mikudagur 25. mai 2011síða 2

Mikudagur 25. mai 2011 · Nr. 60 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Tað er í fínasta ordan, at Kring­varp­ið endu­r­sendir sín­ ar send­ing­ar – og Kring­varp Før­oya hev­ur fleiri góð­ar send­ing­ar, sum verd­ar eru at end­ur­senda. Men alt við máta. Tí nú er rættlig inflatión kom­in í end­ur­send­ing­ar – tí yms­ar send­ing­ar verða end­ ur­send­ar bæði fýra og fimm ferð­ir. Og tá blívur tað altso for stutt­ligt. Tá man skal seta seg at lurta eftir næsta parti av út­merk­aðu send­ing­ini hjá Jógv­an Arge við Paula Ell­ef­ sen, og man fær somu send­ ing fyri fjórðu ferð, so blív­ur tað for stutt­ligt. So góðu kring­ar­ps­fólk! Tað er í ordan at tit end­ur­ senda, men væl­sign­a­ði sig­ið frá, at tal­an er um end­ur­send­ ing. Tað er eingin grund til at dylja, at Kring­varp­ið end­ur­ send­ir end­ur­send­ar end­ur­ send­ing­ar. Kanska tað er eitt sind­ur flóv­is­ligt, men væl­ sign­aði sigið bara sum er! – Spurningurin er, um politikararnir vita, hvat teir eru í ferð við at gera, og um for­eld­ur eru varug við, um børn teirra fáa teir tímar, tey eiga at fáa. Hetta kann bara enda galið. So ber­søgin var for­mað­ur­in í Før­oya Lær­ar­a­fel­ag, Her­álv­ur Ja­c­ ob­sen, í síðstu viku. Hann vísir á, at komandi skúla­ár verða 300 und­ ir­vís­ing­ar­tím­ar um vik­una tikn­ir frá fólka­skúl­a­num, og mið­firr­aðu tím­ar­nir minka úr 15 nið­ur í 13 pro­ sent. Hann held­ur, at hetta eru sera stór­ar spar­ing­ar, tá 1.000 tím­ar um vik­una longu vórðu tikn­ir síðsta ár. Herálvur Jacobsen vísti eisni á, at í fjør varð sagt, at nú var skor­ið inn á bein. Hel­ena Dam á Neyst­a­bø, lands­ stýr­is­kvinna í skúla­mál­um segði við Sos­i­al­in í no­vem­ber í fjør, at tey í Menta­mál­a­ráð­num tá longu høvdu spart tað, sum hon held­ur at tað ber til at spara og tí skulu ant­in fleiri peng­ar til, ella um­fat­andi bygn­að­ar­ broyt­ing­ar til fyri at varð­veita ein skúla á norð­ur­lendsk­um støði. Formaðurin í lærarafelagnum er kom­in til ta nið­ur­støðu, at vit ikki longur kunnu halda fólk­a­skúl­ a­lógina. Hann vís­ir á, at skúla­leiðsl­ ur­nar sótu longu fyri hetta skúla­ár­ ið við svarta­peri, tí tær høvdu ilt við at fáa alt at hanga sam­an, og nú er støð­an bara versn­að upp­aft­ur meiri. Leiðsl­ur­nar skulu finna loysn­ir; ein máti er at leggja flokk­ar sam­an fyri at spara tím­ar, men flokk­ar við 40 til 60 næm­ing­um er eing­in hald­bar loysn, sig­ur Her­álvur Jacobsen. Ilt er at vita, hvørjum vit skulu trúgva, tí lands­stýr­is­kvinn­an var so ber­søg­in í nevndu grein í Sos­i­ al­i­num, at vann hon ikki ljóð fyri sín­um krøv­um, so fór hon at leggja lands­stýr­is­sess­in frá sær. Og lurta vit eftir formanninum í Før­oya Lær­ar­a­fel­ag, so er Helena Dam á Neysta­bø langt síð­ani kom­in har til, at hon – sambært sær sjálvari – skuldi leggja landsstýrissessin frá sær til frama fyri fólkaskúlan. Men pol­itikkur er so nógv. Oluf Palme segði, at politikkur er at vilja – og at vilja broyt­ing­ar. Men um »broyt­ing­ar­nar« eru at slúka egn­ar kam­el­ar og lata standa til, so er poli­ tikk­ur ikki nógv verd­ur. Og jú, tað er al­tíð vanda­mik­ið at lova ov nógv – sum til døm­is at seta sína egnu pol­itisku karr­i­eru í veð. Men at rokna við, at dagsins minn­ilu­ta­stýri í Tinga­nesi megn­ar at fremja ein skúla­re­form, ella at makrel­sam­gong­an eis­ini blív­ur ein komm­unu- og skúl­a­sam­gonga, sum megn­ar ætlaðu re­form­ar­nar, tað er kanska í so bláoygt. Men kanska skuldu háttvirdu ting­fólk kom­i­ð nið­ur á jarð­ar­hædd og við­gjørt dags­ins