fríggjadagur 6. mai 2011síða 2

Fríggjadagur 6. mai 2011 · Nr. 52 vikuskiftisblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein At tað ber til at finna pol­it­isk­ ar loysn­ir uttan at hava eina meiri­luta­sam­gongu, tað hava vit sæð nøk­ur dømi um. Sambands­flokk­ur­in, Tjóð­ veld­is­flokk­ur­in og Javn­að­ ar­flokk­ur­in, sum sein­asta mans­ald­ur­in ikki hava tor­að at gjørt í­móti vilja Fólk­a­floks­ ins á fisk­i­vinn­u­øki­num, eru nú so sera samd­ir í ma­krel­ mál­i­num, at ein nýggja sam­ gonga longu er at hóma. Somuleiðis sóðu vit í gjár, at tað er sera smart at fá­a eld­ fim mál samtykt í ting­i­num - júst tá eingin sam­gong­u­ meir­i­lut­i er! Vit hava jú havt minn­i­lut­a­dik­ta­tu­r í so nógv­ um málum. Ikki bara í rús­ drekk­a­m­ál­um, men í fleiri so­ kall­að­um »et­isk­um mál­um«, hvat tað so enn merk­i­r. Tí er pol­i­tikk­ur ikki e­tikk­ur? Ella er politikkur ó­et­isk­ur? Jú, kanska... Men »hvorom alting er«, so megn­aði ein meir­iluti av løg­ting­i­num at sam­tykkja upp­skot­ið hjá Bjørt Sam­ u­el­sen, Kára á Rógvi og Magna Laksáfoss eina og aleina tí, at minn­i­lut­ a­dik­ta­tur­ið ikki virk­að­i, tí eing­in sam­gonga var at seta í veð! Fleiri av teimum, sum vilja hava blok­er­andi minn­i­luta­veldi, royndu at trýsta – og elvdu teimum »rætt­trúgv­andi« í sam­gong­ uni um at trýsta. Men einki bagdi. Minni­lut­a­dik­t­a­tu­r­ið er fallið við staðfestingini minn­i­lut­a­sam­gong­ uni hjá Kaj Leo og Aksel. Smart hjá summum – og keðiligt hjá summum... Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Vit hava sagt tað fyrr, og vit kunnu end­ur­taka tað, at grinda­dráp­ið, sum vit hava kent tað í øld­ir, helst er á veg í søg­una. Men tað er ikki end­i­lga tí, at tað skal enda so. Men so­leið­is sum vit hátta okkum – bæði yv­ir fyri egn­um lækna­lig­um mynd­ug­leik­um, móti útlendingum, sum ikki duga at skilja hesa ment­an okk­ara – og ikki minst móti okk­ara egnu vís­ind­ a­fólk­um, so skapa vit fortreytirnar soleiðis, at tað helst ikki kann enda við øðrum enn, at grindadrápið fer í søguna. Tað nyttar einki, at vit siga, at so­ leið­is hava vit gjøt í tús­ und ár, tí um vit ikki kunnu leggja prógv á borð­ið um, at veið­an er burð­ar­dygg, so kann alt gera tað sama. Og tað nytt­ar ikki at gera sum í fisk­i­vinn­ uni, at grind­a­menn vita best, tí tað gera teir als ikki. Eing­in veit, hvussu stór­ur stovn­urin er, og tí er tað av størsta týdn­ingi, at hann verð­ur kann­aður. Bjarni Mikkelsen, sum er lív­frøð­ ing­ur á Nátt­úr­u­grip­a­savn­i­num sig­ur í blaðnum í dag, at tey hava ver­ið klár í 11 ár við sendarum at seta á eina grind, fyri at kunna kanna, hvussu grindin ferðast. Men tey sleppa ikki. Sýslumenn og grind­amenn vilja ikki lata nátt­úr­u­grip­a­savni fáa eina heila grind at merkja, fyri síðani at sleppa øll­um hvalunum útaftur. Atlitið fyri lakaíløtunum og grýtunum er størri, enn fyri at veita vísindunum ta hjálp, sum kundi bjargað okkum hendan partin av mentanini, so grind­a­drápið ikki fór í søguna, tí at onn­ur halda okkum