fríggjadagur 27. mai 2011síða 2

Fríggjadagur 27. mai 2011 · Nr. 61 vikuskiftisblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tá høgætt var, fóru havn­ar­menn á Inn­asta mið beint uttan fyri Tinganes, sum nú er sprongt í luftina Eirikur Lindenskov Soleiðis fer verðin við øllum... Fyri at fáa betri pláss fyri skipferðsluni á havnarvág, so hevur Tórshavnar kommuna gjørt av at spreingja kneysar burtur út fyri Tinganesi. Ætl­ anin var eisini at dýpa meira eyst­an fyri Ting­a­nes fyri at fáa pláss fyri bæði Norr­ønu og Smyrli við Bursa­tanga, men hendan ætl­anin varð steðg­að av frið­ing­ar­mynd­ ug­leik­u­num. Hóast ristingarnar av spreing­ini út fyri Tinganes merkj­ast langt niðan í býin, so be­dýra menn, at eingin vandi eg fyri fornminnunum í Ting­a­nesi og á Tinghelluni. Mourits Mohr Joensen á Hav­stov­uni, sum hevur kann­að tús­und­tals mið og hevur nógv­ar mið­a­bøk­ur liggj­andi sig­ur, at havn­ar­ menn brúktu Inn­ast­a­mið, tá høg­ætt var, og tað ikki var far­andi úr í fjørðin. Innasta mið var ein ham­ ari, beint utt­an fyri Ting­a­nes, hálv­an­ann­an favn niðurav. Har fing­ust oft­ast nakr­ir reyð­fisk­ar. Ýtini fyri miðið eru: Kirkju­torn­ið, Amtmanstornið og Skanskapakkúsið. So hendi tað, sum leingi hevur verið vænt­andi, at stjórn­ar­skip­an­ar­mál­ið fór at kloyva Tjóð­veldi. Tað hevur ligið í kort­u­num, at stríð­ið mill­um t­i­ng­m­e­n­n­i­nar Høgna Hoydal og Sjúrð Skaale stakk djúpt – og at tað kundi føra til, at flokk­ur­in ikki helt til tað. Annað­hvørt fóru tey at koyra Sjúrð Skaale á dyr, ella fór hann sjálv­ur. Og í gjár­kvøldið fekk Tjóðveldi so boð­ini, at Sjúrður Skaale fer úr flokk­i­num og verður leysgangari á tingi. Sjúrður Skaale greiðir frá, at hetta sum vera man hevur verið ein trup­ul av­gerð, men hann fær ikki ver­ið við, tá ein politiskur flokkur verð­ur eitt enda­mál í sær sjálv­um. Hann vís­ir á, at flokkurin bara er eitt am­boð, sum kann nýt­ast til tess at náa nøkrum málum, og tá hans­ara egni flokkur gongur ímóti tí, sum hann heldur vera rætt, so er bara eitt at gera, og tað er at velja flokk­in frá. Nú eru tey mong, sum finnast at ar­beið­i­num við stjórn­ar­skip­an­ar­ nevnd­ini – og skíra tað at vera fjant og fjas – og at pol­it­iska skip­an­in eig­ur held­ur at fá­ast við veru­lig­an pol­i­tikk, sum kann tryggja okk­um væl­ferð­ina. Treyðugt so verða slík sjónarmið havd á lofti. Men tað skerst ikki burt, at júst stjórn­ar­mál­ið hev­ur klov­ið før­oysk­an pol­i­tikk í stórt­ hundr­að ár, og at hetta darv­ar pol­it­ iska ar­beið­i­num ann­ars at tryggja væl­ferð­ina, sum allir flokkar sjálv­ andi siga seg vilja. Tá fimm av sjey flokk­um á tingi bein­leiðis hava sín upp­runa ella sum end­a­mál, at Før­ oy­ar skulu loysa ella varð­veita sam­ band­ið, so er tað eitt út­trykk fyri, at hetta er eitt mál, sum fyll­ir nógv – eitt mál, sum má