fríggjadagur 16. september 2011síða 10

Fríggjadagur 16. september 2011 · Nr. 107 10 Sosialurin Randi Jacobsen Arbeiðarafeløgini vóru alt annað enn fegin, tá ið Vinnu­ málaráðið fyrr í ár valdi at leggja Heilsufrøðiligu Starvs­ stovuna og Arbeiðseftirlitið saman. Tey bóru ótta fyri, at uppgávurnar hjá arbeiðs­ eftirlitinum fóru at verða raðfestar lægri, og at hetta kom at hava við sær minni eftirlit við vandamiklum ar­ beiði. Tey komu eftir, at sam­an­ leggingin var illa fyrireikað, og tað sama segði Bárður Enni stjóri á Heilsufrøðiligu Starvsstovuni. Stovnarnir hóskaðu ikki saman, og einki var at spara við at leggja saman. – Feløgini fingu rætt. Vit eru komin eftir, at talið av starvsfólkum á arbeiðs­ eftirlitinum er minkað út 12 niður í fýra fimm, og tey gera bara bráðfeingis arbeiði. Alt annað liggur í misrøkt, sigur Sonja Jógvansdóttir, samskipari í Samtak. Áður er sagt, at skuldi arbeiðseftirlitið røkt allar sinar skyldur, hevði tað 24 fólk í fullum starvi. Arbeiðseftirlitið vitjar ikki virkir longur, eingi skeið verða hildin, eitt nú trygdarskeið, og einki eftirlit er við, um arbeiðspláss hava góðkendar trygdarskipanir. Eingin er at røkja kunn­ gerðir um til dømis damp­ ketlar og nýtslu, flyt­bar trýstíløt, frysti- og kulda­út­ gerð, asbest, evni og tilfar, fyribyrging móti krabba­ meins­vanda og trygdartiltøk við nýtslu av geiðslavirknum evnum. Trygdin í vanda – Hetta eru stórar uppgávur, sum ikki vera loystar í løt­ uni, og tað er einki, sum bendir á, at vend kem­ur í í bræði. Trygdin á arbeiðs­ marknaðinum verður tí stig­ víst verri og verri og kann enda við óneyðugum ar­beiðs­ vanlukkum og vinnu­sjúkum. Arbeiðs­eftir­litið eig­ur m.a. at fyribyrgja ar­beiðs­van­ lukkum og vinnu­sjúk­um, men hevur als ikki orku at út­inna málsetningarnar, sum staðsettir eru í lóg­um, kunngerðum og fyri­skip­ an­um, sigur Sonja Jógv­ans­ dóttir. Hon heldur, at í staðin fyri at niðurlaga virksemi átti Arbeiðseftirlitið at verið styrkt, so at tað kann menna føroyska arbeiðsmarknaðin í 2011 og framyvir. Sonja Jógvansdóttir veit, at ætlanin er at avtaka allar kunngerðir og fyriskipanir frá fyri 2000, og at øki skulu privatiserast. Einki verður gjørt við skaða­fráboðanir, tí eingin ar­beiðsorka er, og hagtals­ virksemið verður einki gjørt við. – Tað er so álvarsligt, at einki eftirlit er við stórum maskinum, tí vandi er altíð fyri arbeiðsólukkum, og vit vita eisini, at talið av stress­ íkomnum sjúkum er bóln­að upp, sigur Sonja Jógvans­ dóttir. Arbeiðarafeløgini í Sam­ tak vóna, at umboð fyri øll fak­feløg á landi møta fyri at umrøða støðuna á Ar­ beiðseftirlitinum, og hvussu trupulleikarnir kunna loys­ ast. Fundurin um Arbeiðs­ eftirlitið verður týsdagin 20. september kl. 15 í hølum Føroya Arbeiðarafelags í Tjarnardeild 5. Arbeiðseftirlitið í spønum Síðan Arbeiðseftirlitið varð lagt undir Heilsufrøðiligu Starvsstovuna, hevur at kalla einki arbeiðseftirlit verið, siga arbeiðarafeløgini í Samtak, sum nú kalla øll fakfeløg í landinum til fundar at tosa um støðuna Arbeiðseftirlitið er í fillum, siga arbeiðarafeløgini Savnsmynd Íslend­ingar um­hugsa al­ ment olju­felag Tann 3. oktober fara íslendingar aftur at bjóða oljufeløgum at leita eftir olju og gassi á Drekaleiðini. Seinast var áhug­in sera lítil, men eftir at Altingið fyri stuttum gjørdi tað heldur meiri ein­falt hjá feløgum at taka lut í leiting og framleiðslu, eru vónir um, at heldur fleiri umsóknir fara at koma hesaferð. Spurningurin er, um eitt alment ís­ lendskt felag fer at liggja framvið. Í hvussu er er ídn­aðar­málaráðið í Reykja­vík í ferð við at kanna, um tað al­ menna skal stovna eitt ríkisoljufelag. Ráðið hevur havt samband við fleiri partar fyri at kanna, hvat er rætt at gera, men endalig avgerð er ikki tikin, sigur ís­ lendska útvarpið frá embætisfólki í ídn­að­ armálaráðnum. Sum skilst er norska felagið Petoro ein fyrimynd, sum ís­ lendingar hyggja eftir. Kann økja um áhugan Altjóða ráð­ge­v­ar­a­ fyri­tøkan Price­water­ houseCoopers hevur kannað, hvat skal til fyri at stovna eitt tílíkt alment oljufelag, og sambært keldum í Reykjavík heldur fyri­ tøkan huskotið um eitt ríkisoljufelag vera gott. – Tað er ikki neyð­ ugt at uppfinna hjól­ið av nýggjum í hes­um føri. Slík feløg hava roynst væl í lond­ um, sum vit plaga at samanbera okk­ um við, sigur Hall­ dór Þorkelsson hjá Pricewater­house ­ Coopers við ís­lendska útvarpið. Hann heldur, at eitt alment felag hevði økt áhugan fyri tí íslendska økinum. Ídnaðarmálaráðið sigur, at hóast hug­ skot­ið um eitt alment oljufelag ikki verður framt í verki, fer tað almenna at fáa ágóða av Drekaleiðini, um oilja ella gass verður funnið har, tí lógin tryggjar tí almenna millum annað skatta­ inn­tøkur og fram­ leiðslu­gjald. oljan.fo/Jan Müller