fríggjadagur 3. juni 2011síða 4

Fríggjadagur 3. juni 2011 · Nr. 64 4 Sosialurin Áki Bertholdsen Skattatrýstið í Før­oy­ um er so høgt, at tað er tórført hjá arbeiðs­gev­ ar­um at fáa fólk til ar­ beið­is. Samstundis ræðir tað dugna­lig­um føroyingum frá at flyta heim aftur Tað staðfestir Føroya Arbeiðs­gevarafelag á aðal­fundi felagsins í miku­dagin. Felagið sigur, at marginal­skatturin er so høg­ur, at fólk vilja ikki arbeiða meira enn hægst neyðugt, tí skatt­ur­in fer av­stað við megin­parti­ num av inn­tøku­ni. Fyri tey, sum búgva í kommunum har skatt­ ur­in er hægstur, loysir tað seg minst at átaka sær eyka arbeiði. Tey, sum forvinna millum 250.000 og 400.000 krón­ ur um árið, rinda 60,5 % í skatti av teirri sein­as­tu krónuni, tey for­vin­na. Onkustaðni gjalda tey, sum forvinna meira enn 400.000 kr. um árið, 62,5 % í skatti. Hetta merkir, at tey bert hava 37,50 krónur eft­ir av hvørjum 100 krónu­seðili tey forvinna. Ein full ársløn hjá ein­um tímaløntum er ein­ar 240.000 kr um ár­ ið. Men verður arbeitt eitt lítið sindur yvir, so at lønin kemur upp um 250.000 krónur um árið, fell­ur høgi skatturin. - Tað vil siga, at sjálvt tey lægstløntu gjalda topp­skatt. Ein forðing Føroya Arbeiðs­gevara­fe­ lag heldur eisini, at høgi marginalskatturin er við til at halda dugna­lig­ari arbeiðsmegi, íverk­setar­ um og øðrum, frá at bú­ seta seg her á landi. Felagið heldur, at tað er neyðugt at endur­ skoða skatta­skipan­ini sum heild. - Høgi marginal­skatt­ urin hevur avleiðingar fyri búskaparvøksturin, eggj­ar til svart arbeiði og økir um lønartrýstið. - Og økt lønartrýst set­ir kappingarførið hjá før­oyskum fyritøkum í vanda, sigur Føroya Ar­ beiðara­felag. Felagið vísir eisini á, at OECD hevur sta­ ð­fest, at høgur marg­i­ nal­skattur forðar fyri bú­skap­ar­vøkstri og tað kann felagið bara stað­ festa út frá teimum kann­ing­um, tað hevur gjørt her heima. Føroya Ar­beiðs­gev­ ara­felag mælir tí til, at skatta­skipanin verður endur­skoðað, so at tað loys­ir seg at arbeiða. Skattaskipanin skal egg­ja fólki at arbeiða meira og ikki minni, sum skipan­in nú ger. Áki Bertholdsen Johan Dahl, lands­stýris­mað­ ur í vinnumálum, kom sær í rætt­i­ligt ódnarveður í Løg­ tingi­num mikudadagin. Hann var rættiliga opin­ skár­að­ur, tá ið Løgtingið við­ gjørdi uppskotið um at friða allar leiðir innanfyri tríggjar fjórð­ingar fyri vinnuligari línu­veiði við tí endamáli at verja ungfiskin. Hann var so opinskáraðu, at politikarar úr fleiri flokk­ um kravdi eina umbering frá Johan Dahl. Tey, sum gingu á odda at krevja hann eftir einari um­ bering, vóru hans­ara eg­nu partafólk í Sam­bands­flokki­ num, Edva Jacobsen og Bjørn Kalsø. Men eisini Kaj Leo Holm Johanne­sen, løgmaður, boð­ aði frá, at hann hevði gjørt lands­stýrismanninum greitt, at ein umbering hevði verið hósk­andi. Og tað fingu tey so at enda. Annað starv Løgtingið brúkti allan dagin í gjár at viðgerða uppskotið um at friða allar leiðir innan­ fyri tríggjar fjórðingar fyri vinnu­ligari lívuveiði og tað var undir hesi viðgerðini, at tað mesta fór at snúgva seg um orðavalið hjá lands­stýris­ manni­num, heldur