mikudagur 10. august 2011síða 2

Mikudagur 10. august 2011 · Nr. 91 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Hendan vendingin var ein­a­ ferð nógv brúkt í donsk­um pol­i­tikki –  og uttan at nýta donsku vend­ing­ina, so vil Ann­ita á Fríð­riks­mørk fegin seta øll upp á pláss, sum hava lagt hana und­ir at vilja taka und­ir við upp­skot­i­num hjá Kára á Rógvi og Jørgeni Nicl­a­sen um val í ótíð í sep­ tem­ber. Tað var seinnapartin hós­dag­in, at teir báðir sendu út tíð­ind­a­skriv, har teir boð­aðu frá, at teir fóru at leggja upp­skot fram um ný­val. Hetta varð end­ur­giv­ið í fleiri miðl­um seinna­part­in hós­dag­in og í tíð­ind­u­num í út­varp­i­num klokk­an 18 hetta kvøldið. Klokkan 23:26 hetta kvøld­ ið opn­ar Ann­ita á Fríð­r­iks­ mørk eitt nýtt dok­u­ment í teld­uni og set­ist at skriva les­ar­a­bræv­ið, har hon bein­ leið­is sig­ur – eins og Jørg­en og Kári, at vit skulu hava val í sep­tem­ber: »Nú er tíðin komin til ný­val, so vit kunnu byrja frá byrj­an av ein­um val­skeiði, og ikki sum nú, har lands­stýr­is­fólk mest sum eru de­s­p­e­rat at fáa mál av­greidd áðr­enn val­ið. Tað líkist alt ov nógv eini roynd at fáa ein varða eft­ir seg held­ ur enn at geva mál­i­num ta við­gerð, tað hev­ur upp­ i­bor­ið. Og tá er drív­meg­in per­són­lig­ur vinn­ing­ur, sum løg­mað­ur í løg­mans­røð­uni held­ur eig­ur at verða orsøk til ný­val. Dúgliga verður telvað við ein­um vali. Men so mikið eig­ ur man at kunna rokna út, at áðr­enn næsti mán­að­ur er far­in aft­ur­um, hev­ur løg­ tings­val ver­ið!« Ergo: For­kvinn­an í ting­ bólk­i­num hjá Tjóð­veld­i­num er samd við Jørg­en og Kára um, at val skal vera í sep­tem­ b­er! Men nú dreg­ur frú­an í land. Hon hevur ong­an­tíð sagt, at hon tek­ur und­ir við tei­m­um báð­um – og at hjart­ a­mál­i­ni skulu av­greið­ast áðr­ enn. – Vit meina tað, Ann­ita. Tað er menn­isk­jans­ligt at stíga við síð­u­na av. Men ikki ser­liga smart at boða frá vali sam­stund­is sum Tjóð­veldi hev­ur søg­u­lig­an møg­u­leika at fáa síni hjarta­mál sam­ tykt. Og at skjóta eftir miðlu­ num er eitt sind­ur so­leiðis... Tá var tað meira virð­i­ligt at taka í egn­an barm. Men at val­ið verð­ur fram­ skund­að, tað vistu vit øll. Tað var óhugaligt at frætta um nítj­ an ára gaml­an drong, sum end­aði í ó­viti á Lands­sjúkr­a­hús­i­num eft­ir at hann eft­ir øll­um at døma hev­ur tik­ið harð­ari rús­evni á Summ­ar­ fest­i­val­i­num. Fam­ilj­an hev­ur roynt í mið­l­u­num at sókn­ast eft­ir fólki, sum kanska kunnu greiða lækn­ u­num frá, hvørji evni drong­ur­in hev­ur tikið. Tað er øllum greitt, at rúsevni mill­um ung er ein stór­ur trup­ul­leiki í Før­oy­um. Men hví koma vit ikki ein­um slík­um trup­ul­leika til lívs? Vit eru eitt lít­ið sam­felag, har øll kenna øll so at siga, og tað danska poli­ti­øk­ið, sum hevur størsta upp­ klár­ing­ar­pro­sent­ið. Víst eru tað tey, sum smugla rús­evni til egna nýtslu so ella so, men tá tað er so lætt at fáa fat­ur á rús­evn­um, so má tað bera til at av­ dúka tey sam­vitsk­u­leysu fólk­ini, sum gera sær dælt av slík­um. Løg­ regl­an hev­ur av­dúk­að onkr­ar klik­ ur, og dóm­ar hava ver­ið harð­ir. Um teir eru nóg harð­ir, skal ikki verða mett um her. Men okkurt brek er í skipanini hjá okk­um. Um­framt tey vesaligu menn­iskj­uni, sum gera sær dælt av hes­um, so eru tað so nógv onn­ur, sum ikki vilja hes­um trup­ul­leik­ a­num til lívs. Og mill­um hesi fólk mugu telj­ast fólk úr øll­um lið­um í sam­fel­ag­num – alt frá løg­reglu, toll­ar­um, lær­ar­um, fjøl­miðl­a­fólk­um og so fram­veg­is. Tí um vit øll vildu hes­um trup­ul­leika til lívs, so var tað ikki so lætt at vera pusj­ari í Før­oy­ um, og so var tað ikki so lætt at seta rús­evni í um­far. Tað er sjálv­andi gott við upp­lýs­ ing, tí upp­lýs­ing og aft­ur upp­lýs­ing er so mang­an veg­ur­in fram. Men tað er ikki bara tað, her mugu vit standa sam­an, all­ir lið­ir í sam­fel­ ag­num, og av­dúka teir med­borg­ ar­ar okk­ara, sum ríða so nið­ar­liga at gera sær dælt av ung­um fólk­um, sum eru kom­in í ó­føri, og sum eis­ ini vilja tjena sær peng­ar upp á at koma ung­um fólk­um í ó­føri. Aðrastaðni eru skipað brots­ mann­a­lið, sum standa fyri slík­um. Hjá okk­um er held­ur tal­an um nøk­ ur úss­a­lig skvatt, sum bara skulu tak­ast við harð­ari hond. Vit hava øll okk­ara frá­boð­an­ar­skyldu. Í slík­um mál­um er tað okk­ara skylda at boða frá – og gera vit øll tað, so av­marka vit í øll­um før­um trup­ul­leik­an. Men tað krevur eisini, at politiska skip­an­in spæl­ir við. Ein­a­ ferð royndi Rás2 at lýsa trup­ul­lei­k­ an við hassji. Tá varð end­in, at Bill Just­in­us­sen meld­aði Rás2 fyri at rek­la­mera fyri hassji held­ur enn at gera nak­að ann­að við trup­ul­leik­an, enn at skerja játt­an­ina til fyr­i­byrg­ ing. Eing­in í Før­oy­um ­kann selja rús­ evni, utt­an at onn­ur frætta um tað. Vilja vit tað øll, so steðga vit rús­ evn­is­mis­nýtsl­uni – fyrst og fremst við at taka hvørkra­tak um pusj­ar­ ar­nar. Tað ber til at avdúka tey samvitskuleysu fólkini... Kanska tað verður gjørt ov lít­ið við at eggja fólki at av­ dúka møguligar pusjarar í Fø­r­oy­um – fólk, sum selja rús­evni. Tað eru nógv fólk, sum vita, hvør tað er, sum sel­ur. Og í okk­ara lítla landi eig­ur tað ikki at bera til ó­sædd­ur at fáast við slíkt virk­semi. Men politiið hevur eina heim­a­síðu, www.politi.fo. Har ber til at geva pol­i­ti­ num tipp og við­merk­ing­ ar. Pol­i­ti­ið heit­ir bein­leið­is á fólk um senda teim­um tipp: »Poli­tiið hevur fyri neyð­ ini at fáa kunn­ing frá fólki til tess at kunna fyri­byrgja og greiða brots­gerð­ir og skapa trygg­leika í sam­fel­ ag­num. Um tú veitst okkurt, sum kann hjálpa pol­i­ti­ num, kanst tú kunna pol­i­ti­ ið á yms­an hátt, t. d. her á heim­a­síðuni. Tú kanst eis­ini ringja ella venda tær per­ són­liga til politistøðina. Hevur tú tipp ella við­ merk­ing­ar til poli­ti­ið, kanst tú skriva í teig­ar­nar nið­an­ fyri og trýsta á ”send”.« Hetta er sera einfalt. Um­ framt hetta, so eiga foreldur at vera meira vakin og fylgja við, hvat tey ungu fáast við. Tað er ein grund­leggj­andi skylda í tí at vera for­eld­ur. Systk­in og vin­fólk eiga eis­ ini sýna hes­um á­huga, tí vit eiga øll »at varða um næsta okkara«, sum skriv­að stend­ ur. Gera vit øll tað, so koma vit hes­um mein­ings­leysa trup­ul­leika til lívs. Boða politinum frá á netinum Avdúkið pusjararnar! »I bagklog­skabens klare lys« At seta við og taka Kári á rógvi kjak á síðu 16 Jú, val skal verða í ótíð Annita á fríðriksmørk kjak á síðu 18 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Annita á Fríðriksmørk sigur nú, at hon meinti ikki tað, sum vit søgdu, at hon meinti út frá tí hon skrivaði hósdagin um val í ótíð. Men at hon meinar tað sama sum restin av Tjóðveldinum