real­pol­i­tikk – sum til dømis før­oyska fólka­skúl­an, sum sam­bært lær­a­r­a­for­mann­i­num stend­ur fyri falli og lógarbroti. Helena setti landsstýris­ sessin í veg fyri fólkaskúlan Góð ráð til familjuna frá Gigni ísamband við útivikuna. Børn elska at fara út saman við sínum foreldrum, eins og at røra seg saman við foreldrunum. Tað kann tó tykjast møtimikið at fara út við børnunum tá ein endiliga hevur fingið frí, men við eitt sindur av fyrireiking, kann tað gerast hugaligari og lættari at fara avstað. Børn eiga, eins og vaksin, at røra seg dagliga. Rørsla er eitt av 8 kostráðunum, og Sundhedsstyrelsen mælir til, at børn røra seg í minsta lagi 60 min. um dagin. Hetta kann t.d. verða við at fara ein túr í náttúruni, eins og við rørsluspølum. At spæla halda børnini sum oftast verða stuttligt, og serliga hugaligt er tað, tá tey vaksnu eru við. Her eru nøkur góð ráð frá Gigni: • Verð fyrireikað/-ur til góðu løturnar. • Pakka eina tasku, sum er tøk, tá hguskotið kemur at fara ein túr í náttúruna. So skal ikki nýtast tíð til at finna alt fram, sum tit skulu hava við. Tað kann t.d. vera ein taska við koppum, tallerkum, einum teppi og t.d. einum bólti ella frispi, at spæla við. Eisini kann vera gott at hava ein posa við, til ymiskt sum børnini finna í náttúruni so sum steinar, blómur, kygd v.m. • Tykkum nýtist ikki at fara so langt. Gangið ein stuttan lættan túr og finn ein turran hugnaligan blett, har tit kunna steðga á og møguliga eta ein bita ella bara hugna tykkum og/ella spæla saman eina løtu. • Pakka nátturðan í taskuna og et náttúrðan úti í náttúruni saman við børnunum. Tað snýr seg ikki um at skula ganga upp á høg fjøll, ella at ganga langar túrar, men at geva børnunum ta jaligu felagsuppliving, sum náttúran gevur okkum, tá vit sita ella ganga í henni  og ikki minst um vit eisini kunna njóta ein góðan bita saman. Góð ráð um útivikuna Ein ólógligur fólkaskúli Tað verður tosað álvara, tá Jógv­an Ósa í Álvaratosi hjá Ják­upi Magnussen setur navn­an, Jógvan á Lakjuni upp á pláss í almennum les­ ar­a­brævi. Jógvan Ósá hevur ikki dult fyri, at hann er fólk­ a­floks­mað­ur eins og Jógvan á Lakj­uni, men hann fer ikki velja Jógvan á Lakjuni á ting – tí Jógvan á Lakjuni held­ur, at Jógvan Ósá, eins og Ják­up Magnussen, Heri Jac­ob­sen og Elin Michelsen – er ó­ment­ aður. – »Álavaratos« er eftir mín­um tykki ein primitiv og tend­en­s­i­øs sending, segði Jógv­an á Lakjuni í blaðum mán­a­dagin. Hann heldur, at Jákup Magn­us­sen bara velur panel­ lut­tak­ar­ar, sum halda tað sama sum hann. – Før­oy­ingar eru tí­verri sam­bært lóg noydd­ir at gjalda í dýr­um dóm­um fyri Kring­varp Før­oy­a, sum átti at ver­ið ein ment­an­ar­st­ovn­ ur. Men eg má siga, at eg øt­ist inn á ta ó­ment­an, sum hes­in stovn­ur í dag loyv­ir, og eg haldi, at hann í fleiri førum ar­beið­ir beint í­móti sín­ øum end­a­máli, segði Jógv­an á Lakjuni. Men Jógvan Ósá legg­ ur ikki fingr­ar­nar í­mill­um í sín­um svari: – Mangan er skotið mær í skógv­ar­nir í »Álv­ar­a­tos«, at eg eri fólka­floks­mað­ur. Og havi eg ong­an­tíð nokt­að fyri tí. Men eg havi sagt, at eg ikki altíð eri samd­ur við tær og Jørg­in Niclasen o. s. fr. Kanska var hettar skrivað av tær fyri at skora nakr­ar at­ kvøð­ur. Kundi hent, tað bleiv umvent. Í hvussu so er fær tú ikki mína at­kvøðu aftan á hettar esils­spark­ið, sigur Jógvan Ósá. Endursendar endursendingar Grátu­ ligt Jóna Mortensen kjak á síðu 19 Tá Før­ oya Banki flutti til Amager Frits Johannesen kjak á síðu 18 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Jógvan velur ikki Jógvan