mánadagur 22. august 2011síða 4

Mánadagur 22. august 2011 · Nr. 96 4 Sosialurin Randi Jacobsen Seyðurin í Føroyum gongur oman og niðan, og lorturin, sum kemur frá honum, er nógvur. Tað meta um­hvørvis­ myndug­leik­ar­n­ir ikki vera nakran um­hvør­vis­myndug­ leika. Sparlini gera seg ikki um­hvørvinum ilt. Verri er, um seyðalortur í rúgvum kemur ov nær drekki­vatninum. Føroya rættur gav í juni ein­um hagaeigara í Vágum dóm fyri at hava lagt nakrar fer­metrar av seyðalorti oman móti Leitisvatni. Fríggja­dagin var málið fyri aft­ur í Eystara landsrætti, tí haga­eig­arin vildi ikki ganga við til at gjalda 5.000 krónur í bót. Málið byrjaði við, at virk­ andi sýslumaðurin í Vágum á veg til arbeiðis leygardagin 2. mai í 2009 sá stórar dunga­r av seyðalorti liggja á skráninginum oman móti vatni­num. Hann ráðførdi seg við starvs­felagan á støðini, og hes­in var samdur í, at hetta ikki kundi vera rætt. Sýslumaðurin koyrdi aftur á staðið, men tá var haga­eigarin, sum hevði ábyrgd­ina, farin. Ein annar mað­ur var har, og hann vildi ikki vera partur av orða­ skiftu­num. So ringdi sýslumaðurin til borgar­stjóran og formannin í trivnaðarnevndini í Vága kommu­nu, og teir komu bein­an­vegin á staðið. Svínarí Allir tríggir vóru samdir um, at hetta var nakað svínari, og sýslumaðurin meldaði tí haga­eigaran. Sýslumaðurin segði í rættinum, at veður­ tíð­indini søgdu regn, og van­di var tí fyri, at evja frá lortinum fór at renna út í vatnið. Miðvingar fáa drekki­ vatn úr Leitisvatni. Sýslumaðurin hevði roynt at koma í samband við hagaeigaran, men hann tók ikki telefonina, og hetta tulk­aði sýslumaðurin sum, at hann ikki var áhugaður í at tosa um málið. Tá ið fundurin millum teir tríggjar menninar var av, ringdi sýslumaðurin til ein last­bila­eigara og fekk hann at taka rúgvurnar av seyðalorti burt­ur. Sýslumaðurin var hjá­staddur, meðan last­bila­ eig­arin og ein maður frá kommununi gjørdu arbeiðið fyri at tryggja, at teir fingu frið at gera arbeiðið. Hagaeigarin segði í lands­ rættinum, at hatta hevði hann gjørt ofta, og for­fedr­ ar­nir gjørdu tað sama. Provokasjón? Ákærin rak framundir, at hann hevði lagt tøðini har sum eina provokasjón, tí hagaeigararnir eru mis­nøgd­ ir við, at teir einki gjald fáa frá kommununi fyri vatn­ ið, kommunan tekur frá vatninum. Tað noktaði haga­ eigar­in. Tosað hevði ongantíð ver­ið um gjald, segði hann. Sýslumaðurin segði í rætti­num, at tey 17 árini hann hevði arbeitt í Vágum, hevði hann ongantíð sæð slíkt. Eitt umboð fyri Um­ hvørvis­stovuna segði, at hetta er fyrstu ferð, at nak­að mál hevur verið um dálk­ing­ ar­vanda av seyða­lorti. Tað finst ein kunngerð, sum m.a. sigur, at tøð ikki mugu breiðast út á drekki­ vandsøki, Tí vakteriuvandi er og kann elva til sjúkur, um bakteri­urnar koma í vatnið. Arbeitt verður við at gera eina kunngerð um tøð, men tann kunngerðin verður bara fyri neytatøð. Ongar frágreiðingar Verjin hjá hagaeigaranum gjørdi nógv burturúr, at ong­ar skrivligar frá­greið­ ing­ar vóru í málinum. Ikki kommunan men ein politist­ ur hevði sjálvur meld­ að. Hann helt ikki nakra heimild vera fyri at døma hagaeigaran, tí eftir hansara tykki vóru røttu manna­ gongdirnar ikki fylgd­ar. Hann vísti eisini á, at økið ikki er tinglýst sum vatn­veit­ ing­ar­øki. Tí vísti ákærin aftur. - Tað liggur í kortunum, at hetta var rein provokasjón, segði hann. Í Føroya rætti fekk haga­ eigarin 5.000 krónur í bót. Ákær­in helt bót millum 5.000 og 10.00 krónur vera hósk­andi. Verjin kravdi frí­ døm­ing, í øðrum lagi lægri bót. Dómur fellur ikki fyrr enn um fýra vikur, tí lógin og kunngerðin, sum maður­ in er ákærdur eftir, eru bara a føroyskum. Donsku dómararnir skilja ikki før­ oyskt, og tí mugu orð­ing­ar­ nar umsetast, áðrenn tey taka støðu til, hvør dómurin skal vera. Seyðalortur í rættinum Eystari Landsrættur fer um fýra vikur at døma í sakarmálinum móti manninum, sum legði nakrar rúgvur av seyðalorti beint við Leitisvatn