loysast. Tí hava vit fleiri ferðir á hesum stað fegn­ast um, at ein breið semja var í ljós­mála. Ein semja, har alt frá Sam­bandi til Tjóð­veldi kundi semj­ ast um ein leist, hvussu vit kunnu koma víð­ari. At ein strika varð sett í sand­in, har vit góð­taka støð­una, sum hon er og semj­ast um, hvussu til­gongd­in skal verða, ant­in vit velja hesa ella hasa leiðina. Mangt er, sum veru­liga bend­ir á, at breiða semjan í stjórn­ar­mál­um er far­in fyri skeyt­ið. Tí tá Tjóð­veldi í 13 ár við átta dugna­ligum pol­it­ik­ar­um á tingi, og við næst­an fjórða hvørj­ um velj­ara aft­an fyri seg, ikki fær flutt seg frá ulti­ma­tiva mál­i­num, so er ikki lætt at tosa »Roma imod« Sjúrður valdi at fara úr flokk­i­ num. Tjóð­veldi og ting­fólk ann­ars mugu nú taka støðu til, um vit vilja flyta okk­um í stjórn­ar­mál­um – ella varð­veita nagga­tódn­ina. Tey, sum sein­ast at­kvøddu um fullveldi, eru 86 ár og eldri. Við hetta lag hendir einki áðr­enn 2046. Men væl­sign­aði fólk tak­ið eina støðu – og far­ið so til ar­beið­is! Hendir einki nú kunnu vit tað sama bíða til 2046 Tá Sjúrður Skaale í gjár – tann 26. mai – vendi Tjóð­ veld­i­num bak­ið, var tað júst á 10 ára degn­um fyri ætl­aðu fólka­at­kvøð­uni, sum full­ veld­is­sam­gongan pro­kla­ mer­aði 1. februar í 2001. Hendan fólkaatkvøða skuldi haldast 26. mai í 2001. Hetta kunngjørdu Anfinn Kalls­berg og Høgni Hoydal á há­tíð­ar­lig­um tíð­ind­a­fundi í Eyst­ur­stov­uni í Skans­a­ pakk­hús­i­num í Ting­a­nesi tann 1. februar í 2001. Men tað gingu bara bara 23 dagar, so fekk Fólka­flokk­ ur­in kald­ar føt­ur. An­finn Kalls­berg vág­aði sær ikki at tapa eina fólka­at­kvøðu, segði hann, – og tí av­lýsti hann fólka­at­kvøð­una, hó­ ast ógv­us­lig mót­mæli frá Tjóð­veld­inum. Tað gav at bíta, tá tey ungu í Tjóð­veld­i­num skip­ aðu fyri stór­um mót­mæl­ is­fundi á Vagl­i­num í Havn. Tey høvdu fing­ið ein stór­an last­bil om­an í gamla Komm­ un­u­skúl­a­garð­in og har rung­aði mót­mæl­i­s­tón­leik­ ur og mót­mæl­i­s­røður. Høvuðsrøðari var dags­ ins høv­uðs­per­són­ur, Sjúrð­ ur Skaale, sum ar­beiddi sum em­bæt­i­s­mað­ur á løg­ mans­skriv­stov­uni. Av tí at Fólk­aflokkurin segði nei, so gjørd­ist 26. mai 2001 ikki tann nýggi 14. sep­ tem­ber 1946. Umframt at 26. mai er nevnd­ur eft­ir enska munk­ i­num Ven­e­ra­bi­lis, hin­um tign­ar­liga, hægst metta kirkj­u­lær­ar­a­num í mið­øld – so er 26. mai eis­ini føð­ing­ ar­dag­ur­in hjá krún­prinsi okk­ara, Fríð­ riki. Rýmdi á 10 ára degnum Stjórnarskipan og naggatódn Innasta mið hjá havnar­ monnum sprongt í luftina ...og skinklandi meirilutin Bjarni Djurholm kjak á síðu 15 Ps­yk­i­a­ tri­in, hvat vilja vit Bergtóra Høgnadóttir kjak á síðu 13 Myndin er tikin, tá fyrsta skotið varð latið av. Á Innasta miði fiskaðu havn­ar­menn reyð­fis­k­ar á høg­ætt, tá ikki var farandi á fjørðin Mynd: Jens Kristian Vang