mánadagur 11. juli 2011síða 58

vika 28 l 11. juli 2011 26 fjarðastevna Vilmund Jacobsen Um verri vildi til, kundi ein januardagur í ár verið hin seinasti hjá Sonna Johan­sen á Strondum og bátsfelaga hansara, Elfinni Vang, í Kaldbak. Tá teir fóru av Strondum í stóra útróðrbátinum Marionnu dagin fyri, var hann landnyrðingur í ættini, einar 15 m/sek. Tí valdu teir at fara vestur um, har oyggjarnar geva lívd fyri landnyrðinginum. Við sær høvdu teir 30 stampar, sum teir settu og drógu einar 8 fjórðingar norður úr Bakkanum á Suðuroynni. Alt gekk væl, og teir fingu umleið 7.000 pund á setuna, sum er góð veiða. – Tá vit fóru at sigla, vóru vit einar 19 fjórðingar úr Trøllhøvda. Vit sigldu ikki við nógvari ferð, tí vit skuldu passa okkum streym um Kirkjubønes, tá vit komu eystur um aftur. Landnyrðingur er góður vestanfyri. Líkindini vóru hampi­lig, og sjógvurin var einki at snakka um. Tá vit høvdu siglt eina løtu, fingu vit lívd av Sandoynni, og tá vit høvdu siglt í umleið ein tíma, høvdu vit einar 12 fjórðingar eftir í Trøllhøvda. Eingin trupulleiki var at sigla, og vindurin var um einar 12-14 m/sek. Vit høvdu siglt fram við tveimum útróðrarbátum ávegis norðureftir, men vit vistu ikki við vissu, hvørjir hesir bátar vóru. Tað var tá, tað hendi, sum eins væl kundi havt kostað teimum lívið. Fyltist við sjógvi Sonni og Elfinn høvdu sitið og etið og prátað eina løtu í stýrhúsinum. – Hesa løtuna sat eg í skipara- stólinum, og hann við borðið. Eg havi helst durvað, tá Elfinn rópti á meg og segði, at tað breyt upp um lúnningina á bátinum. Eg helt í fyrstu syfti ikki, at tað bilti, men slakkaði av, so vit kundu fara aftur at hyggja. Báturin var nakað tyngdur av tí fyrru fyllingini, og tá seinna fyllingin kom beint eftir, gjørdi eg eina roynd at sigla bátin uppaftur. Tað riggaði slett ikki, hekkan fór undir, og báturin legðist á liðina. Alt á dekkinum var væl skalkað, motorurin gekk framvegis, og eg haldi ikki, at sjógvur slapp niður um dekkið. Nú væntaðu Sonni og Elfinn, at tað fór at gerast púrasta galið hjá teimum beinanvegin. Einsamallir í bølamyrkri og fleiri fjórðingar úr landi lógu teir og stríddust í søkkandi báti. – Elfinn fór nú upp á takið at royna at loysa bjargingarbátin, og eg skuldi fara inn í stýrhúsið at senda út neyðarkall. Men hjá mær gjørdist einki, tí báturin legði seg í somu løtu skerflatan, soleiðis at hann lá á liðini í sjónum. Báturin koppaði í tað borðið, har stóra hurðin er á síðuni inn í stýrhúsið, so her var eingin kjansur at sleppa innaftur. Eg hevði tó fingið fartelefonina við mær. Hon kom rullandi ímóti mær, og eg loftaði henni, áðrenn eg var farin út úr stýrhúsinum seinastu ferð. Fartelefonina hevði eg stungið niður ímillum kragan á drakt­ ini og hálsin. Sonni sigur, at Elfinn fekk bjarging­ ar­bátin leysan á takinum og rullaði hann í havið. Báturin blástist upp, men tað óhepna var, at masturin, sum nú lá niður í sjógvin, kom at liggja oman yvir bjargingarbátinum, sum soleiðis lá fastur og trýstur niður í sjógvin. – Nú sá rættiliga svart út hjá okk­ um, og ta einu løtuna visti eg ikki, hvar Elfinn var. Men tá var hann framvegis uppi í mastrini. Báturin var nú mest sum koppaður. Hesa løtuna segði eg farvæl. Sonni steðgar nú á. Hann er álvar­ samur, og tað gongur ein lítil løta, áðrenn hann heldur fram at siga frá. Sá vónleyst út – Vit sluppu niður í bjargingarbátin, og vit royndu at stríðast við at fáa hann leysan. Alt sá vónleyst út. Á ein ella annan hátt fingu vit bjarg­ ingar­bátin, sum nú var fullur í sjógvi, undan mastrini og fram um gronina á koppaða bátinum. Men bjarg­ingar­ báturin var framvegis ikki leysur, og tá vit sóu, hvar hann var fastur, fingu vit kappað línuna. Síða róðu vit okkum leysar av søkkandi bátinum. Báðir vóru teir rennvátir, og Elfinn var illa ílatin, rættiliga