fríggjadagur 27. mai 2011síða 60

nr. 61 · 27. mai 2011 12 VIKUSKIFTI Øll tosa um veðrið. Men eingin fær broytt veðrið. Eingin fær gjørt annað enn at tosa um tað. Hvussu keðiligt tað er, hvussu vána­ligt tað var, og hvussu syndar­ligt tað verður. Ein danskari, sum fæst við at gera filmar, Lars von Trier eitur hann, tosar ongantíð um veðrið. Tað er niðan fyri hansara tign, langt undir. Lars von Trier dugir ikki at gera filmar, sum eru verdir at sígg­ja (við einum undantak tó, “Idiot­er­ne”). Tí tosar hann svart um okkurt býtt fyri at fáa tey, sum tíma at lurta, og tey eru nógv, at hugsa um alt annað enn film­ar­nar, hann kemur við. Hesa ferð tosaði tann góði von Trier um nasismu, jødar og Hitl­er. Segði seg skilja Hitler. Og tá hann at enda ikki rættiliga megn­aði at vevja seg burtur úr aftur tí vavstri, hann sjálvur byrj­aði, endaði hann orðabraskið við hesum braski: “gamaní, eg eri nasist­ur.” Sloppið var, helt hann. Hetta var hóast alt bara grovt skemt, segði hann. Dagin eftir varð hann biðin um at fara úr Cannes, far­væl og takk fyri hesuferð. So vón­aðu tey, sum sita honum nær, at hann onga virðisløn fekk á films­há­t­íðini, tí so noyddist hann at koyra alla leiðina suður aftur úr Danmark. Hann torir ikki at flúg­va. Hann fekk ikki gullpálman. Tað gjørdi ein amerikanari, sum ongantíð hevur sagt nakað al­ment, ongantíð tosar við fjøl­miðlar og noktar at lata seg av­myn­da. Tøgn er gull. Hvussu var annars við talu­ frælsi­num hjá von Trier? Jú, tað er, sum alt annað, relativt. Um tað so er deyðin, ja, er hann relativ­ur, tí nógv vænta sær eitt ann­að, betri sjálvandi, lív eftir deyð­an. Vit hini staðfesta bara, ja­vell, ókey, hatta var so tað. Um hvat tosa føroyingar mei­ ra enn um sjúkur og sjúk fólk? Tøgn í fimm minuttir. Nei, ikki um veðrið. Jú, um deyðan og deyð fólk. Og í álvarsomu og sakligu tíðinda­greiningini Deadline í DR2 var hetta við danska nasistinum í Cannes sjálvandi eitt stórmál. Har tosaðu tey um, at von Trier er vanur at “tage gas på folk.” Eisini tá hann tosaði um Hitler. Tað var sjálvandi sagt í fullum álvara. Tey loftaðu ikki stuttligu orð­ing­ini. Í Deadline skemta tey ikki. Tað gera vit heldur her. So sjálvandi líkist tað ongum at skilja Hitler, líkasum bera yvir við honum. Von Trier bað eisini um umbering aftaná. Ving­li­skølt­ ur innast inni. Tað er í lagi at skilja Obama, Nixon, Truman, ja, allar amerikanskar forsetar. Krígs­ greð­ing­ar allir við nógvum manna-, kvinnu- og barnalívum á sam­vitsk­uni. Men tað er ikki tað sama, tað ­er nakað heilt annað. Teir eru í okkara parti, teir eru the good guys. Nei, sum hann segði: tað ræður um at brúka kjaft, meðan ein er á lívi, tí tá ein er deyður, kann ein risikera tað at koma at liggja við síðuna av einum, sum einki sigur. Tað er eisini sjálvsagt, at tey, sum fólk vilja hoyra, brúka kjaft. Tíverri eru tey verri enn so altíð verd at lurta eftir. Annars er tað sera heppið, at øll ikki tosa líka nógv, tí so noyddust fleiri at tosa í senn. Tað eru framvegis bara 60 minuttir í einum tíma. Til dømis tosa fleiri í senn á óskipaðum fundum, tíbetur, tí annars vardi fundurin fýra tímar í staðin fyri tveir. Í slíkum støðum ræður um at tosa hart og skjótt og ikki anda millum orðini fyri ikki at missa orðið, sum hon ongantíð fekk, men tók mitt í einum orði hjá øðrum. Sum í fuglabergi. Sum tað stóð á GaJol pakkanum: sig okkurt skilagott ella halt gák. Tíverri lurtar eingin eftir GaJol. Og Rúsan slapp ikki í SMS. Men SMS sleppur nú í Rúsuna. Tig ella sig einki Umafturafturum høgni djurhuus Skuldu kanska hugsa meira um málið HB valdi at sparka málspørkini og útspørkini eftir høvdinum hjá Fróða. Sosialurin Hvussu fer tað at spæla av? Grindadráp í Føroyahúsinum Dimma Hvønn fót? Chelsea givið Ancelotti fótin Sportal.fo Bara hann ikki fer til gongu Alirisin í Suðuroy hevur reist seg Sosialurin Nýggjur spælari? Tryggi skjúttin hjá B36, Sislowich, smekkaði til... Dimmalætting Bara bumban ikki rakar nakran Bumbuhóttan rakar føroyska sendistovu Sosialurin Hvør er ítróttargreinin? Eyðun og Andreas døma millum stjørnur í Hollandi Sosialurin Har skalt tú síggja! Tað eru pengar í flaggstongini Dimma Gongur væl! Tórshavnar Gongufelag fær heiðursskjal og kekk Vagaportalurin ranga í strúpan Francois fær av at vita Tveir mánaðar gamli Francois Langur hevur tað ikki lætt. Mamman Lynn heldur eitt vakið eygað við honum, og á myndini sæst hon snøgga Francois eitt sindur um høvdið. Vit siga bara stakkals Francois! Og hann verður neyvan lættur at fáast við, tá ið hann verður tannáringur! (Mynd: AP Photo) Hvør er tað? Dimmalættin hevur greinað tað, sum hendi í løgtinginum her fyri, tá ið løgtingsfólk máttu arbeiða út á náttina. Skrivað verður millum annað soleiðis um eitt uppskot: Eitt uppskot frá Kára á Rógvi Bjørt Samuelsen um at seta eina rættarskipanarnevnd at gera uppskot til grundleggjandi rættargangslóg fyri Føroyar og uppskot til føroyska revsilóg, var samtykt. Vit standa bara spyrjandi. Er Kári á Rógvi Bjørt Samuelsen ein nýggjur tinglimur – ella er talan um veruliga samanlegging av tveimum tinglimum? Vinir práta - Konan hjá mær segði, at hun vildi ikki hava nakra føðingardagsgávu í ár, men helt, at vit heldur skuldu gera okkurt saman. - Gjørdu tit so tað? - Ja, vit skeldaðust um, hví eg ikki hevði keypt henni nakra føðingardagsgávu. Tosa ov nógv Tað er einki stuttligt at sita í bíðirúminum hjá læknanum. Eitt er, at tað tekur evigheitir at sleppa fram at, og nakað annað er, at hini fólkini eru ikki so festlig at hoyra uppá. Tey tosa so nógv, um hvat feilar teimum, at mann sleppur ikki at fortelja um sína egnu sjúku.