enn um sjálvt málið. Fleiri útróðrarmenn vóru møtt­ir upp í tinginum og um tað var hetta, sum fekk ting­ fólk at tendra í topp, skal vera ósagt, men krútið varð ikki spart. Tað, sum elvdi til alt rokið, var tá ið Johan Dahl helt fyri, at ein friðing er altíð ring fyri tann, hon rakar og hann skilti teir útróðrarmenn, sum stúrdu fyri, at hetta fór at taka lívið av vinnuni. - Men valið er um vit vilja taka lívið av toskastovninum. - Spurningurin er eisini um útróðrarmenninir í hes­ um bólkinum kans­ka átti at funn­ið sær eitt annað starv, legði landsstýrismaðurin aftur­at. Hann vísti á, at í fjør vóru 74 bátar í hesum bólki skrá­ sett­ir sum fultriknir útróðr­ ar­bátar. - Men av teimum høvdu 48 bátar havt eina inntøku upp á 400.000 krónur til­ samans, men so hava onkrir ver­ið omanfyri og onkrir niðan­fyri. Og tað skuldi so býtast ímill­um menninar, ið vóru knýtt­ir at bátinum. - Tað sigur mær, at hetta er í øllum førum ikki ein vin­ na, sum er so lønandi, sum hon átti at verið. Hann vísti á, at hetta er ein inntøka, sum tað saktans ber til at fáa við einum norsk­ um línibát ella øðrum skipi. Hann staðfesti, at veður og vindur hava sítt at siga, men tað hevur sanniliga eisi­ ni sítt at siga, at fiskurin er ov smáur til til at geva rætta prís­in. Johan Dahl vísti, at stend­ur valið ímillum at bjar­ga toskastovninum ella at bjarga nøkrum útróðr­ar­ monn­um, er tað vert at seta friðing­ina í verk. - Tá ið ein vinna ikki ber seg, haldi eg ikki, at hon skal verða hildin á lívi, legði lands­stýrismaðurin afturat. Umbering Hetta var eitt biti, sum ting­ limir úr fleiri flokkum fegnir gloyptu og teir koyrdu so hart á landsstýrismannin at eftir hetta snúði tað mesta av kjakinum seg um hetta, held­ ur enn um málið sjálvt. Og tað endaði við, at lands­týrismaðurin gekk í seg sjálvan og bað um eina um­bering. - Havi eg verið ov bondsk­ ur við útróðrarmenn, skal eg bið­ja um umbering fyri tað, segði landsstýrismaðurin, men hann helt, at tað var ikki meint so illa, tí kanska vóru suður­oy­ing­ar bara harðari í orða­vali enn norðoyingar og kanska heldur ikki so fjaður­ sár­ur. Hann helt, at tað var ikki fyri at niðurgera útróðr­ar­ menn, at hann hevði staðfest, at vinnan er so tórført, at teir kans­ka ikki áttu at verið í henni. Hinvegin staðfesti hann, at hetta var ikki fyri at vera kenslu­leys­ur ímóti eini heilari vinnu. - Hetta er fyri at vera realis­t­ur, sigur hann. Flutti 1,5 fjórðing Annars endaði málið við eini semju, har allar leið­ ir innanfyri hálvan ann­an fjórðing verða frið­að­ar. Men kortini fær lands­stýris­mað­ ur­in heimild at gera undan­ tøk fyri leiðir, har ong­in ungfiskur er. Johan Dahl í ódnarveðri OPINSKÁRAÐUR Eg eri ikki kyniskur, eg eri realistur, sigur landsstýrismaðurin Kanska eru suðuroyingar bara harðari í orðavali enn norðoyingar Bæði løgmaður og hansara egnu politisku partafólk og tinglimir úr øðrum flokkum, hildu, at Johan Dahl átti at biðja útróðrarmenn um eina umbering-og tað fingu tey Kravdu umbering Rinda 62,5% í skatti SKATTUR Skatturin má niður fyri at fáa gongd á samfelagið sigur Føroya Arbeiðsgevarafelag