fríggjadagur 4. mars 2011síða 14

Fríggjadagur 4. mars 2011 · Nr. 27 14 Sosialurin Í nógva vindinum miku­morg­unin feyk ein alu­min­i­ums­pláta á ein bil á Lambar­eiði, men plát­an fór ikki inn gjøgnum rútin. Fleiri storm- og vatns­skaðar hendu mik­u­dag­in, ikki minst í Eyst­uroynni. Ein bilføari var fyri ein­um óhappi, sum tó end­aði heppið. Tá ið hann kom eftir Lam­b­a­reiði, kom ein stór aluminiumspláta flúgvandi gjøgnum luft­ina. Plátan rakti bil­in og fór so aftur við bilinum. Hevði plát­an farið gjøgnum rút­in, hevði verið verri vorð­ ið. Fun­nið varð fram til, hvað­ani plátan kom, og eig­ar­in á virkinum hev­ur játtað at geva sítt í­skoy­ti til at fáa bilin umvældan. Barbara Holm Danmark og Grønland draga ikki eina línu í kappingini um rætt­in til leiðirnar við Norð­ pól­in. Tað stendur at lesa í ein­ari nýggj­ari bók, sum danski tíð­ind­a­maðurin Mart­ in Bre­um hev­ur skrivað. Høv­und­urin skri­v­ar í bók­ ini, at sum er er tað danskt- grøn­lendska stríð­ið grund­að á, hvat skal henda, um Dan­ mark vinnur tað dip­lo­mat­ iska strið­ið um rættin til økið við pólin. – Men tað er als ikki vist, at teir grønlendsku pol­it­ik­ar­ arnir fara at góðtaka, at leið­ in við Norðpólin skal hoyra til ríkisfelagsskapin, skriv­ar Martin Breum. Í sam­bandi við bókina hevur hann tosað við grønlendska lands­stýr­ is­for­mann­in, Kuupik Kleist, sum held­ur, at Norðpólurin eigur at fáa somu støðu sum Suð­ur­pól­ur­in, ið er eitt slag av ein­um frið­að­um ongamannalandi. - Tað hevði verið óført, um vit kundu fingið semju um, at Norðpólurin hoyrir til mann­ a­ætt­ina, og at hann verður friðaður fyri ymiskt virksemi so sum hernaðarligt virksemi, sigur Kuupik Kleist í bókini. Sambært Martin Breum hevur danska stjórnin eina heilt aðra áskoðan, tí henn­ ara mál er at gera Norðpólin danskan, skrivar hann. Men sambært kanadiska Ark­t­is-serfrøðinginum Mich­ ael Byers fer hvørki Danmark, Kan­ada ella Russland at vinna stríðið um Norðpólin. - Einki land kann eiga sjógv­in og havísin. Stríðið hjá dønum, kanadamonnum og russum um Norðpólin snýr seg meiri um tjóð­skap­ar­lig­ an stoltleika og inn­an­rík­is­ pol­itikk, sigur hann í bókini hjá Mart­in Breum, sum eitur "Når Isen Forsvinder" Danmark og Grønland ósamd um Arktis Uppboðssøla fyri Rumenia Plátan kundi rakt mannin Tónleikur Danmark og Grønland draga ikki eina línu íkappingini um rættin til leiðirnar við Norðpólin Í morgin, leygardagin, verð­ ur upp­boðs­søla av máln­ing­ um, sum listafólk hava lat­ið, í Klingr­u­ni hjá Føroya Tele í Hoy­vík, til frama fyri Rum­ enia Verk­ætl­an­ina hjá Tekn­ iska Skúla­num í Tórshavn. End­a­málið við Verk­ætl­ an­ini er at geva næmingum á Tekn­iska Skúlanum eina náms­ferð, sum er fak­liga við­kom­andi, innlit í aðra ment­an og at fremja hjálp­ ar­ar­beiði í Rumenia. Tað eru tveir flokkar, mask­i­n­lærl­ing­ar og klædna­ at­støð­ing­ar, sum fara avstað 2. apríl. Leiðin gongur til lítlu bygd­ina Jebel. Her fara mask­in­lærl­ing­ar at bøta um viðurksifti hjá í­búgv­um og á skúlanum. Klædn­a­at­støð­ ing­ar­nir hava seym­i­mask­ in­ur við. Ætl­an­in er, at læra tey at nýta hes­ar og seyma klæð­ir um, so­leið­is at klæð­ ini passa. Seym­i­mask­in­ur­ nar verða latn­ar í­búgv­u­ num. Við hesum fáa næm­ing­ ar­nir eina øðr­vísi upp­liv­ing, og sleppa at royna seg íverki í ver­u­liga lívinum. Dyrnar lata upp klokkan 13, har møg­u­leiki er at síggja máln­ing­ar­nir. Livandi tón­ leik­ur verð­ur á skránni og eis­ini okk­urt lætt til matna. Sjálv upp­boðs­søl­an byrj­ar klokk­an 14, og er tað Bjørn á Heyg­um ið skipar fyri. Tey, ið hava lat­ið máln­ ing­ar ti­l upp­boðs­søl­u­na, eru: Kári Svens­son, Øss­ur Mohr, Ber­it Norð­oy, Gunn­ar Streym­oy, Arch­i­bald Black, Eli Smith, Vera Mørkøre, Jón Mið­berg, Hanus Sørensen, Frits Jo­hann­e­sen, Magni á Lakj­uni, Anna Mohr,  Anita Sam­u­els­en, Høgni Thoms­ en, Eyð­un av Reyni, Hedvig Jo­hans­dótt­ir og Tor­bjørn Ol­sen. – Øll eru hjartaliga væl­ kom­in, siga fyrireikararnir. Bismarin er heitið á nýggjari út­varps­sending, sum er ein doku­ment­ar­sending við kjaki aftan­á. Tann fyrsti Bism­ar­in vig­ ar for­treyt­i­r­nar fyri, at før­ oysk fisk­a­vøra kann verða seld utt­a­n­lands í fram­ tíð­ini fyri góð­an prís. Skulu før­oysk­ar fisk­a­vør­ur aft­ur verða seld­ar í kendu hand­ils­ ket­u­num í t. d. Bret­landi er neyð­ugt, at før­oysk fisk­a­vøra fær góð­kenn­ing sum burð­ar­ dygg vøra. Bismarin er á skránni mána­ dag klokk­an 17.05. Bein­lei­ð­is kjak byrjar klokkan 17.30. Tað ber til hjá lurt­ar­um at ringja og siga sína hugs­an um evnið. Útvarpsfólkini Elin Wint­ her Poul­sen og Jó­hann Mort­ en­sen leggja tilrættis. Kuupik Kleist heldur, at Norð­pólurin skal skip­ ast sum eitt frið­að eins og Suð­ur­pól­ur­in Neyðhjálp Í morgin verður upp­ boðs­søla av máln­ing­um í Klingr­ uni hjá Før­oya Tele í Hoyvík, til farma fyri Rum­enia­verk­ætl­an hjá Tekninska Skúla í Tórshavn Elin og Jóhann við nýggjari dokumentar