mánadagur 4. juli 2011síða 2

Mánadagur 4. juli 2011 · Nr. 76 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Er tað nakað sum fer at sermerkja prátið manna millum hetta kom­andi árið, so man tað uttan iva verða tann politiska støðan og tey bæði valini sum standa fyri framman - í kronologiskari raðfylgju fólka­tingsvalið og síðani løgtingsval, men tey kunnu kortini eins væl býta um raðfylgju, tí enn vita hvørki før­oyingar ella danir nær tey skulu kjósa sær umboð á ting. Tey, ið hava fylgt við politisku gongdini her á landi, hava staðfest, at veljarakanningarnar hava víst á eina polarisering í føroyskum politikki - kanska ikki so nógv millum høgra og vinstra, sum millum sjálvstýrisvongin og sambandsvongin. Soleiðis sum kanningarnar hava víst, eru tað júst hesin eini spurningurin, sum skilir partarnar so nógv, at fólkið í mangar mátar gongur í tveimum bólkum: Tjóðveldi fær helst eitt gott val. Og Sambandsflokkurin, sum, ikki minst orsakað av "løgmans-effektini", fer helst at fáa eitt gott val, skal ein trúgva kanningunum. Øðrvísi er tó statt í Danmark, har forsætisráðharrin, Lars Løkke Rasmussen ikki kann vísa á somu effekt sum landsins leiðari. Hjá hon­ um gongur tað heldur hinvegin. Orsøkin til hetta sigst vera, at Løkke og stjórn hansara er niðurslitin. Fólk vilja hava okkurt nýtt. Tey vilja hava Helle Thorning-Smith sum for­sætis­ ráðharra. Og hetta siga tey, sam­stundis sum tey, so løgið tað ljóðar, halda, at Løkke er hann ið er bestur at leiða landið gjøgnum kreppuna og hevur tey greiðastu sjónarmiðini. Men hetta telur kortini ikki, tí sam­bært teirri seinastu veljara­kann­ingini, sum varð gjørd í farnu viku, hevur veljarin eftir øllum at døma longu tikið avgerð um, at tey vilja hava Helle. Eygleiðarar siga snøgt sagt, at Løkke er raktur av Nyrup-syndromi­ num, har hann og ráðharrar hansara eru meistarar í at klutra tey góðu málini, júst sum fyrrverandi forsætis­ ráðharrin, Nyrup gjørdi tað, soleiðis at danir nú eru komnir til ta støðu, at 10 ár við eini borgarligari stjórn er nóg mikið. Nú skal altso vend koma í, hóast aðrir eygleiðarar undra seg yvir, at danir vilja hava ta næstbestu loysnina - altso at tey í mangar mátar vilja hava Helle at reka borgarligan politikk. At ein stjórn ella stjórnarflokkur missa undirtøku er ikki óvanligt. Ein kanning, sum stóð at lesa í donsk­ um blaði vísti, at av 283 valum í 19 ymiskum londum misti stjórnar­ flokkurin í miðal 2,5 prosent við hvørt valið. Hetta sama er norski forsætisráð­ harrin, Jens Stoltenberg eisini greið­ ur yvir. Hóast stórtingsval ikki er í Noregi fyrrenn í 2013, hevur stjórnin eisini verið fyri hørðum atfinn­ ing­um og minkandi undirtøku í veljara­kanningunum. Í farnu viku var Stolten­berg tó frammi og segði sína hugsan um politisku støðuna. Her gjørdi hann púra greitt, at hann ikki óttaðist and­støðu­flokkarnar, Høyre og Frem­skritts­partiet við eitt komandi val. Hansara størsti ótti var sofa'in og tey, ið velja at vera heima á valdegnum. - Vit verða við hvørt einasta val ámint um, at tað er valúrslitið sum telur. Vit skulu tó ikki gloyma veljara­ kanningarnar, men tað av­gerandi er hóast alt valúrslitið, segði Stoltenberg í hesum sambandi. - Vit vita, at tann størsti val-reservin hjá Arbeiderpartiet eru tey sum ikki greiða atkvøðu. Í januar 2012 verður løgtingsval, um ikki fyrri. Valstríðið er í mangar mátar byrjað. Tann stóri spurningurin er, um løgmans-effektin kann halda sær so leingi. Hin