mikudagur 14. september 2011síða 2

Mikudagur 14. september 2011 · Nr. 106 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Tað er skelkandi at frætta tíð­ind­ini úr Utt­an­rík­is­ráð­ num um, hvussu lítið skil hev­ur ver­ið á í ráð­num. Vit hava ein lands­stýr­is­mann, for­mann Fólk­a­floks­ins, og ein nú frákoyrdan aðalstjóra, sum ikki hava havt peiling av, hvussu peng­ar­nir í ráð­num hava ver­ið brúktir. Hetta er í veruleikanum so langt úti, at um løgmaður ikki set­ir størri krøv til sín­ar lands­stýris­menn, enn tað, sum Jørg­en Nicl­a­sen hev­ ur liv­að upp til, so eig­ur Kaj Leo Jo­hann­e­sen als ikki at vera løg­mað­ur. Tað kann ikki vera rætt, at ein til­vild­ ar­lig­ur deild­ar­stjóri k­ann brúka mill­i­ón­i­r so­leið­is, utt­ an at hvørki að­al­stjóri ella lands­stýr­is­mað­ur­in gá­ar um tað. Hvar er tað á­brygd­in hjá lands­stýr­is­manni og að­al­ stjóra? Triologiin Jørgen Niclasen, Ólav­ur í Beiti og Her­luf Sig­ vald­son hava gjørt nógv burt­ur úr at leka upp­lýs­ing­ ar úr Utt­an­rík­is­ráð­num til Vág­a­port­al­in. Av­gjørt á­hug­a­ verd­ir upp­lýs­ingar, sum vísa, at press­an eig­ur at verða nógv meira árvakin. Søg­an bleiv ein boomerang til Jørg­en Niclasen, og hetta er ein trag­isk søga um, hvussu á­brygd­ar­leys­ir pol­ it­ik­ar­ar lata em­bæt­is­menn mis­brúka fólks­ins skatt­a­ pengar. Tað at Jørgen Niclasen heldur tað vera í lagi, at hann fer til hús við eini tríggjar vikur gamlari Iphone4 uttan at gjalda fyri hana, tað sigur nóg mikið. Í morgin síggja vit, hvussu leik­ur fer á fólk­a­tings­val­i­num. Vit fara at síggja, um før­oy­ing­ar fram­veg­is ynskja at senda eitt um­boð, sum vil halda fast um rík­is­fel­ags­skap­in og fáa so nógv­ar peng­ar sum gjør­ligt úr Dan­mark, og eitt ann­að um­boð, sum vil loysa Før­oy­ar úr rík­is­fel­ags­ skap­i­num. Alt­erna­tiv­ið til sam­bands- og loys­ing­ar­um­boð­ini eru Javn­að­ar­ flokk­ur­in og Fólka­flokk­ur­in. Hes­ir flokk­ar hava ikki ver­ið nóg eyð­ sýnd­ir sein­astu ár­ini, og hava tí ikki megn­að at á­virk­að pol­ar­i­ser­ing­ina, sum hev­ur ver­ið mill­um Tjóð­veldi og Sam­bands­flokk­in. Men tað kann broyt­ast so skjótt, og sein­astu velj­ ar­a­kann­ing­ar­nar hava víst, at Fólk­ a­flokk­ur­in og Javn­að­ar­flokk­ur­in hava hál­að seg inn á hin­ar báð­ar flokk­ar­nar. Eitt annað, sum hevur verið eyð­kent í hes­um val­stríð­num er, at Tjóð­veldi stend­ur púra eins­a­ malt um full­vel­d­is­pol­i­tikk­in. Tað bend­ir á, at pol­ar­i­ser­ing­in mill­um Sam­bands­flokk­in og Tjóð­veld­is­ flokk­in vikn­ar. Með­an Fólk­a­flokk­ ur­in, Sjálv­stýr­is­flokk­ur­in og Mið­ flokk­ur­in eltu full­veld­is­linj­una hjá Tjóð­veld­i­num frá 1998 til 2004, so eru orð­ið »full­veldi« púra strik­að burt­ur úr teirra val­skrá­um nú. Sjálvstýrisflokkurin hevur tikið upp­aft­ur »stig fyri stig-politikkin«, sum hann so ofta hevur verið speir­ ik­in við. Triks­ið hjá teim­u­m er at venda hes­um speii til sjálvs­spei. Mið­flokk­ur­in hev­ur eis­ini slept full­veld­i­num full­kom­i­liga. Jen­is av Rana tos­aði í And­glett­i­num hetta kvøld­ið um, at Mið­flokk­ur­in er ein »sjálv­bjargn­is­flok­k­ur«. Hetta er ein bleyt mill­um­form­u­ler­ing – fyri so vítt utt­a­n týdn­ing, tó at hon hev­ ur tann týdn­ing, at hann vil leggja sjógv mill­um Mið­flokk­in og full­ veldi. Tí so fær hann ikki has­ar 54 mill­i­ard­ir­nar, sum hann ætl­ar sær frá døn­um. Fólkaflokkurin hevur eisini slept full­veld­i­num – so nógv, at hann er far­in at tosa um eitt ill­u­sor­iskt hug­ tak sum »ríkja­fel­ags­skap«, har Før­ oy­ar, Dan­mark og Grøn­land kunnu sam­starva á jøvnum