mánadagur 18. juli 2011síða 2

Mánadagur 18. juli 2011 · Nr. 82 mánadagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eyðun Klakstein Ein 85 ára gamal maður í týska býnum Bremerhaven var so óheppin at renna á konu sína, sum fekk stóran skaða og mátti flytast á sjúkra­hús. Sambært løg­ regluni rendi maðurin tvær ferðir á konuna. Maðurin skuldi bakka bilin út frá húsunum, men varn­aðist ikki, at konan stóð aftanfyri. Úrslitið var, at hann bakkaði á hana, so hon datt og fekk skaða í bæði beinini. Fólk, sum stóðu tilburðin, skundaðu sær yvir til teirra. Í somu løtu gjørdi maðurin av at koyra fram við tí úrsliti, at hann koyrdi tvørtur um beinini á konuni eina ferð afturat, sigur løg­ reglan í Bremerhaven við tíð­indastovuna DPA. Í farnu viku skrivaði Sosialurin í fleiri greinum um, at stórir profilar í føroyskum politikki nu takka fyri seg, og túsundtals atkvøður, sum seinastu árini eru farnar til hesar politikarar, eru nú av álvara tøkar hjá øðrum valevnum at kappast um. Jóannes Eidesgaard, Anfinn Kallsberg, Hergeir Nielsen, Marjus Dam, Andrias Petersen, Katrin Dahl Jakobsen, Sjúrður Skaale og hini hava fingið nógvar atkvøður frá veljarunum, men nú stilla hesi fólkini ikki uppaftur á løgtingsvalinum, sum skal verða í seinasta lagi í januar komandi ár. Hetta gevur pláss í løgtinginum. Onnur valevni – nýggir politikarar – hava nú betur kjans at sleppa í løg­ tingið, og ein størri útskifting, enn vit hava sæð seinnu árini, er gjørlig nú. Samfelagsfrøðingur held­ur, at útskiftingin í løgtinginum hevur verið ov lítil, og tað, sum nú hendir, er meira vanligt, tá ið saman­borið verður við onnur ting. Løgtingið skal onkursvegna um­boða føroyska fólkið, og ein fjøl­broytt umboðan mann, tá ið alt kemur til alt, verða tað besta fyri tingið. Tí kemur tað ikki bara illa við, at nakrir av teimum eldru politik­arunum takka fyri seg, so at tað verður pláss fyri yngri fólki. Í løtuni kunnu løgtingsfólk, sum eru undir 40 ár, væl og virðiliga teljast á einari hond, og tað er ikki røttvís umboðan, tá ið hugsað verður um samansetingina av fólkinum. Tí hevði tað verið kærkomið, um tað komu fleiri yngri fólk í løgtingið á komandi vali. Kvinnurnar eru eisini undirum­ boðaðar í løgtinginum, men batar hava verið, og framhaldandi verða gjørd átøk fyri at fáa kvinnur í tingið. Vónandi sæst eitt úrslit av hesum arbeiði á komandi løgtings­ vali. Hetta er nakað, sum flokkarnir eiga at hugsa um, tá ið teir rekru­ tera valevni og føra hesi fram í val­stríð­num. Flokkarnir eru ikki serliga sterkir sum organisatiónir, og lokalu valfeløgini eru farin mest sum burtur í einki, eftir at Føroyar eru blivnar eitt valdømi, og tí kann tað verða sera trupult hjá yngri fólki og kvinnum at berja seg fram at í flokkunum. Avleiðingina av tí síggja vit aftur í verandi løgtingi. Nú sterkir politikarar av bygd takka fyri seg í politikki, hava økini kring landið onga trygd fyri, at avloysararnir hjá teimum eisini verða úr sama øki. Valdømini eru burtur, og tí kann avloysarin hjá Jóannes Eidesgaard eins væl verða eitt fólk úr Havn sum ein suður­oyingur. Men fyri løgtingið er tað umráðandi, at umboðanini í tinginum er fjølbroytt – eisini landa­frøðiliga. Nýggir politikarar hava nú betur kjans at sleppa í løgtingið Nakað síðani kom fram, at Tórshavnar Býráð arbeiddi við eini ætlan um at fáa eitt fittligt býartok at koyra í havnargøtum í summar. Ætlanin var serliga at tað skuldi koyra runt í havn­ argøtum við fólki á ólav­ søku. Býráðið hevur havt fólk at arbeiða við málinum, men borgarstjórin, Heðin Mortensen, sigur, at tað er so tvørligt, at nú er ætlanin slept. Hann sigur, at tað vóru serliga myndugleikakrøv, sum gjørdi tað so møtimikið, at tað varð meiri møði enn føði og tí varð ætlanin slept. Fyrst skuldi tokið skrásetast sum trak­ torur og tað skuldi leggjast ein heilt føst ferðaætlan fyri, hvar tokið skuldi koyra. Men varð vikið tað allarminsta frá hesi rutuni, skuldi aftur ser­ligt loyvi fáast til tað. Hetta var ikki ætlanin við tok­inum, tí endamálið var nettupp at koyra runt í gøtuni og kunna gera avstikkarar ymsastaðn, sum hugurin og umstøðurnar nú bjóðaðu til. Ætlanin var eisini at brúka tokið til skipaðar ferðir við ferðafólki og ferða­leiðara, sum kundi greiða frá. Men tá ið tað ikki bar til, er ætlanin slept. Slík tok eru vanligar býarm­yndir aðrastaðni, men her verður tað so ikki, á hes­um sinni í øllum førum. Einki tok á ólavsøku Fjølbroytt umboðan – Mann skal ikki verða sartur, tá mann fer inn har. Soleiðis ljóðaði ein við­ merk­ing eftir showið hjá Pipari og Salt um viku­skift­ið. Nei, fólk skulu helst tola eitt sind­ur av sterk­ari kryddi enn pipar og salt, fara tey til nýggja showið hjá Jákupi Veyhe og Sjúrði Skaale. Og líkt er til, at tey eru nógv, sum vilja hava for­ herð­aðu ferðina ígjøgnum Føroya søgu. Upprunaliga stóðu tvær framsýningar á skránni í Norðurlandahúsinum, men Pipar & Salt hava nú fylt stóra salin seks ferðir, og nýggj eykasýning er sett á skránna týskvøldið. eydun@sos.fo Fólk vilja hava pipar og salt Rendi á konu sína – tvær ferðir Tjóð­ skap­ar- politikkur á vandakós kjak á síðu 10 Hvør hugsar um familj­ urnar? kjak á síðu 11 Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo