mikudagur 16. mars 2011síða 11

11 Mikudagur 16. mars 2011 · Nr. 32 Sosialurin Vilmund Jacobsen Føroyski nótaflotin hevði eitt gott ár í fjør, hvat veiðivirði viðvíkur. Or­ søk­in var ikki minst økta makrel­kvotan og góða veið­an, sum var eftir makreli í fjør. Í fjør samdust stranda­ lond­ini ikki um býtið av felags makrelkvotuni og ásettu sær tískil – hvør í sínum lagi - sína egin­kvotu. Hetta fekk tó ikki av­ leiðingar fyri sín­á­mill­um fiski­rætt­inda­sátt­mál­an millum Føroyar og Noreg og Føroyar og ES. Men í ár, nú stranda­ londini heldur ikki sam­ d­ust um býtið av felags- kvotu­ni, er støðan ein onn­ur. Eingin sáttmáli Hvørki Noreg ella ES vilja gera sínámillum fiski­ veiði­avtalu við Føroyar, tí før­oysk­ir myndugleikar ikki vildu krúpa til kross­in og ganga við til ein minni kvotupart við makreli­ num. Úrslitið er, at Føroyar í 2011 onga fiskiveiðiavtalu hava við Noreg og ES, með­an vit á hinari síðuni kunnu fiska enn meiri makrel í 2011, enn høvi var í 2010. Prísurin fyri ósemjuna um makrelin fer í fyrsta lagi at kosta føroysku flaka­trolarunum kvotu í norska partinum av Barents­havinum, eins og før­oysk rækjuskip neyvan sleppa at fiska rækjur í Grøn­landi, sum í hesum føri­num er partur av ES. Teir, sum eiga flaka­ trolar­ar­nir, hava sagt, at hetta kemur at fáa avleið­ ing­ar fyri teir. Føroyska kvotan í russiska partinum av Barentshavinum er størri enn kvotan í norska parti­ num av Barents­havinum, men við tað, at fiskurin í norsk­um sjógvi vanliga er størri, fæst lutfalsliga meiri fyri hendan fiskin. Tó skilst, at saman­lag­ da virðið av toskinum, sum vit fáa í býti frá russ­um, er størri enn virðið av norska toski­num. Hvønn týdning tað kemur at fáa fyri flaka­ trolar­arnar, at teir ikki slep­pa í norskan sjógv í ár, fer at síggjast, tá árið er liðið. Nýggj vend At Føroyar onga fiski­veiði­ avtalu hava við Noreg og ES í ár er ein nýggj vend í føroyskari fiski­vinnusøgu. Á hinari síðuni kemur so økta makrelkvotan, sum gevur føroyskari fiski­vin­nu nýggjar og økt­ ar møguleikar. Nógvir vilja sleppa fáa lut í makrelkvotuni – og sjálvt Felagið Línuskip hev­ur vent sær til Fiski­ mála­ráðið um, at felagið vil hava sín part. Tó at línu­skip ikki kunnu fiska kvotuna sjálvi, halda tey seg ivaleyst kunna fáa nak­að burtur úr við at lata aðr­ar fiska ein møguligan kvotu­part fyri seg. kvotu henda rætt til einkis, sigur Jacob Vestergaard. Eins væl og fiskifrøðin er órógvað av stóru kvotu­num, sum londini hava á­sett sær fyri árið 2011, er lands­stýris­ mað­urin heldur ikki fegin um, at hetta tilfeingi í løtuni ikki verður veitt við fyriliti. - Tað áliggur stranda­ lond­unum at samstarva um loysnir, soleiðis at makrel­ stovn­urin verður veiddur burð­ar­dygt, sigur Jacob Vester­gaard. ICES hevur mælt til, at heild­ar­kvotan av makreli í ár í mesta lagi verður 646.000, men alt bendir á, at veiðan fer at liggja um eina miljón tons, tá samanum kemur. ES, Noreg og Ísland á­settu sær eginkvotur av makrelkvoti longu í des­em­ ber, og tá ES og Noreg hevur til­tusk­að sær sín part, vóru bert 10% eftir av tilmæltu heild­ar­kvotuni til Ísland og Før­oyar. - Vit bíðaðu sum longst og til allar samráðingarleiðir vóru royndar, sigur Jacob Vestergaard, lands­stýris­ maður í fiski­vinnu­mál­um, sum mánadagin gjørdi av, at føroyska eginkvotan av makr­eli í 2011 verður 150.000 tons tilsamans. vilmund@sosialurin.fo Eitt ár við ongum fiski­veiði­sátt­mála við Noreg og ES EINGIN SÁTTMÁLI At Føroyar onga fiskiveiðiavtalu hava við Noreg og ES í ár er ein nýggj vend í føroyskari fiskivinnusøgu. Men á hinari síðuni kemur so økta makrelkvotan, sum gevur føroyskari fiskivinnu nýggjar og øktar møguleikar ... hvønn týdning tað kemur at fáa fyri flakatrolararnar, at teir ikki sleppa í norskan sjógv í ár, fer at síggjast, tá árið er liðið... Tað verður minni hjá flakatrolarunum at fiska í Barentshavinum, nú eingin fiskiveiðisáttmáli er við Noreg í ár r í hýrum einir 55 mans knýttir fast at skipinum. Tó hava fleiri enn hesir 55 menninir verið við, tá eitt árið er umliðið. Í fjør fingu einir 70 mans fleiri og færri túrar við Norðborg. Á svartkjafti Verksmiðjutrolarin er í løtuni á svartkjaftaveiði vestur úr Írlandi. Teir fóru avstað næst seinasta leygardag, men veðrið hevur verið vánaligt, og skipið hevur ligið bakk onkran dag á túrinum. Jón Rasmussen, skipari, sum hevur frítúr hendan túrin, sigur, at svartkjafturin verður heysaður og skráskorin. - Hóast líkindini ikki hava verið nakað serlig, hevur fiskiskapurin roynst rímiliga væl, og nú restar skipinum bara nøkur fá tons í fulla last. Hann væntar, at Norðborg kemur í Ánirnar at landa, tá henda vikan fer at halla. Hendan túrin er Bogi Rasmussen skipari. vilmund@sosialurin.fo Veiðivirið í fjør var umleið 200 miljónir krónur. Hetta gav ein hýru-og lønarpart á heilar 76,8 miljónir krónur, sum avgjørt sæst aftur í nærumhvørvinum og í samfelagnum í síni heild