kaldur og illa fyri. – Umsíðir fingu vit oyst bátin tóm­ an og fingu turkað hann so mikið innan, at vit ikki sótu í sjógvi. Einar 20 minuttir seinni fyltist báturin aðru ferð, og vit noyddust aftur at oysa. Vit sendu beinanvegin einar tvær neyðrakettir, og eg royndi at fáa mína fartelefon at virka. Tað mundi taka tað mesta av einum tíma, áðrenn far­ telefonin virkaði, og eg kundi ringja á 112. Eg veit ikki, um eg fekk sagt nakað, áðrenn tað breyt av, og síðan gingu aftur einir 10 minuttir, áðrenn vit aftur fingu samband við 112. Tá var tað antin eg – ella tey – sum ringdu uppaftur, og vit fingu sagt, hvat var hent og á leið, hvar vit vóru staddir. Í hesum tíðarbili, áðrenn Sonni og Elfinn fingu samband við 112, søkkur útróðrarbáturin, og tá hann sakk, sóu teir, at sjálvvirkandi sendarin á takinum blunkaði. Ein epiril sendir sjálvvirkandi neyðarkall um fylgisvein, tá bátur søkkur. – Tá vit sóu, at blunkandi signal komu av takinum, gjørdust vit eitt sindur tryggari í støðuni, sum hevði verið so vónleys. Sonni sigur, at tá hann hevði tosað við 112 og hevði sagt, hvør støðan var, fór tyrlan beinanvegin at leita. – Tað var torført at siga júst, hvar vit vóru, tí vit høvdu jú eingi tøl at geva teimum, og tað vísti seg eisini, at tyrlan byrjaði at leita alt ov vestar­ laga. Sonni sigur, at sjálv bjargingin gekk væl. – Elfinn, sum frammanundan var ógvuliga kaldur, fekk kortini ein ordans umgang, tá hann sum hin fyrri av okkum varð tikin upp. Tað var jú nokso frískur vindur, slakkur kom í weirin, og hann varð drigin nakað ígjøgnum sjógvin. Men um bjargingina annars er at siga, at hon gekk óføra væl, og tyrlumanningin gjørdi eitt serstakliga gott arbeiði, heldur hann. Sonni og Elfinn vórðu báðir fluttir á Landssjúkrahúsið, og einar fýra tím­ ar seinni sluppu teir heim aftur til síni kæru. Teir ynskja báðir at takka øllum teimum sum vóru við í bjargingini hendan feigdardag – ikki minst mann­ ingini á tyrluni, sum fann teir og tók teir upp. – Var eg einsamallur á bátinum hendan dagin, hevði eg ongan livandi kjans havt. Tí vil eg eisini takka vin­ manninum, Elfinni, fyri, at hann var við og var so róligur, tá ringast stóð til hjá okkum báðum, sigur Sonni. Ov lítið fríborð Vit spurdu eisini Sonna Johansen, hvussu tað kundi bera til, at ein so stórur bátur, sum er meiri enn 40 føt­ ur langur og góðar fýra metrar breið­ ur, kundi ganga burtur ein dag sum hendan í hampiligum líkindum. – Ja, tað er ein góður spurningur, og eg seti mær sjálvum sama spurning. Sjálvur veit eg ikki, hví báturin sakk, men tað vísti seg, sum báturin slapp ikki av við sjógvin og fekst ikki upp­ aftur. Kanska hevði báturin ov lítið fríborð. Eg havi mangan verið í verri líkindum enn hendan dagin, Elfinn og eg mundu gingið burtur vestanfyri, sigur Sonni Johansen, sum longu var á útróðri aftur tveir dagar eftir skips­ broti við Mariannu FD 1221. Vit kunnu skoyta uppí, at hundurin Simona, sum er hálvur labradorur, altíð plagdi at vilja sleppa við Sonna, tá hann fór til útrógvar, men júst hend­an feigdardagin vildi hundurin als ikki út. – Eg segði farvæl – Tað var bølamyrkt, og ta einu løtuna visti eg ikki, hvar Elfinn var. Tá var hann framvegis uppi í mastrini. Báturin var nú mest sum koppaður, og hesa løtu segði eg farvæl, sigur Sonni Johansen, sum steðgar á, er álvaramur og bíðar eina løtu, til hann sigur meiri um feigdardagin, tá báturin, hann og Elfinn Vang vóru á útróðri við, sakk undan teimum – Bjargingarbáturin blástist upp, men tað óhepna hendi, at hann kom at liggja undir mastrini, sum lá niður í sjógvin. Tá helt eg, at okkara seinasta løta var komin, sigur Sonni Johansen Mynd: Jens Kristian Vang Marianna FD 1221 var yvir 40 føtur langur og meiri enn 4 metrar breiður. Kortini sakk báturin undan Sonna Johansen og bátsfelaga hansara, Elfinni Vang