føti. Alt hetta bendir á, at tað verða onn­ur mál, sum verða havd á lofti til kom­andi løg­tings­val. Tað merk­ ir eis­ini, at pol­a­r­is­er­ing­in mill­um Tjóð­veldi og Sam­bands­flokk­in vikn­ar – og tað kann merkja eina broyt­ing á fólk­a­tings­val­i­num í morg­in. Tann broyt­ing kann vera, at Fólk­a­flokk­ur­in ella Javn­að­ar­flokk­ ur­in taka annan sessin. Skulu vit gita, so dreg­ur Sam­bands­flokk­ur­ in longra stráið. So er spurngurin, hvør av fólk­a­tings-and­støð­u­flokk­ u­num megn­ar at standa Tjóð­veld­i­ num kurl. Javn­að­ar­flokk­ur­in tyk­i­st bet­ur fyri í so máta. Hvør stendur Tjóðveldinum kurl í morgin? Tann 1. apríl í ár segði Bogi Andre­asen við Sosialin, at tað var skamm­iligt, at Tjóð­veldi ikki vildi frítaka kirkj­ur og sam­komur fyri at gjalda MVG. Tá gingu søgur um, at Bogi Andr­e­asen var á veg úr Tjóð­veld­i­num. Men hann he­v­ur sjál­v­ur ong­an­tíð vátt­ að hetta – og heldur ikki av­ sann­að tað. Kortini hevur Bogi Andre­asen ikki dult fyri, at hans­ara stóri áhuga fyri pol­i­tikki saktans kann føra til, at hann stillar upp til løg­tings­valið eisini. Einki bendir tó á, at hann still­ar upp fyri Tjóðveldi, og hann er ikki millum nøvnini, sum hig­artil eru komin fram í sam­bandi við upp­still­ing hjá Tjóð­veld­i­ num. Sambært fleiri lesara­ brøv­um, hann hevur skriv­ að sein­astu tíð­ina, so før­ir hann bein­leið­is fólk­a­floks­ pol­i­tikk. Fríggjadagin byrjar hann eitt les­ar­abræv soleiðs: »Sosialistisku hógvarnir stungu und­an, tá Aksel V. Jo­hann­e­sen eft­ir floks­fund í gjár kunn­gjørdi, at Javn­ að­ar­flokkurin fer at lætta skatt­in á miðalinntøkum og aftur­fyri at herða skattin á vinn­u­lívið«... Vit eru samdi við Boga í, at tað er skeivt at skatta vinn­una so nógv, at hon hokn­ar og ikki megn­ar at halda sær uppi og har­við ar­beiðs­pláss­um, sum aftur eru trygd fyri, at vit kunnu varð­veita væl­ferð­ar­sam­fel­ ag­ið, tí hetta er keðiligur øv­ und­sjúk­u­pol­i­tikk­ur! Men tað er meira pol­it­ isku und­ir­tón­ar­nir hjá vara­ borg­ar­stjór­a­num í Havn – vald­ur fyri Tjóð­veldi – sum bera so nógv brá av fólk­a­ floks­poli­tikki, at vit gita, at Bogi Andr­e­asen er á list­a­ num hjá Fólk­a­flokk­i­num til løg­tings­valið. – Kanska Bogi Andre­asen er in­spir­er­að­ur av Heðini Mort­en­sen, sum gjørdi kvett­ið við at skifta flokk. Kanska Sjúrður Skaale eis­ ini ger kvettið. Hvussu verð­ ur og ikki, so frætta vit alt hetta um fáar vikur. Er Bogi nú fólka­ floksmaður? Polarisering kann fána Fyrrferandi sjónvarpsstjórin Trónd­ur Djurhuus telist nú eisini millum tey fjøl­miðl­ a­fólk­ini, sum heldur vilja slepp­a at stýra landinum – í stað­in fyri at seta okkara kosnu monnum og kvinnum krit­isk­ar spurningar, fól­k­a­ ræð­i­num at frama. Tað er gott, at nógv fólk vilja bjóða seg fram til val­ið. Tað merkir, at tann pol­it­ik­ ara­r­leti, sum var so eyðkend fyri nøkr­um árum síðani, er fán­að, og tað kann bara vera gott fyri demokratiið. Fyrr plagdu nógvir lærar at telj­ast bæði á løgtingi og í lands­stýri. Men at meta út frá upp­still­ing­ini, so eru tað nú fjøl­miðl­a­fólk­ini, sum vilja fram­at. Um­framt Trónd Djur­huus stilla eis­ini Júst­in­ us Eid­es­gaard, John Jo­hann­ es­sen, Ri­g­mor Dam, Sjúrð­ur Skaale, Høgni Hoy­dal, Bjørt Sam­u­el­sen, In­g­olf ­S. Ol­sen og Øss­ur Wint­h­er­eig upp til kom­andi løg­tings­val. Tróndur vil heldur stýra Skelkandi ábyrgdarloysi í Uttanríkisráðnum Akuroyri og Havnin í somu støðu Jógvan Arge kjak á síðu 21 Eitt mark má vera fyri frekleika Dagfinnur Danbjørg kjak á síðu 24 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo