mikudagur 6. juli 2011síða 27

27 Mikudagur 6. juli 2011 · Nr. 77 Sosialurin Í einum av heimsins hugnaligastu bókhandlum, har elligomlu trø­ ini, fólk, bilar og hundar síggjast gjógnum sprossavindeyguni, har klokkan ringur, tá tú letur stóru, tungu hurðina upp, har túsundtals føtur hava gingið eftir gólvunum, hendur hava blaðað, eygu hava hugt, har bøkur, heiti og høvundar hava staðið lið við lið síðan 1918, er stjórastarv leyst at søkja. Vit sóknast eftir einum nýggjum stjóra í gomlu, hugnaligu húsunum mitt í býnum. Stjórin er dagligur leiðari í handlinum og má hava eina hóskandi ástøðiliga útbúgving. Viðkomandi hevur sjálvsagt áhuga og innlit í bókmentir og bókaheimin. Umsøkjarin skal dáma at hava samband við nógv fólk dagliga, og hava hug til at starvast á einum arbeiðsplássi, har nógv er at gera. Starvið verður eftir ætlan sett 1. september 2011, ella skjótast til ber. Lønin er sambært avtalu. Allar umsóknir verða viðgjørdar í trúnaði. Og um tú er áhugað/ur, fær tú meir at vita um starvið við at venda tær til Tummas H. Dam, nevndarformann, á telefon 22 05 50. Skrivlig umsókn skal sendast til: H. N. Jacobsens Bókhandil Att.: Tummas Hanus Dam Vaglið 2 ­ FO 100 Tórshavn í seinasta lagi 15. juli 2011. Stjóri til bókahandil H.N.Jacobsens Bókahandil varð stovnaður í 1865. Síðani 1918 hevur hann hildið til í teimum gomlu realskúlahølunum á Vaglinum. Hesin gamli bygningurin er friaður, men stórar umvælingar og ábøtur eru gjørdar á hann seinastu árini, og hetta er í dag ein sera huganligur og innbjóðandi handil við 6 starvsfólkum. H.N.Jacobsens BÓKAHANDIL P.O.Boks 55 - FO-110 Tórshavn - tel 311036 - fax 317873 - hnj@hnj.fo - www.hnj.fo www.sansir.fo Í samrøðuni sigur hann, at tey týdningarmestu polit­ isku úrslitini hesi 24 árini, meðan hann hevur verið í politikki, vóru tey sum fullveldissamgongan fekk framt. Hann nevnir nøkur dømi um hetta, men tíverri sær út til, at hann minnist okkurt skeivt, og tí loyvi eg mær at gera hesa lítlu rættleiðingina. Uppspardu einans blokkstuðul og læntan pening Hergeir sigur, at við einum varnum og skilagóðum fíggj­ ar­politikki eydnaðist full­ veldissamgonguni at leggja meira enn tvær milli­ardir krónur til síðis at standa ímóti við. Hetta er ikki rætt. Tað stóð ein lítil milliard á bók í Landsbankanum longu áðrenn fullveldissamgongan tók við og har stóðu umleið tvær milliardir á bók, tá hon legði frá sær aftur, so teirra partur av uppsparingini var langt frá tveimum milli­ ardum. Men tá skulu vit eisini taka við, at full­veldis­­ samgongan fekk góðar 5 milliardir krónur í blokk­ stuðli hesi árini og harum­ framt vóru eisini brævalán partur av upp­sparing­ini. So tað einasta sum bleiv spart upp var blokk­­stuðul og læntir pengar. Flýddu undan undirskotinum Viðvíkjandi tí varna fíggj­ ar­politikkinum, sum løg­ tingsformaðurin vísir á, so slepst ikki undan, at frá 1998 til 2003 øktust rakstrar­ útreiðslurnar hjá lands­ kassanum við ikki minni enn 900 mió. krónum (tað svarar til eina hálva millión krónur í meðal um dagin). Her kundi