mikudagur 16. mars 2011síða 2

Mikudagur 16. mars 2011 · Nr. 32 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Í sambandi við roknskapin hjá Smyril Line er komið fram, at frákoyrdi stjórin kostaði felagnum 2,4 milliónir krónur í fjør. Upplýst verður ikki, hvussu stórur partur er løn og hvussu stórur partur er fráfaringarløn. Men stjórin varð koyrdur frá í juni, so ein stórur partur má vera fráfaringarløn. Fyri tveimum árum síðani stóð Smyril Line á eggini til húsagang. Tað almenna setti 30 milliónir krónur í felagið, sum varð bjargað. Altso 30 almennar milliónir krónur bjargaðu felagnum. Nú er tað so, at landssttýrið eigur meirlutan í felagnum, partvís beinleiðis og partvís ígjøngum Fram­ taks­grunn Føroya. Taka vit part­in hjá TF Holding, sum fólk­ið í Før­oy­um eig­ur, so eig­ ur tað al­menna 78,7 prosent av felagnum. Tí er tað ótruligt, av Vinn­ u­mál­a­ráð­ið um­stir al­menn­ar peng­ar so illa. At tað ber til hjá ein­um part­a­fel­ag, sum tað almenna eigur, at geva stjór­a­num næstan 10 pro­ sent av almennaru kreppu­ hjálp­ini, tað er í besta lagið idi­ot­iskt. Áhugavert hevði verið at fing­ið at vitað, hvussu Smyr­il Line hevur brúkt hin part­in av teim­um 30 milli­ón­u­num – og um Vinnumálaráðið í heila tikið hevur ánilsi fyri, hvussu kreppuhjálpin verður brúkt. Er tað so galið, at almenna skip­an­in bara er for rotin...? Tað er hugaligt at síggja, at okk­urt veru­liga er við at henda á pen­sjóns­ øk­i­num – at vit nú loks­ins fáa ein pen­sjóns­re­form, sum kann rudda upp í tí ó­skili, sum vald­ar á pen­sjóns­ øki­num, har so stór­ur og so grov­ur stættarmunur valdar. Nú verður sagt, at vit øll skulu gjalda 15 pro­sent í eft­ir­løn. Tey lægst­ løntu fara at fáa størsta vinn­ing­in, verð­ur sagt, með­an tey væl­bjarg­aðu skulu lata nak­að av sín­um fram­í­hjá­ rætt­ind­um. Tað, sum hevur týdning er sjálv­ andi, at vit fáa eina skip­an, sum tryggj­ar væl­ferð­ina hjá pen­sjón­ist­ um í fram­tíð­ini, og eina skip­an, sum ar­beið­andi fólk­ið megn­ar at gjalda. Tað var Hans Pauli Strøm, ting­mað­ ur Javn­að­ar­floks­ins, sum legði dent á, at við re­form­i­num vinna tey lág­løntu mest. Hann vísti á, at inn­tøk­u­grund­ ar­lag­ið hjá veik­um pen­sjón­ist­um verð­ ur styrkt, at mis­røkta fólk­a­pen­sjón­in verð­ur styrkt og dag­førd, at mót­rokn­ ing verð­ur mink­að, at skatta­fíggj­að­ur fyr­i­mun­ur hjá kap­it­al­pen­sjón­ist­um verð­ur tik­in av, og at sam­halds­festi í saml­aðu pen­sjóns­skip­an­ini verð­ur styrkt. Okkurt bendir á, at Hans Pauli Strøm hev­ur ser­liga ringt eyga á kap­ i­tal­pen­sjón­ini. Og rætt kann hann hava í tí. Hann tos­ar um, at »fi­dus­ur­ in er, at tey væl­bjarg­aðu hava fing­ið hin­ar skatt­gjald­ar­ar­nar at gjalda ein stór­an part av teirra pen­sjón, tí tey hava fing­ið ein skatt­a­frá­drátt«. Hann sig­ur, at skatt­a­fíggj­aði fram­í­hjá­rætt­ ind­ini hjá væl­bjarg­að­um skulu burt­ ur, og so­leið­is fáa lág­inn­tøk­ur­nar mest burt­ur úr nýggju skip­an­ini. Sera á­huga­vert og góð­ur javn­að­ar­ pol­i­tikk­ur. Men Hans Pauli Strøm og øll hini í løg­ting­i­num gloyma teir all­ ar mest væl­bjarg­aðu pen­sjón­ist­ar­nar, sum eru tey sjálvi. Nú er tað løg­ting­ ið, sum smíð­ar lóg­ir. Og eft­ir at full­ veld­is­lands­stýr­ið tók við í 1998 kom løg­ting­ið til ta nið­ur­støðu, at løn­ir­nar hjá pol­it­ik­ar­um skuldu hækk­ast mun­ andi og som­u­leið­is pen­sjón­ir­nar. Með­an van­lig