veiða hótt djór­a­slag. Men hetta er kanska føroyska sam­fel­ag­ið í ein­um nøtuhylki: Eing­ in skal koma her og siga okkum, hvar skáp­ið skal standa. Tað vita vit best sjálvir... Og Bjarni Mikkelsen hevur eitt gott po­eng, táhann sigur, at við at gera meira burt­ur úr at granska grind, so kann tað vera ein góður trumf­ur mót­veg­is um­hvørv­is­fel­ ags­skap­um. Á tann hátt kunnu vit vísa teim­um, at vit ikki bara drepa grind, men at vit eisini granska í grind­ini. Tað kann so bara gagna okkum, at vit taka slík stig, sum gevur okkum væl­vild úti í heimi. Ikki minst nú, tá fleiri umhvørvisfelagsskapir hava boðað frá, at teir ætla sær hig­ar í summar. Og teir høvdu heilt víst tikið tað eitt sindur róligari, um tey tíð­indi nú bórust, at før­oy­ing­ar hava slept eini heilari grind útaftur – við sendarum – til gransk­ing­ar­enda­ mál. Eitt er vist, eingin fer at granska grindina fyri okkum. Gera vit tað ikki sjálv, so verður tað ikki gjørt. Og verður tað ikki gjørt, so verður tað orsøkin til, at grindadrápið um fá ár fer í søguna. Eingin fer at granska grindina fyri okkum Í orrustuni um næm­ing­in í Hoy­døl­um, sum varð burt­ ur­víst­ur, tí hon park­er­aði so­leið­is, sum tað ikki hóv­aði leiðslu skúl­a­ns, mælti Marj­ us Dam stu­d­ent­a­skúl­a­næm­ ing­u­num til uppreistur. – Tá eg gekk í Hoydølum fyri eini 30-40 árum síðani høvdu næmingarnir ikki funn­ið seg í slíkum, segði Marj­us Dam við greiðari til­sip­ing til tiltikna upp­ reistr­ar­sinn­að­a ­ung­dómi­n Hoy­dølum serliga í seksti- og sjeyt­i­ár­u­num. Og rætt hevur hann í tí, at stu­dent­a­skúl­a­næm­ing­ar ikki eru ser­liga nógv frammi í sam­fel­ags­kjaki nú á døg­ um. Men hvørja ferð síðsti skúl­a­dag­ur er hjá 3. g'arum, so fara tey á barr­i­kad­ur­nar. So­leið­is var eis­ini í morg­un, tá tey við blóm­um, øli og karamellum stutt­leik­aðu sær við at ó­rógva sera tøttu ferðsluna á Hvít­a­ne­sveg­ num. Løgreglan var á staðnum og royndi sum fræg­ast at flyta kátu, troyttu og fullu stud­ent­a­skúl­a­næm­ing­ar­ n­ar. Onkur helt fyri, at kanska átti leiðsla skúlans at fing­ið við í regl­u­gerð­ ina, at næm­ing­ar­nir skulu hava søm­i­lig­an at­burð – og virða lands­ins lógir og um­ dømi skúlans, so góð­var­in av­bygd­ar­fólk – og hoy­vík­ ing­ar, ó­tarn­að sleppa til a­r­ beið­is... Ovurkátir studentar órógvaðu ferðsluna Sleppið einari grind útaftur Ein sera forkunnug tónleikaævintýrabók er komin út. Tað er sum Rakel Helmsdal, sum hevur skrivað, Janus á Húsagarði hevur teknað og Bjarni Bæk hevur gjørt tónleikin. Sunnudagin klokkan 15 letur upp framsýning í Norðurlandahúsinum, har tær 19 myndirnar hjá Janusi eru til sølu. Klokkan 16 fer Føroya Symfoniorekstur at hava aðalroynd, og tá ber til hjá teimumvitjandi at hoyra tónleikin. Lesið annars grein um evnið á síðu 31. Ævintýrmyndir hjá Janusi Psyki­ atrisk hjálp Heri Mohr kjak á síðu 21 Kring­ varpið spæl­ir við eld Sjúrður Skaale kjak á síðu 21 Minniluta diktaturið hoknaði Løgreglan roynir at fáa ferðsluna at ganga sum frægast Mynd: Jens Kristian Vang