spurningurin er, um tjóðveldi við Høgna Hoydal á odda fær sannført fólk um, at teirra leið er hin rætta. Men kanska verður størsta av­bjóð­ ingin hjá øllum valevnunum at fáa fólk á val. Tí samstundis sum summi gerast spent uppá valið, eru tað onnur sum halda lítið um politikkarar okkara. Tey eru troytt at brotnum lyftum, klandri og uppgávulyndi. Kanska kunnu orð­ ini hjá Stoltenberg eisini brúkast í føroyskum politikki, at tað í roynd og veru er sofaveljarin, sum avger hvønn veg rákið kann fara. Í øllum førum er greitt, at hvør at­ kvøða telur við eitt komandi løgtings­ val. Tað ræður bara um at fáa fatur á teimum. Bátafelagið á Toftum hevur gjørt leigusáttmála við Hanus Lómstein, um leigu av hølunum har POSTA helt til. Virksemið hjá felagnum er bara økt ár undan ári, eins og ognir felagsins eru vorðnar fleiri og fleiri. Nevndin metti tí, at hetta tilboðið nøktaði tørv felagsins, og liggur væl fyri í bygdini og er lætt atkomuligt, og letur upp fyri nýggjum møguleikum fyri felagið. Men hóast økt virksemi og fleiri ognir, eru ov fáir limir í felagnum. – Skal Bátafestivalurin og Bátafelagnum verða lív lagað, mega tað verða fleiri, sum kunna skipa fyri tiltøkum á Toftum, sigur felagið. Aðalfundur felagisns stendur fyri durum og tá er eisini møguleiki, at tekna seg sum lim, skrivar heimasíðan nes.fo. Bátafelagið leigar gamalt posthús Sofaveljarin Mánadagin 27. juni doyði fyrrverandi, danski ráðharrin og politikarin, Erling Olsen, 84 ára gamal. Tað eru kanska ikki øll sum vita tað, men hann hevði ein avgerandi leik­lut, tá Kristnastovu skuldi keypast á sinni, og sum siðani hevur verið karmur um andalig tiltøk og møti i danska høvuðsstaðnum. Tá ið í Kristnastova skuldi keypast í 1979, vildi lokala grund­eigarafelagið ikki góð­ taka, at hús vóru keypt har á økinum, sum skuldu nýtast til hetta “kristiliga-sosiala” virksemið, ið talan var um. Men samband fekst í lag við táverandi fólkatingsmann og prest, Johan Nielsen, sum fegin vildi hjálpa okk­ um við hesum máli. Og tað gjørdi hann m.a. við at seta tey í samband við táverandi bú­staðar­ráðharran, Er­ling Olsen. Fleiri fundir vóru um hetta mál, bæði á Christ­ iansborg og á Ráð­húsinum, og umsíðir loysnaði – ikki minst tí at Erling Olsen megn­aði at skera ígjøgnum og rudda slóð fyri, at loyvi fekst til at nýta húsini til endamálið.  – Og gleðin var stór hjá okkum, tá hetta umsíðir kom í rættlag, stendur at lesa á heimasíðuni hjá Kristna­ stovu. Og ikki nokk við tað: Fyri umleið 10 árum síðani fekk Kristnastovu óvænt­aða vitjan av Erling Olsen ein sunnumorgun. Morgunmøtið var um at vera av, tá Óli Jacobsen, fyrr­ verandi formaður í Fiski­ mann­afelagnum, og Erling Olsen komu inn á gólvið og vóru saman við teimum, sum samlaðust til møti, eina góða løtu. Erling Olsen kom inn í fundarhølið, har hann skjótt fall náttúrliga inn í millum fólkið, og tey loftaðu eisini hesum høvi til at takka honum frá talarapallinum fyri kærkomnu hjálpina, sum hann veitti okkum í 1979. – Nú Erling Olsen er farin, minnast vit henda mann við takksemi – og eru eisini takksom fyri, at Harrin lat rætta mannin vera á røttum staði, tá vit skuldu keypa nýggju Kristnastovu í 1979, verður sagt at enda. Erling Olsen loysti keypið av Kristnastovu Kapp­ róður: Fekk bæði í posa og sekk Ítróttur, síða 11-23 Henry verður 75 ár Nøvn, síða 26 Snorri Brend snorri@sosialurin.fo VITJAN Erling Olsen á vitjan í Kristnastovu fyri umleið 10 árum síðani Mynd: kristnastova.dk