fólk skulu brúka eitt heilt lív til at vinna sær eina pen­sjón, so tek­ur tað bara átta ár hjá einum lands­stýr­is­fólki og 16 ár hjá ein­um ting­fólki at vinna sær fulla feita pen­sjón. Í á­vís­um før­um kunnu tey eisini fara upp á pen­sjón, tá tey eru 60 ár. Tey fáa tæn­ast­u­mann­a­pen­sjón. Tað merkir, at tað eru Pall­i­ba og Mar­ sanna, sum gjalda pen­sjóns­gjald­ið. Og tað er høgt: Fyri ting­fólk ligg­ur tað um 25.000 krón­ur um mán­að­in og fyri lands­stýr­is­fólk um 75.000 krón­ur um mán­að­in. Altso skuldu tey gold­ið sína pen­sjón sjálvi - eins og tey nú ætla at vit øll onn­ur skulu – so skuldu hesi tøl leggjast oman á løn­ina hvønn mán­að fyri at fíggja teirra pensjón. Altso: Politikarar hugsa fyrst og fremst um seg sjálvan. Tá javnast skal - og javn­ast skal nið­ur­eft­ir, so spæla pol­i­t­ik­a­r­ar­nir ikki sjálv­ir við, tá eru tað bara hini, sum skulu vera sam­ halds­føst. Ei undur í, at fólk troyttast av sjálv­feitum politikarum... Eitt landsstýrisfólk kostar 75.000 um mánaðin í pensjón Kringvarp Føroya hevur við sendirøðini Fólksins Rødd rættiliga sett meiniga føroyingin í fokus. Í sendingunum siga fólk kring landið siga sína hugsan um ymisk evni, og tað er bæði hugvekjandi og undirhaldandi. Leygarkvøldið verða trý av fólkunum í sendirøðini hjá Kringvarpinum gestir í sendingini Hvonn Live á Rás2. Tosað verður við havnamannin Inga Sørensen, klaksvíkingin Sonhard Johannesen og Sumbiarbóndan Arnfríð Hentze um, hvussu tað er at verða røddin hjá fólkinum, og um hvussu tað er at blíva kend kring landið. Í Hvonn Live hesaferð vitjar eisini danski rithøvundin Cammilla Rysgaard, sum hevur skrivað bók um at sjálvsvirði og gevur góð ráð um, hvussu fólk kunnu sleppa undan at stúra og heldur hugsa positivar tankar um seg sjálvan. Hallur Joensen og dótt­ irin Jessica leggja eisini leið­ina framvið og fara at spæla live í sendingini. Hvonn Live verður leyg­ ar­kvøld­ið kl. 20 til 22. Fólk eru væl­kom­ in á Hvonn at fylgja send­ing­ ini, og a n n ­a r s ber eis­ ini til at h o y r a alt á Rás2. Føroyskar reality- stjørnur á Hvonn Live Hugsa mest og best um egnan búk ...so verður tað nei. Tað vita vit øll l o n g u framm­ an­und­ an, og so kunnu øll í utt­an­lands­nevnd­ ini, fólka­floks­fólk, fyrr­ver­ andi fólk­a­floks­fólk ella ikki- fólk­a­floksfólk siga og halda hvat tey vilja. Tey vóru øll so fegin í gjár, og Høgni Hoydal fegn­að­ist í sjón­varp­inum um søg­u­liga semju um makrelin, tí ein samd nevnd uttan um Fólka­flokk­in og Poul Mich­el­sen sig­ur, at Jac­ob Vest­er­gaard skal selja 60.000 tons av teim­um 150.000 tonsunum til hægst­bjóðandi. – Endiliga hava vit fingið sett hol á málið um eina til­feing­is­búð, og endiliga fáa vit lump­að eitt tilfeingisgjald í­gjøgn­um uttan um Fólk­a­flokk­in. Men gloymið alt um hatta. So frægur stirðil er ikki í løg­ting­i­num, at tey fara at taka eitt so stórt stig utt­an um flokk­in, sum stýr­ir fiski­vinn­uni. Tjóð­veldi, Sam­ bands­flokk­ur­in og Javn­að­ar­ flokk­ur­in tora ikki at leggja á ann­an bógv, enn fólka­floks­ bógv­in, og har­við verð­ur tað. Fólka­flokk­ur­in ræð­ur eina í fiski­vinn­u­mál­inum. Fólka­ flokk­ur­in handl­ar, hini bara snakka... Tá Vestergaard sigur nei... Umsita almennar pengar illa Viðini skapt í Norð­ oyggj­um Gunvá Við keldu kjak á síðu 14 Trý smá sjúkrahús Óli Mikkelsen kjak á síðu 14 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo