báð­ar end­ar­nar nú í mann­a­ minni. Vit kunnu so bara vóna, at gløgg pol­it­isk høvd finna sam­an at skipa næstu stjórn, sum tora at av­marka lei­k­lut­in hjá pol­it­ik­ar­um til meira yv­ir­skip­að við­ur­skifti. So kundu pol­i­tik­ar­ar tik­ið við ráð­um um ó­hefta reg­u­ler­ing av fisk­i­veið­ uni, um at strika al­menna stuð­ul til fisk­i­vinn­una, um at leggja til­feing­ is­gjald á, strika forð­ing­ar fyri frí­ari til­lag­ing í fisk­i­vinn­uni, um at selja fisk­i­loyvi á upp­boði – og at selja nýggj rætt­indi í før­oysk­um sjógvi á upp­boði. Politikarar vita altíð betur enn Búskaparráðið – halda teir Hevði okkurt óviðkomandi fólk kom­ið inn fríggjakvøldið og spurt, hvør hasin var, sum stóð á pallinum, hevði tað neyv­an borið til at sannført um, at »ha­s­in á pall­i­num« hev­ ur væl meira enn 50 ár á baki sum sang­ari, tónleikari og undir­haldari. Robert McBirnie var í topp­ formi fríggjakvøldið, tá hann stað­festi, at hóast fríggjakvøld fyri mong er eitt X-factor kvøld, so kundu tey sæð veruligan X-factor í Sjónleikarhúsinum, ið var fullsett, nú hann á henda hátt valdi at gera eitt sind­ur burtur úr síni drúgvu tíð á palli. Hetta var samstundis ein ferð í­gjøgn­um bæði tíð og stað, tí tað byrjaði við Red Boys. Robert og Jákup Mortensen góvu eina góða smakkiroynd av tí fyrsta á leiðini hjá Roberti, og beint aftaná var tað so Ronnie Niel­sen, ið trein pallin saman við Robert, sum ímyndin av tí nýggjara. Og so koyrdi tað annars bara slag í slag við einum góð­ um sangi fyri og øðrum eftir, bert avbrotið í smáum av góð­ um anekdotum innímillum. Sett­list­i­n var hegnisliga settur sam­an, so hann rakk bæði vítt og breitt, og alt tað besta, fólk kenna Robert fyri hesi meiri enn 50 árini, var at hoyra. Ikki minst, tá hann hevði tveir av gomlu Faroe Boysunum, Jógvan Dahl og Kára Mouritsen, undir lið­ini á sær. Tey flestu mundu vita, at tal­an var um nakrar av Føroya bestu tónleikafólkum, ið løgdu botnin á pallinum, men hó­ast Finnur Hansen, Ólavur Øst­er, Arnbjørn Sivertsen, Kol­bein Sim­onsen, Brandur Jac­ob­sen, Malan Thomsen og Tork­il Johannesen eru av evn­a­rík­ astu fólkum, so skein eisini í­gjøgn­um, at alt var lagt so sera væl til rættis – og tá koma góð­u evnini eisini enn betur til sín rætt. Her var eing­in til­vild, men eitt væl­smurt show frá byrj­an til enda, um­framt at stemn­ing­ ur­in í Sjón­leik­ar­hús­i­num var ótrúliga góður. Fólk vóru týð­i­ liga kom­in fyri at njóta løtuna, og tað sluppu tey so eisini, tí her osaði alt kvøld­ið av – ja, veruligum og lang­tíð­ar­hald­ før­um X-factor… Hilmar Jan Hansen óhefta fiskiveiðiregulering Tunlar áðrenn sama­n­ legging Atli S. Justinussen kjak á síðu 17 37 eiga at manna tingið Kári á Rógvi kjak á síðu 16 Aksel hevur longu vunnið X-Factor í yvir 50 ár Mynd: Álvur Haraldsen