verið áhuga­ vert at hugt eftir, hvussu avlopið hjá fullveldis­sam­ gonguni býtti seg ímillum tíðar­skeiðið áðrenn blokk­ stuðulin minkaði og aftaná. Samlaða avlopið var umleið 2,6 milliardir krónur, men av hesum stava 2,4 milliardir frá tíðini áðrenn blokkstuðulin minkaði og bara 0,2 milliardir frá 2002 til 2003. Í 2003 var avlopið komið heilt niður á 0,02 milliardir krónur. Tá legði fullveldissamgongan í skundi frá sær mitt í valskeiðinum. Fullveldissamgongan slóðaði fyri skattalættunum Løgtingsformaðurin sig­ur, at millum annað skatta­ lætt­arnar hjá ABC-sam­ gonguni sindraðu tann góða fíggjarpolitikkin hjá full­veldissamgonguni. ”Tann samgongan bant seg millum annað til í sam­ gongu­skjalinum at veita skattalættar fýra ár fram í tíðina, og slíkt er full­ komuliga ábyrgdarleyst,” sigur Hergeir Nielsen. Her má eg minna á, at søgan um skatta­lætt­ arnar byrjaði longu í 2003 (altso undir fullveldis­sam­ gonguni). Tá legði Karsten Hansen (sum tá var tjóð­ veldismaður) uppskot fyri tingið um at lækka lands­ skattin í 2003 og 2004 við tilsamans 125 mió. krónum (altso eitt vet meira í árligum skattalætta enn ABC-samgongan gav). Í álitinum frá fíggjar­ nevndini sæst, at ætlanin hjá fullveldissamgonguni var eisini at geva skattalætta í 2005 og 2006. Meirilutin (Óli Breckmann, Kristina Háfoss, Tórbjørn Jacobsen og Kári P. Højgaard) skrivar: “Hesin skattalættin er liður í einum langtíðar skattapolitikki, ið hevur til endamáls at lækka skattin á arbeiði. Vænt­ ast skal tí í samsvari við samgonguskjalið ein fram­ haldandi minking í skatta­ trýstinum í 2005 og 2006.” Sostatt kann eingin ivi vera um, at báðar sam­ gongurnar vóru samdar um at geva skattalættar. Skattalætti til tey ríku Hergeir Nielsen sigur við Dimmalætting: ”Vit góvu eisini onkrar skattalættar, men vit syrgdu altíð fyri, at teir vendu rætt, soleiðis at tey fingu ágóðan, sum høvdu størst tørv á tí.” Hetta er ein pástandur sum er lættur at bera fram, tí hann er trupul at eftir­ kanna. Men um vit kortini gera tað, so síggja vit, at skattalættarnir í 2003 vórðu nokkso javnt býttir í krónum millum hægstu og lægstu inntøkubólkarnar, men í 2004 vóru tað mest­ sum bara tær hægstu inn­ tøkurnar, sum fingu skatta­ lætta. Til dømis fekk ein sum hevði 120.000 krónur í inntøku 510 krónur í skatta­ lætta, meðan ein sum hevði eina millión í inntøku fekk 10.410 krónur (ella meira enn 20 ferðir so nógv). Ikki tí, tað er trupult at geva skattalættar til tey, sum ikki rinda skatt. Men tað er skeivt at siga, at skattalættarnir vóru latnir til lægstu inntøkubólkarnar, tá veruleikin er ein annar. Eg vil enda hesa greinina við at ynskja Hergeiri Nielsen góðan byr framyvir, nú hann gevst í politikki. Hetta skuldi bara vera ein lítil áminning, tí sum vit øll vita, so kann tað vera skjótt at gloyma. Løgtingsformaðurin minnist skeivt Løgtingsformaðurin, Hergeir Nielsen, hevur boðað frá, at hann gevst í politikki, og í tí sam­ bandi­­num hevði Dimma­lætting eina sam­ røðu við hann í blaðnum mánadagin Kjak Helgi Abrahamsen løgtingsmaður